Các trung tâm dữ liệu AI: Miền đất hứa hay gánh nặng?

(Ảnh: AFP)

Trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, những lời hứa của các tập đoàn công nghệ phần lớn lại biến thành các nhà máy điện khí gây ô nhiễm, lưới điện quá tải và cảm giác ngày càng rõ rằng cuộc cách mạng trí tuệ nhân tạo (AI) đang được xây dựng trên lưng người dân.

Vấn đề đã trở nên nghiêm trọng đến mức thu hút sự chú ý của Nhà Trắng. Tổng thống Donald Trump vừa triệu tập các tập đoàn công nghệ lớn, yêu cầu họ phải gánh phần chi phí khổng lồ cho việc điện khí hóa các trung tâm dữ liệu mới.

“Chúng tôi chủ yếu nghe rằng: Đây là tương lai, là phát triển kinh tế, cần phải đi càng nhanh và càng xa càng tốt”, Tim Kelly, thị trưởng Chattanooga (bang Tennessee), nói với AFP.

“Tôi không hẳn phản đối, nhưng tôi nghĩ mọi thứ đang bắt đầu trở nên phức tạp”, ông nói thêm khi tham dự hội nghị South by Southwest (SXSW) - sự kiện thường niên lớn kết hợp công nghệ, âm nhạc và văn hóa tại Texas.

Cái tên được nhắc đến nhiều nhất hiện nay là xAI, công ty của Elon Musk, đơn vị đang thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng hạ tầng tại Memphis và bang lân cận Mississippi.

Để cung cấp năng lực tính toán cho hệ thống, AI vận hành ít nhất 18 tua-bin chạy bằng khí methane, một số trong đó chưa có giấy phép, tại một khu vực phía nam Memphis. Cơ sở này bị cáo buộc gây ô nhiễm cho các khu dân cư có đa số là người da đen - vốn đã chịu ảnh hưởng nặng nề từ ô nhiễm công nghiệp.

Tuần qua, cơ quan môi trường bang Mississippi đã bật đèn xanh cho các máy phát điện chạy khí của một địa điểm khác, bất chấp sự phản đối mạnh mẽ của người dân địa phương.

Microsoft, Google, Meta và Amazon cũng đang đi khắp nước Mỹ để xây dựng những nhà kho bê tông khổng lồ không cửa sổ, nhằm đáp ứng nhu cầu khổng lồ của AI đối với các tủ máy chủ chứa chip cần được làm mát.

Ở phía tây nước Mỹ, Phoenix (bang Arizona) đã trở thành điểm đến được ưa chuộng nhờ ưu đãi thuế lớn, quy định nới lỏng và gần các nhà máy khai thác bán dẫn mới.

Các thỏa thuận bảo mật

Tuy nhiên, người dân địa phương ngày càng bất bình khi số lượng trung tâm dữ liệu tăng nhanh, gây áp lực lên nguồn nước và hệ thống điện vốn đã quá tải, theo lời thị trưởng thành phố, Kate Gallego.

“Khi bỗng nhiên trước nhà bạn xuất hiện những cơ sở điện lực lớn như vậy, với nhiều người, điều đó không làm nơi ở trở nên hấp dẫn hơn”, bà nói tại một buổi thảo luận ở SXSW.

Sự bức xúc cũng liên quan đến nguy cơ mất điện. Nhà cung cấp điện chính của Arizona – APS - cho biết họ không thể đáp ứng nhu cầu nếu tất cả các dự án trung tâm dữ liệu được phê duyệt. Khi đó, mức tiêu thụ có thể đạt 19.000 MW, hơn gấp đôi kỷ lục hiện tại.

“Chúng tôi gần như luôn trong tình trạng đấu tranh với nhà cung cấp điện”, Larry Klein, thị trưởng Sunnyvale - trung tâm của Thung lũng Silicon - cho biết.

Thị trưởng Phoenix cũng nói rằng bà phải xem danh sách cập nhật những khách hàng tiêu thụ điện lớn nhất của nhà cung cấp để biết một số doanh nghiệp mới xuất hiện. Điều này là do các thỏa thuận bảo mật, khiến các quan chức và người dân không thể kịp thời phản đối.

“Có những công ty tự hào khi trở thành đối tác của thành phố, nhưng cũng có những công ty muốn bạn không biết đến sự hiện diện của họ”, bà nói, và cho biết Microsoft và Google nằm trong số những doanh nghiệp minh bạch hơn.

Theo các thị trưởng, vấn đề này đang trở thành biểu tượng cho sự hoài nghi ngày càng lớn của người Mỹ đối với AI nói chung.

Một khảo sát gần đây của NBC cho thấy 57% cử tri đăng ký cho rằng rủi ro của AI lớn hơn lợi ích, trong khi chỉ 34% nghĩ ngược lại.

“Tôi không phải là người phản đối công nghệ”, ông Tim Kelly nói. “Nhưng tôi thực sự nghĩ đã đến lúc phải có những cuộc thảo luận nghiêm túc về cách quản lý tất cả những điều này”.

Nh.Thạch

AFP