Các trường đại học khó 'cộng điểm quá đà' khi Bộ GD-ĐT siết IELTS

Bộ GD-ĐT đang lấy ý kiến góp ý về dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, trong đó có một số dự kiến mới liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ IELTS.

Cụ thể, Bộ GD-ĐT dự kiến giảm mức điểm cộng đối với nhóm thí sinh có chứng chỉ IELTS.

Điểm cộng trong xét tuyển bao gồm điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế nếu các em không dùng quyền xét tuyển thẳng; điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích với nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế. Tổng điểm cộng tối đa là 3/30.

Tuy nhiên, điểm thành phần của từng điểm cộng (điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) chỉ tối đa 1,5 điểm. Như vậy, thí sinh có IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm thay vì 3 điểm như năm trước.

Ngoài ra, các trường được phép quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn Ngoại ngữ theo thang 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, trọng số môn này không vượt quá 10/30 điểm.

Tuy nhiên, Bộ GD-ĐT dự kiến yêu cầu các trường công bố bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng.

Điều này nhằm khắc phục tình trạng các trường quy đổi một dải điểm chứng chỉ rộng thành một mức điểm chung rất cao, thậm chí 9-10. Ví dụ, thí sinh có 6.5 IELTS và 9.0 IELTS cùng được quy thành 10 điểm, gây mất công bằng.

Bên cạnh đó, Bộ GD-ĐT lưu ý chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng trong quy đổi điểm hoặc sử dụng cho điểm thưởng. Điều này được cho là sẽ chấm dứt tình trạng nhiều trường vừa quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang mức điểm cao, vừa cộng thêm 0,5-3 điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS hoặc các chứng chỉ tương đương.

Việc “một thành tích được tính điểm hai lần” sẽ tạo ra lợi thế vượt trội cho nhóm thí sinh có chứng chỉ, gây mất công bằng trong tuyển sinh đại học.

Thí sinh thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Phạm Hải

Về điều này, trưởng phòng đào tạo một trường đại học lớn ở Hà Nội đồng tình với nội dung của dự thảo. Theo ông, năm ngoái, nhiều trường đại học “cộng điểm quá đà” cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế, đồng thời quy đổi điểm IELTS rất cao (thậm chí nhiều thí sinh dễ dàng đạt điểm tối đa môn tiếng Anh), khiến thí sinh có IELTS được hưởng lợi thế gấp đôi.

Điều này dẫn tới tình trạng điểm chuẩn các tổ hợp có môn Tiếng Anh cao vọt lên ở một số trường, trong đó có cả các trường lớn, gây bất lợi cho những thí sinh không có chứng chỉ IELTS.

Chưa kể hiện nay mỗi trường có cách quy đổi IELTS sang điểm thi Tiếng Anh một kiểu, khó dễ khác nhau, dẫn tới tình trạng một thí sinh đạt 6.5 IELTS nhưng được quy đổi thành 10 điểm ở trường này, 8 điểm ở trường khác, dù chưa biết tính chất đề Tiếng Anh năm nay khó/dễ như thế nào.

“Tôi cho rằng việc quy đổi chứng chỉ IELTS sang điểm thi Tiếng Anh cần quy về thang chung và phải do Bộ GD-ĐT thống nhất”, vị này kiến nghị.

TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân cũng đồng tình với việc “siết” chứng chỉ IELTS như trong dự thảo. Ông cho rằng chứng chỉ IELTS ngày càng trở nên phổ biến. Song việc sở hữu chứng chỉ IELTS chỉ phản ánh các kỹ năng là lợi thế, không thể hiện năng lực học tập cốt lõi của các thí sinh.

“Năng lực học tập cốt lõi của thí sinh khi được xét tuyển vào các trường đại học phải dựa trên nền tảng là các bài thi đánh giá năng lực và trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Vì vậy, việc cộng điểm thưởng nhiều cho nhóm thí sinh có chứng chỉ IELTS cũng gây ra sự mất công bằng nhất định. Do đó, việc giảm điểm thưởng và ban hành chuẩn quy đổi chung sẽ đảm bảo sự đồng bộ trong cả hệ thống”, TS Lê Anh Đức nói.

Thúy Nga