Bứt phá hạ tầng, TP Đồng Nai định vị cực tăng trưởng mới của vùng

Ngày 30/4, Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, dấu mốc mang tính lịch sử, mở ra một chương phát triển mới với kỳ vọng lớn hơn, yêu cầu cao hơn. Trao đổi với Báo Xây dựng, ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Đồng Nai đã làm rõ tầm nhìn chiến lược, cách thức khai thác hạ tầng và những động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới.

Mở tư duy phát triển mới

Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 30/4 là bước ngoặt quan trọng. Theo ông, ý nghĩa chiến lược của sự kiện này là gì?

Ông Nguyễn Kim Long, Phó chủ tịch thường trực UBND TP Đồng Nai.

Có thể nói, đây là bước ngoặt phát triển mang ý nghĩa chiến lược. Sâu xa hơn, đó là sự chuyển đổi về tầm vóc phát triển, không gian phát triển và phương thức quản trị.

Đồng Nai không chỉ thay đổi về địa vị hành chính, mà đang bước vào một giai đoạn mới với yêu cầu cao hơn, trách nhiệm lớn hơn.

Từ một địa phương công nghiệp năng động, Đồng Nai được kỳ vọng trở thành đô thị trung tâm của vùng Đông Nam Bộ, giữ vai trò quan trọng trong kết nối hạ tầng, công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ và hội nhập quốc tế.

Với vị trí chiến lược, tiếp giáp TP.HCM, kết nối trực tiếp vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, sở hữu Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hệ thống cao tốc, vành đai, cảng biển và các khu công nghiệp lớn, Đồng Nai có điều kiện để phát huy vai trò cực tăng trưởng mới của vùng và cả nước.

Theo tôi, ý nghĩa lớn nhất của bước ngoặt này là mở ra một tư duy phát triển mới, không chỉ phát triển theo chiều rộng mà phải đi vào chiều sâu; không chỉ mạnh về công nghiệp mà còn phải hiện đại về hạ tầng, thông minh trong quản trị, xanh về môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

TP Đồng Nai hiện nay quan tâm phát triển hạ tầng đồng bộ.

Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ khai thác hạ tầng giao thông chiến lược ra sao?

Đồng Nai xác định hạ tầng giao thông chiến lược là lợi thế rất lớn, nhưng lợi thế chỉ thực sự trở thành động lực khi được quy hoạch, kết nối và khai thác đồng bộ.

Với sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Bến Lức - Long Thành, Dầu Giây - Phan Thiết, cùng Vành đai 3, Vành đai 4 TP.HCM và hệ thống cảng, logistics, Đồng Nai không chỉ là nơi hạ tầng đi qua, mà phải trở thành điểm tổ chức các dòng vận động lớn của vùng từ hàng hóa, hành khách đến dòng vốn, công nghệ và dịch vụ chất lượng cao.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ tập trung vào một số nhóm giải pháp. Trước hết là rà soát, điều chỉnh quy hoạch đô thị, giao thông, công nghiệp - logistics theo hướng lấy các trục kết nối lớn làm khung phát triển, tạo mạng lưới liên hoàn giữa sân bay, khu công nghiệp, đô thị, cảng biển và trung tâm logistics.

Tiếp đó là ưu tiên phát triển các không gian động lực quanh sân bay Long Thành, các nút giao cao tốc, các hành lang kinh tế kết nối TP.HCM - Đồng Nai - miền Tây - Tây Nguyên - Nam Trung Bộ. Đây sẽ là những khu vực thu hút mạnh mẽ đầu tư vào logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và đô thị mới.

Cùng với đó, Đồng Nai sẽ đẩy mạnh cải cách thủ tục, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số trong quản lý hạ tầng, đất đai, đầu tư, xây dựng, nhằm giúp nhà đầu tư tiếp cận nhanh hơn, triển khai thuận lợi hơn và tạo ra giá trị thực chất hơn.

Nói ngắn gọn, hạ tầng giao thông không chỉ để đi lại, mà là nền tảng để tổ chức lại không gian phát triển và tạo lợi thế cạnh tranh mới cho thành phố.

Một góc phường trung tâm của TP Đồng Nai.

Phát triển đô thị và kinh tế sân bay

Những động lực nào sẽ dẫn dắt tăng trưởng của Đồng Nai trong giai đoạn tới, đặc biệt là vai trò logistics?

