Các quyết sách của Trung ương phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: VIẾT CHUNG

Phát biểu khai mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Hội nghị Trung ương 3 xem xét, quyết định những vấn đề quan trọng nhằm triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, xây dựng Đảng, hệ thống chính trị và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Phiên khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN

Hội nghị thảo luận 13 nội dung quan trọng

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Đại hội XIV đã xác định đường lối, mục tiêu và những định hướng chiến lược lớn; Hội nghị Trung ương 2 đặt nền tảng về tổ chức và quy tắc vận hành cho nhiệm kỳ.

Hội nghị Trung ương 3 phải chuyển những định hướng đó thành các quyết sách tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo năng lực phát triển mới.

Hội nghị thảo luận 13 nội dung thuộc nhiều lĩnh vực, cùng hướng tới mục tiêu tạo lập năng lực lãnh đạo, cầm quyền, quản trị, hành động, phát triển và bảo vệ đất nước trong giai đoạn mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, các quyết sách được Trung ương thông qua phải tạo ra 4 bước chuyển chiến lược.

Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước.

Thứ hai, quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả các nguồn lực quốc gia.

Thứ ba, xác lập mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người.

Thứ tư, chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương tập trung trả lời các câu hỏi: Mỗi quyết sách tháo gỡ điểm nghẽn nào, tạo ra năng lực mới nào và cần những điều kiện gì để được tổ chức thực hiện hiệu quả?

Các đại biểu dự Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: QUANG PHÚC

Bốn trọng tâm thảo luận

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi ý 4 trọng tâm để hội nghị tập trung thảo luận.

Trọng tâm thứ nhất là chuyển từ sắp xếp tổ chức sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và hệ thống chính trị.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo ra cấu trúc tinh gọn hơn, nhưng tinh gọn mới chỉ là điều kiện. Mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, nhân dân được phục vụ tốt hơn và mức sống thực tế của người dân được nâng cao.

Quy định về những điều đảng viên không được làm phải xác định rõ giới hạn kỷ luật, nhận diện đúng những biểu hiện mới trong điều kiện kinh tế thị trường, chuyển đổi số và các mối quan hệ quyền lực - lợi ích.

Kỷ luật nghiêm minh phải đi cùng việc bảo vệ những cán bộ liêm chính, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Báo cáo sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và báo cáo về công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị 6 tháng đầu năm và phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 phải giúp Trung ương đánh giá thực chất chất lượng vận hành của hệ thống chính trị sau sắp xếp: bộ máy có thông suốt, thẩm quyền và trách nhiệm có rõ, quyết định có nhanh, đúng, người dân và doanh nghiệp có được phục vụ tốt hơn hay không? Thước đo không chỉ là số đầu mối giảm mà là hiệu lực lãnh đạo, quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân…

Trọng tâm thứ hai là chuyển từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và các nguồn lực quốc gia.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, không gian hành chính không thể giới hạn tư duy phát triển. Đất đai, biển, đô thị, hạ tầng, tài nguyên và dữ liệu phải được xem xét trong một chỉnh thể, tổ chức theo chiến lược quốc gia, lợi thế vùng và hiệu quả tổng thể.

Bước chuyển này phải tạo ra không gian phát triển mới, đưa nguồn lực đến nơi được sử dụng hiệu quả, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp, kết nối lợi thế của các địa phương thành sức mạnh quốc gia.

Việc sơ kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 16-6-2022 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII, xác định quan điểm sửa đổi Luật Đất đai và các luật liên quan; cùng việc tổng kết thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22-10-2018 về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam phải được đặt trong tư duy quản trị thống nhất lãnh thổ.

Trung ương cần làm rõ yêu cầu chuyển quản lý đất đai từ từng thửa đất sang quản trị không gian; từ nặng về thủ tục sang khơi thông, tạo lập nguồn lực; từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống, bảo đảm chỗ ở, sinh kế và điều kiện sống tương đương hoặc tốt hơn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu khai mạc Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, sáng 20-7. Ảnh: VIẾT CHUNG

Trọng tâm thứ ba là chuyển từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa trên năng suất, tri thức, công nghệ và con người.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% là kết quả tích cực, nhưng mục tiêu tăng trưởng ít nhất 10% trong cả năm là nhiệm vụ rất thách thức.

Cần phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng 2 con số bền vững. Các kịch bản phải được lượng hóa đến từng ngành, từng địa phương, tính toán đầy đủ những yếu tố thuận lợi và bất lợi, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; khâu cốt tử là tổ chức thực hiện.

Về dài hạn, phải chuyển từ phụ thuộc vào vốn, tài nguyên, gia công, lao động giá rẻ sang dựa vào năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, quản trị hiện đại; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả...

Đồng chí Tô Lâm cũng nêu rõ, đề án xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hòa, phát triển là nền tảng và mục tiêu của mô hình phát triển. Phát triển phải làm cho quy mô nền kinh tế lớn hơn, xã hội tốt đẹp hơn, con người phát triển toàn diện hơn, cộng đồng gắn kết và niềm tin được củng cố. Không để giàu lên về vật chất nhưng nghèo đi về văn hóa, đạo đức, tình người; không để tăng trưởng làm gia tăng bất bình đẳng hoặc đẩy người yếu thế ra bên lề. Phải lấy con người làm trung tâm, văn hóa làm nền tảng, pháp luật và kỷ cương làm trụ cột; kết hợp pháp trị với đức trị, quyền với trách nhiệm. Thước đo cuối cùng là chất lượng sống, cơ hội phát triển và hạnh phúc của nhân dân.

Trọng tâm thứ tư là chuyển từ xử lý từng nguy cơ sang chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trung ương cần xác định rõ lợi ích cốt lõi phải bảo vệ, nguy cơ phải ngăn chặn từ sớm, từ xa; cơ chế chỉ huy, phối hợp và cảnh báo sớm. Các dự án lớn phải tính đầy đủ sức chịu tải, chi phí môi trường, an ninh dữ liệu và trách nhiệm liên thế hệ...

Đồng chí Tô Lâm nêu rõ, 4 bước chuyển chiến lược nêu trên tạo thành một chỉnh thể: tổ chức và con người tạo năng lực hành động; không gian và thể chế khơi thông nguồn lực; mô hình phát triển chuyển nguồn lực thành năng suất, của cải và chất lượng sống; năng lực phòng ngừa và bảo vệ giữ cho quá trình đó an toàn, liên tục, bền vững. Bất kỳ bước nào chậm cũng sẽ hạn chế các bước còn lại.

Sau hội nghị này, mỗi nghị quyết, kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động, bảo đảm rõ mục tiêu, rõ nhiệm vụ, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ sản phẩm, rõ kết quả; kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm, hiệu quả chưa cao.

Theo chương trình, hội nghị làm việc đến ngày 24-7.

Trước giờ khai mạc hội nghị, Đoàn đại biểu Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Đài Tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trên đường Bắc Sơn.

PHAN THẢO