Bùng nổ đầu tư công, doanh nghiệp giao thông làm ăn ra sao?

Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2021-2025. Nguồn: Số liệu tổng hợp

Qua tuyến bài “Bùng nổ đầu tư công, doanh nghiệp giao thông làm ăn ra sao?”, VietTimes sẽ phác họa bức tranh về sức khỏe tài chính, chất lượng dòng tiền và khả năng chuyển hóa “làn sóng” đầu tư công thành kết quả kinh doanh của từng doanh nghiệp.

Là một trong những nhà thầu xây dựng lâu năm, đồng thời tham gia nhiều dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, Tổng công ty Xây dựng số 1 - CTCP (UPCoM: CC1) được xem là doanh nghiệp hưởng lợi đáng kể từ làn sóng đầu tư công.

Theo báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025, doanh thu thuần của CC1 đạt 11.816 tỷ đồng, tăng hơn 16% so với năm trước và là mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp hoạt động theo mô hình công ty cổ phần.

Nhìn trên chuỗi 5 năm, làn sóng đầu tư công đã tạo ra bước ngoặt rõ rệt đối với CC1. Trong giai đoạn 2021-2023, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp này gần như đi ngang khi doanh thu chỉ dao động trong khoảng 5.600 - 6.400 tỷ đồng mỗi năm.

Bước ngoặt chỉ thực sự xuất hiện từ năm 2024 khi đầu tư công tăng tốc. Doanh thu của CC1 tăng vọt lên 10.160 tỷ đồng, tăng khoảng 81% so với năm trước và tiếp tục lập kỷ lục mới với 11.816 tỷ đồng trong năm 2025. Chỉ trong 2 năm, quy mô doanh thu của doanh nghiệp đã tăng hơn gấp đôi.

CC1 ghi nhận doanh thu kỷ lục trong năm 2025. Nguồn ảnh: CC1

Đà tăng trưởng này được chuẩn bị từ trước. Ngay trong năm 2023, CC1 đã trúng 21 gói thầu mới với tổng giá trị hợp đồng gần 16.500 tỷ đồng. Trong đó, 14 gói thầu thuộc lĩnh vực kết cấu hạ tầng, chiếm khoảng 50% tổng giá trị; 5 gói thầu công nghiệp chiếm khoảng 30%; phần còn lại là các dự án dân dụng.

Bên cạnh lượng hợp đồng ký mới, 2 năm gần đây, CC1 tiếp tục góp mặt tại hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia. Điển hình là đầu năm 2025, liên danh CC1 - Coteccons - Fecon trúng Gói thầu 11.5 thuộc dự án sân bay Long Thành với giá trị gần 3.144 tỷ đồng.

Song song đó, doanh nghiệp tiếp tục là thành viên liên danh Vietur thực hiện gói thầu 5.10 xây dựng nhà ga hành khách sân bay Long Thành trị giá khoảng 35.000 tỷ đồng - gói thầu xây dựng có quy mô lớn nhất cả nước hiện nay.

Cuối năm 2025, liên danh do CC1 đứng đầu tiếp tục được lựa chọn thực hiện gói thầu số 18 xây dựng nhà ga hành khách T2 - Cảng hàng không Đồng Hới trị giá 1.535 tỷ đồng. Chỉ ít tuần sau, doanh nghiệp tiếp tục góp mặt trong liên danh trúng gói thầu xây dựng Nhà Văn hóa Thanh niên TP.HCM trị giá gần 1.980 tỷ đồng.

CC1 là thành viên liên danh Vietur thực hiện gói thầu 5.10 xây dựng nhà ga hành khách sân bay Long Thành trị giá hơn 35.000 tỷ đồng. Ảnh: CC1

Không chỉ là nhà thầu xây lắp, đầu năm 2026, CC1 còn tham gia với vai trò nhà đầu tư tại nhiều dự án PPP quy mô lớn như cầu Cát Lái (18.299 tỷ đồng), cầu Long Hưng gần 11.500 tỷ đồng (Đồng Nai 2). Cùng thời điểm, liên danh CityLand - CC1 - VEC trở thành nhà đầu tư dự án thành phần 3 thuộc Vành đai 4 - Vùng Thủ đô có tổng mức đầu tư 53.553 tỷ đồng và đã ký hợp đồng tín dụng hơn 25.000 tỷ đồng để triển khai dự án.

Hàng loạt dự án quy mô lớn giúp khối lượng công việc (backlog) của CC1 tăng mạnh, trở thành động lực đưa doanh thu lên mức cao nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, doanh thu tăng mạnh không đồng nghĩa với hiệu quả kinh doanh được cải thiện.

Sau khi đạt 467 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế năm 2021, lợi nhuận của CC1 giảm xuống còn 217 tỷ đồng năm 2022, nhích nhẹ lên 220 tỷ đồng năm 2023 và 229 tỷ đồng năm 2024, trước khi tiếp tục giảm còn gần 190 tỷ đồng trong năm 2025 - mức thấp nhất trong vòng 5 năm.

Giá vốn hàng bán tăng gần tương ứng với doanh thu, lên 11.284 tỷ đồng, khiến lợi nhuận gộp chỉ đạt 532 tỷ đồng, tương ứng biên lợi nhuận khoảng 4,5%, thấp hơn mức gần 4,8% của năm trước.