Đồng Nai có nền tảng công nghiệp quan trọng, nhưng nếu chỉ dựa vào mô hình tăng trưởng cũ thì sẽ không đủ. Thành phố cần chuyển sang mô hình dựa nhiều hơn vào công nghệ, năng suất, đổi mới sáng tạo, logistics hiện đại và dịch vụ giá trị gia tăng.

Có bốn động lực lớn sẽ dẫn dắt tăng trưởng trong thời gian tới. Thứ nhất là công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp xanh. Đồng Nai tiếp tục phát huy lợi thế khu công nghiệp, nhưng thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên dự án công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, tiết kiệm năng lượng, thân thiện môi trường.

Thứ hai là logistics và kinh tế sân bay. Khi sân bay Long Thành đi vào vận hành, Đồng Nai có cơ hội lớn để phát triển dịch vụ logistics hàng không, kho vận thông minh, trung tâm phân phối, thương mại điện tử, dịch vụ hỗ trợ sân bay.

Thứ ba là phát triển đô thị sân bay Long Thành và các đô thị động lực mới theo hướng hiện đại, thông minh, xanh, có khả năng thu hút chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và dịch vụ quốc tế.

Thứ tư là dịch vụ giá trị gia tăng. Cơ cấu kinh tế sẽ chuyển dịch mạnh sang các ngành dịch vụ chất lượng cao như logistics, thương mại, tài chính, giáo dục, y tế, du lịch, công nghệ thông tin.

Riêng về logistics, Đồng Nai không chỉ là điểm trung chuyển, mà hướng tới trở thành trung tâm logistics tích hợp của vùng Đông Nam Bộ. Mục tiêu là kết nối đồng bộ các lợi thế về sân bay, cảng biển, cao tốc, công nghiệp để hình thành hệ sinh thái logistics hoàn chỉnh, qua đó giảm chi phí cho doanh nghiệp, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đồng Nai sẽ làm gì để cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển xã hội, môi trường và thu hút nhân lực chất lượng cao?

Đồng Nai xác định phát triển nhanh là cần thiết, nhưng bền vững mới là yêu cầu lâu dài. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, thước đo không chỉ là quy mô kinh tế mà còn là chất lượng sống, môi trường và dịch vụ công.

Về hạ tầng xã hội, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư đồng bộ giáo dục, y tế, nhà ở, thiết chế văn hóa, không gian công cộng, giao thông đô thị và các dịch vụ thiết yếu, nhất là tại các khu vực đô thị hóa nhanh. Một đô thị hiện đại phải có môi trường sống tốt, dịch vụ công thuận tiện.

Về môi trường, Đồng Nai kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng ngắn hạn. Thu hút đầu tư sẽ có chọn lọc, yêu cầu cao về công nghệ, xử lý chất thải, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải; đồng thời tăng cường quản lý môi trường và phát triển không gian sinh thái.

Toàn cảnh một số khu vực của TP Đồng Nai nhìn từ trên cao.

Về nguồn nhân lực, thành phố tập trung đào tạo tại chỗ và thu hút từ bên ngoài, gắn đào tạo với nhu cầu doanh nghiệp trong các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, tự động hóa, chuyển đổi số, dịch vụ hàng không và kinh tế xanh. Đồng thời, xây dựng môi trường sống và làm việc đủ hấp dẫn để giữ chân nhân lực chất lượng cao.

Điều quan trọng nhất là mọi chính sách đều phải hướng về con người. Tăng trưởng phải đi kèm với việc làm tốt hơn, thu nhập cao hơn, môi trường sống an toàn hơn và dịch vụ thuận tiện hơn. Đó mới là giá trị thực chất của một thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn phát triển mới.

Bước sang một vị thế mới, Đồng Nai không chỉ lớn hơn về danh xưng hành chính, mà đang đứng trước yêu cầu phải phát triển chất lượng hơn, bền vững hơn và có chiều sâu hơn.

Từ nền tảng hạ tầng chiến lược, công nghiệp vững chắc đến tầm nhìn chuyển đổi mô hình tăng trưởng, địa phương này đang từng bước định hình vai trò là cực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ.

Như chia sẻ của lãnh đạo thành phố, hành trình phía trước sẽ không chỉ là câu chuyện của những công trình hay con số tăng trưởng, mà là quá trình kiến tạo một đô thị hiện đại, đáng sống - nơi người dân thực sự được thụ hưởng thành quả phát triển.

Minh Tuệ