Cách một nước Bắc Âu thu hút những nhân tài công nghệ giỏi nhất của Mỹ

Phần Lan đang tập trung thu hút kỹ sư và nhà nghiên cứu trong các lĩnh vực công nghệ sâu (deep tech), đặc biệt là máy tính lượng tử, trí tuệ nhân tạo (AI) và đổi mới y tế. Động thái diễn ra trong bối cảnh cuộc đua giành nhân tài AI toàn cầu ngày càng khốc liệt, trong khi lao động công nghệ tại Mỹ đang phải đối mặt với làn sóng sa thải, kiệt sức và các rắc rối về thị thực.

Theo khảo sát của KPMG, 70% CEO toàn cầu lo ngại về sự cạnh tranh gay gắt đối với nhân sự AI. Báo cáo năm 2024 của BCG cũng chỉ ra Mỹ vẫn là nam châm hút nhân tài số một thế giới, buộc các quốc gia khác phải có chiến lược đột phá.

Với dân số khoảng 5,6 triệu người, Phần Lan định vị mình là điểm đến lý tưởng để nhân sự Mỹ tìm lại sự cân bằng mà không phải hy sinh sự nghiệp. Đây là sự tương phản rõ rệt với văn hóa làm việc cật lực nổi tiếng của Thung lũng Silicon.

Phần Lan đang áp dụng chính sách đột phá để thu hút nhân tài công nghệ từ các nước như Mỹ. Ảnh: Business Finland

Laura Lindeman, người đứng đầu chương trình "Work in Finland", khẳng định luật pháp nước này bảo vệ quyền lợi người lao động với thời gian làm việc trung bình không quá 40 giờ/tuần. "Đôi khi có thể phải làm thêm giờ nhưng về cơ bản, văn phòng hoàn toàn im ắng sau giờ làm việc", bà mô tả.

Tại quốc gia thường xuyên được xếp hạng hạnh phúc nhất thế giới này, các nhà tuyển dụng tin rằng việc chỉ biết đến công việc sẽ làm hạn hẹp tư duy sáng tạo.

Quy trình thị thực siêu tốc

Để hiện thực hóa mục tiêu, Phần Lan đang hợp tác với hơn 30 công ty công nghệ và trường đại học, bao gồm Oura Health (nhà sản xuất nhẫn thông minh Oura), công ty máy tính lượng tử QMill và Đại học Aalto.

Bà Lindeman khuyến khích các ứng viên Mỹ quan tâm đến thị trường lao động Phần Lan nên chủ động liên hệ trực tiếp với các doanh nghiệp hoặc trường đại học, ngay cả khi không thấy thông tin tuyển dụng công khai.

Theo bà, nhiều nhà tuyển dụng tại quốc gia Bắc Âu này có tư duy cởi mở, sẵn sàng thiết lập các vị trí công việc mới nếu tìm được ứng viên thực sự phù hợp.

Dù chiến dịch hiện tại tập trung trọng điểm vào Mỹ, Phần Lan cũng đang mở rộng phạm vi thu hút nhân tài chất lượng cao từ các thị trường tiềm năng khác như Ấn Độ, Brazil và các quốc gia châu Âu lân cận.

Điểm nhấn của chương trình là quy trình cấp thị thực chuyên gia "Fast Track". Ứng viên trúng tuyển có thể nhận giấy phép cư trú và làm việc chỉ trong khoảng 10 ngày đến 2 tuần. Ngoài ra, vợ/chồng của chuyên gia cũng được cấp phép làm việc và hỗ trợ hòa nhập.

Số liệu thống kê cho thấy chiến lược này bước đầu có hiệu quả. Số giấy phép cư trú chuyên gia cấp cho công dân Mỹ tăng từ 60 (năm 2024) lên 85 (năm 2025). Số lượng nhà nghiên cứu Mỹ được cấp phép cũng tăng từ 35 lên 46 người trong cùng kỳ.

Đánh đổi mức lương lấy phúc lợi xã hội

Jordan Blake Banks, một người Mỹ chuyển đến Phần Lan từ năm 2019 và hiện là tư vấn viên tại Deloitte Helsinki, cho biết văn hóa tôn trọng đời sống cá nhân là điểm cộng lớn nhất. Cha mẹ có thể rời văn phòng giữa giờ để lo việc gia đình mà không bị kỳ thị.

Nhiều người Phần Lan cũng nghỉ hè một tháng, chưa kể thời gian nghỉ đông.

Dù thừa nhận mức lương tại Phần Lan thường thấp hơn so với các vị trí tương đương ở Mỹ, Banks cho rằng khoảng cách này được bù đắp bằng chi phí dịch vụ thiết yếu rẻ hơn, bao gồm y tế, giáo dục và chăm sóc trẻ em.

Tuy nhiên, rào cản văn hóa vẫn tồn tại. Mặc dù 80% người Phần Lan nói tiếng Anh trôi chảy và ngôn ngữ này được dùng phổ biến trong ngành công nghệ, việc không biết tiếng địa phương có thể gây cảm giác cô lập trong đời sống thường nhật. Bên cạnh đó, sự trầm tính và khép kín của người bản địa cũng là một cú sốc văn hóa đối với những người đến từ môi trường cởi mở như Mỹ.

(Theo Insider)

Du Lam