Cà ri chay của nội

Món cà ri chay. Ảnh: Tư liệu

Nội tôi ăn chay trường nên món chay luôn hiện diện trong mỗi bữa ăn của gia đình tôi ngày trước. Vào những ngày mưa ẩm ương, nội thường đãi tôi món cà ri chay thơm nồng, béo bùi. Nồi cà ri của nội luôn có những thứ củ quen thuộc như khoai môn, cà rốt và khoai lang. Cũng không thể thiếu nấm rơm, thứ nấm ngọt nước làm cho món cà ri thêm thanh dịu.

Thoạt nhìn, ai cũng nghĩ rằng nấu món chay đơn giản, không cầu kỳ, tỉ mẩn như món mặn. Nhưng kỳ thật, tôi thấy nội lụi cụi chuẩn bị nguyên liệu và ngâm mớ đậu trắng cùng nhúm đậu ngự căng mướt từ tận đêm hôm trước.

Nội nấu ăn bằng bếp mùn cưa, nội bê cái bếp ra đống mùn cưa để sẵn ở nơi khô ráo, đặt cái chai rỗng vào giữa lò, xung quanh nội ép mùn cưa thật chặt tay và thật đầy. Rồi từ từ lấy chai ra và đem lò đi mồi lửa. Khi lửa đã dần đỏ và hơi nóng tỏa ra bao lấy khoảng không nơi chiếc lò, nội bắt đầu cho từng loại củ đã cắt miếng vuông vức, đã ướp sẵn gia vị bột cà ri trước đó vào chảo dầu chiên đều. Sau khi các mặt đã ngả vàng, nội trút ra bát.

Nội phi hành, thêm vài cọng sả đập dập cho thật thơm rồi cho toàn bộ rau củ đã chiên vào nồi, nêm thêm ít bột cà ri và chút gia vị theo cách nội vẫn hay ướm chừng. Hương thơm của hành phi, của sả, của bột cà ri thoang thoảng bay lên quyện vào mùi khói, bám dính đâu đó giữa không trung. Nội đổ nước xăm xắp và nấu cho đến khi sôi thì rút củi để bếp hạ nhiệt. Nội thêm vào nước cốt dừa, nấm, đậu hũ chiên và mẻ đậu trắng, đậu ngự đã luộc sẵn, tiếp tục nấu thêm vài phút nữa. Các nguyên liệu bắt đầu quyện lại, chìm trong hỗn hợp béo bùi, sóng sánh mà thơm lừng.

Bát cà ri được múc ra, nội rắc lên đó chút tiêu, chút hành lá thái nhỏ, điểm thêm vài ngọn rau mùi. Từ bát cà ri chay của nội phảng phất dư hương thanh đạm, thuần khiết vương vấn nơi đầu mũi.

Trong mắt tôi, món chay nào qua tay nội cũng đều thành “cao lương mỹ vị”. Nó hài hòa, ý vị làm lòng tôi dịu êm, tươi vui khi nhấm nháp. Ngày đó, tôi chưa hiểu bất kỳ khái niệm nào về những triết lý trong đạo Phật giảng dạy nhưng tôi nghe nội kể rằng ăn chay là một cách để lòng mình lắng lại giữa những ồn ào xô bồ của đời sống, là cách để thực hành tìm về an yên trong vô vàn phút giây xáo động bủa vây tâm hồn mình.

Nội tôi tuổi đã cao, không còn đủ sức để tỉ mỉ, chăm chuốt những món ăn như dạo trước. Chái bếp và chiếc lò mùn cưa xưa kia cũng không còn. Tất thảy ngưng đọng trong ký ức mà tôi nâng niu mang theo mình lớn lên. Ở đó, có món ăn chan chứa ngọt bùi yêu thương của nội. Có món cà ri chay nồng đượm bao dung, mát lành mà nội kỳ công nêm nếm và gửi trao. Ở đó, có cả bài học nâng đỡ tôi nhẹ nhàng bước qua những chênh vênh cuộc đời, để bình yên.

ĐẶNG NHUNG