Cách Ấn Độ khai thác khoáng sản chiến lược để giảm phụ thuộc nhập khẩu

Một khu vực khai thác khoáng sản ở Ấn Độ. (Ảnh: AFP)

Các khoáng sản này không chỉ quan trọng đối với sản xuất pin xe điện, tua bin gió hay điện mặt trời mà còn là thành phần không thể thiếu trong công nghiệp điện tử, quốc phòng và hệ thống lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên Ấn Độ hiện vẫn phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu những tài nguyên này, khiến nền kinh tế dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá và rủi ro chính trị từ các nguồn cung lệ thuộc.

Để thay đổi tình trạng này, chính phủ đã thúc đẩy mô hình đối tác công - tư (PPP) trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản quan trọng, kết hợp nguồn lực nhà nước với kinh nghiệm và vốn của khu vực tư nhân. Mục tiêu là khuyến khích đầu tư vào thăm dò, khai khoáng, tinh chế và các khâu xử lý có giá trị gia tăng cao hơn thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.

Trong chiến lược này, lithium được xem là ưu tiên hàng đầu do vai trò thiết yếu trong pin cho xe điện và hệ thống lưu trữ năng lượng. Hợp tác PPP sẽ nhắm tới thu hút công ty tư nhân tham gia vào các dự án thăm dò và khai thác, chia sẻ rủi ro tài chính và kỹ thuật, cùng với việc thiết lập các cơ chế tài chính, ưu đãi và khung pháp lý minh bạch.

Một phần của chiến lược rộng hơn là các phiên đấu giá cấp phép thăm dò khoáng sản chiến lược được tổ chức bởi chính phủ. Những chương trình này phân chia các khu vực giàu tài nguyên như rare earth elements, vanadium-titanium, zirconium và kim cương công nghiệp cho các công ty tư nhân tham gia thăm dò. Qua đó, mục tiêu là mở rộng cơ sở dữ liệu địa chất, thúc đẩy khai thác khu vực mới và thu hút đầu tư tư nhân vào những tài nguyên chưa được khai thác.

Cách tiếp cận này không chỉ đơn thuần nhằm tăng sản lượng mà còn hướng tới giảm nhập khẩu, xây dựng các chuỗi giá trị nội địa và nâng cao năng lực công nghệ. Các doanh nghiệp tư nhân khi tham gia sẽ mang theo công nghệ hiện đại, quản trị hiệu quả và vốn đầu tư, tạo ra hệ sinh thái khoáng sản tích hợp từ thăm dò đến tinh chế.

Ngoài PPP trong nước, Ấn Độ cũng mở rộng quan hệ quốc tế để đa dạng hóa nguồn cung. Các thỏa thuận đối tác về khoáng sản chiến lược với các nước giàu tài nguyên, cùng các khuôn khổ hợp tác kỹ thuật, sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung từ một số ít quốc gia và củng cố vị thế của Ấn Độ trong hội nhập chuỗi cung toàn cầu.

Mục tiêu dài hạn của chiến lược là tăng đáng kể sản lượng nguyên liệu nội địa, thiết lập các ngành tinh chế và khai thác vật liệu công nghệ cao. Điều này sẽ góp phần tăng giá trị gia tăng trong nước, giảm nhập khẩu và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng cho các ngành công nghệ nền tảng như điện sạch, ô tô điện, quốc phòng và điện tử tiêu dùng.

Việc mở rộng hợp tác công - tư cũng được kỳ vọng thu hút dòng vốn tư nhân mạnh mẽ hơn vào ngành khai khoáng, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực, đồng thời xây dựng một hệ thống khoáng sản bền vững, hiệu quả và có tính cạnh tranh quốc tế hơn.

Nh.Thạch

AFP