Đối với doanh nghiệp xây dựng, biên lợi nhuận vốn không cao do đặc thù cạnh tranh về giá và chi phí đầu vào chiếm tỷ trọng lớn. Trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng và chi phí nhân công gia tăng, dư địa cải thiện biên lợi nhuận của các nhà thầu ngày càng thu hẹp.

Điều này cho thấy dù doanh thu tăng trưởng khá tốt, khả năng chuyển đổi doanh thu thành lợi nhuận của CC1 vẫn chịu nhiều sức ép.

Nếu giá vốn phản ánh áp lực từ hoạt động thi công thì chi phí tài chính lại cho thấy một sức ép khác đến từ cấu trúc nguồn vốn của doanh nghiệp.

Năm 2025, chi phí tài chính của CC1 tăng lên 449 tỷ đồng, tăng gần 40% so với năm trước. Trong đó, riêng chi phí lãi vay hơn 390 tỷ đồng, tăng hơn 50%. Đây là mức tăng đáng chú ý nếu đặt trong bối cảnh doanh thu chỉ tăng hơn 16%.

Không chỉ vậy, chi phí quản lý doanh nghiệp cũng tăng thêm hơn 60 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận từ các công ty liên doanh, liên kết lại suy giảm.

Kết quả là lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của CC1 chỉ còn 128 tỷ đồng, giảm hơn 55% so với năm trước. Nếu không có khoản thu nhập khác lên tới 188 tỷ đồng, tăng gấp nhiều lần năm trước, mức suy giảm lợi nhuận của CC1 còn lớn hơn.

Lợi nhuận sau thuế của CC1 theo đó giảm hơn 17%, còn gần 190 tỷ đồng. Đây là mức thấp nhất 5 năm qua.

Nếu báo cáo kết quả kinh doanh phản ánh khả năng tạo lợi nhuận thì báo cáo lưu chuyển tiền tệ lại cho thấy bức tranh khác. Năm 2025, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của CC1 âm gần 4.500 tỷ đồng, gần gấp đôi năm trước.

Con số này thoạt nhìn có thể khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại. Tuy nhiên, với doanh nghiệp xây dựng, dòng tiền âm chưa hẳn phản ánh hoạt động kinh doanh suy yếu mà chủ yếu xuất phát từ đặc thù phải ứng vốn trước để thi công.

Báo cáo tài chính cho thấy các khoản phải thu tăng hơn 4.000 tỷ đồng, trong khi hàng tồn kho tăng trên 1.000 tỷ đồng. Điều này đồng nghĩa lượng vốn bị “giam” trong các công trình dở dang và các khoản công nợ tiếp tục gia tăng.

Đây cũng là nguyên nhân khiến doanh nghiệp phải duy trì quy mô vay nợ lớn. Đến cuối năm 2025, tổng dư nợ vay tài chính của CC1 vẫn ở mức gần 6.660 tỷ đồng, trong đó vay ngắn hạn chiếm hơn 75%. Quy mô vay lớn khiến chi phí lãi vay tiếp tục trở thành một trong những yếu tố bào mòn lợi nhuận.

Phối cảnh cầu Mễ Sở thuộc tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội do CC1 triển khai. Ảnh: CC1

Tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản của CC1 đạt 17.126 tỷ đồng, tăng gần 400 tỷ đồng so với đầu năm.

Trong cơ cấu tài sản, doanh nghiệp giảm mạnh tài sản dở dang dài hạn từ hơn 2.850 tỷ đồng xuống còn 669 tỷ đồng, đồng thời tăng đầu tư tài chính dài hạn lên 1.645 tỷ đồng. Các khoản phải thu dài hạn cũng giảm đáng kể, cho thấy CC1 đang từng bước tái cơ cấu danh mục tài sản.

Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả tính đến ngày 31/12/2025 của CC1 khoảng 12.638 tỷ đồng, chiếm khoảng 74% tổng nguồn vốn.

Bên cạnh những áp lực về chi phí và dòng tiền, CC1 cũng gặp vướng mắc trong công tác công bố thông tin khi mới đây cổ phiếu bị HNX đưa vào diện cảnh báo do chậm tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026.

Theo giải trình của CC1, việc lùi đại hội xuất phát từ quá trình hoàn tất báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025. Doanh nghiệp đã chấm dứt hợp đồng với Deloitte Việt Nam do không đảm bảo tiến độ và lựa chọn UHY làm đơn vị kiểm toán thay thế.

Ban lãnh đạo cho biết khối lượng công việc tăng mạnh khi nhiều dự án lớn được triển khai đồng thời đã khiến quá trình kiểm toán kéo dài, ảnh hưởng đến kế hoạch tổ chức đại hội.

Dù vậy, tài liệu đại hội cho thấy CC1 vẫn đặt mục tiêu tăng trưởng khá tham vọng trong năm 2026, với kế hoạch doanh thu thuần hợp nhất 18.600 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 492 tỷ đồng, tăng lần lượt 57% và 82% so với thực hiện năm 2025. Nếu hoàn thành, đây sẽ là mức doanh thu cao nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp.

Thiết kế: Minh Khang

Lệ Chi