Bức tranh kinh tế toàn cầu và triển vọng tăng trưởng

Những biến động toàn cầu tiếp tục tác động đến triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới. Ảnh minh họa: AI

Tại Mỹ, sau giai đoạn tăng tốc trong mùa xuân, thị trường lao động đang có dấu hiệu chững lại do chịu tác động từ nhiều yếu tố như già hóa dân số, tốc độ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng nhanh và giá dầu tăng cao do xung đột tại Trung Đông. Bên cạnh đó, tình trạng “ít tuyển dụng, ít sa thải” kéo dài khiến nhu cầu tuyển dụng mới ở mức thấp và cơ hội việc làm dành cho người đang tìm việc vẫn còn tương đối hạn chế.

Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố vào đầu tháng 7, nền kinh tế đã tạo thêm 57.000 việc làm trong tháng 6, thấp hơn so với kỳ vọng của thị trường. Nhìn vào các số liệu chính thức cũng cho thấy đà tăng trưởng việc làm đã chậm lại đều đặn so với tháng 3. Báo cáo tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,3% xuống 4,2% trong tháng 6 do nhiều người rời khỏi lực lượng lao động. Những lo ngại về lạm phát kéo dài và tác động thị trường lao động đã ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ khi thận trọng hơn trong các quyết định chi tiêu.

Còn tại châu Âu, trước sức ép thuế quan và khả năng chống chịu trước đợt gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử, kinh tế châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức đan xen. Chi phí năng lượng tăng cao, áp lực lạm phát kéo dài và sự suy giảm nhu cầu tiêu dùng đã làm giảm tốc độ tăng trưởng của nhiều nền kinh tế trong khu vực.

Theo khảo sát của S&P Global, nền kinh tế Pháp vẫn đang chịu sức ép từ nhu cầu tiêu dùng suy yếu, niềm tin kinh doanh ở mức thấp và áp lực giá cả duy trì ở mức cao. Trong tháng 6, hoạt động của khu vực dịch vụ tiếp tục suy giảm với mức độ nghiêm trọng hơn dự báo. Trong khi đó, tại Đức, lĩnh vực dịch vụ ghi nhận tháng suy giảm thứ ba liên tiếp, dù tốc độ thu hẹp đã chậm lại so với các tháng trước.

Với Nhật Bản, đồng yên vừa ghi nhận giảm xuống mức thấp nhất so với đồng USD kể từ năm 1986. Đồng thời, căng thẳng tại Trung Đông đã làm gia tăng đáng kể chi phí nhập khẩu của Nhật Bản. Diễn biến này đã thúc đẩy mặt bằng giá hàng hóa tiêu dùng tăng mạnh, qua đó làm gia tăng áp lực lạm phát và ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua cũng như đời sống của các hộ gia đình Nhật Bản…

Trong bức tranh chung toàn cầu, Ngân hàng Thế giới (WB) vào tháng 6 đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19, đồng thời cảnh báo tác động kinh tế ngày càng lan rộng do leo thang căng thẳng Trung Đông thời gian gần đây. WB dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay sẽ giảm xuống còn 2,5%, thấp hơn mức 2,9% của năm trước.

Trong khi đó, lạm phát toàn cầu được dự báo duy trì ở khoảng 4%, cho thấy áp lực giá cả vẫn chưa được giải tỏa hoàn toàn. Những dự báo này phản ánh quá trình phục hồi của kinh tế thế giới vẫn đối mặt với nhiều thách thức và tiềm ẩn không ít rủi ro.

Tương tự, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế đã cảnh báo căng thẳng tại Trung Đông đang làm suy giảm triển vọng của toàn cầu. Tăng trưởng kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ suy giảm xuống còn 2,8% vào năm 2026 so với mức 3,4% trong năm 2025 trước khi dần phục hồi lên khoảng 3,1% trong năm 2027. Trước đó, IMF cũng hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay ở mức 3,5% - 3,1%. Theo kịch bản cơ sở của IMF, lãi suất chuẩn của FED sẽ giảm về phạm vi 3,25% - 3,5% vào cuối năm.

Diễn biến này cho thấy, bức tranh kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt với những “gam trầm” khi triển vọng tăng trưởng suy yếu, kết hợp với áp lực lạm phát và những rủi ro từ bên ngoài chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Vì vậy, theo các chuyên gia, thời gian tới, triển vọng kinh tế toàn cầu sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng kiểm soát lạm phát, duy trì ổn định tài chính, giảm thiểu tác động của các xung đột địa chính trị cũng như thúc đẩy hợp tác quốc tế để củng cố chuỗi cung ứng và thương mại toàn cầu.

Khi đà tăng trưởng chậm lại, nhu cầu tiêu dùng suy yếu và chi phí sản xuất gia tăng sẽ cần đến việc thúc đẩy các gói hỗ trợ kích thích kinh tế, nhằm nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung và dài hạn. Ngoài ra, việc đẩy nhanh chuyển đổi xanh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nâng cao năng suất lao động cũng được kỳ vọng sẽ trở thành những động lực quan trọng, góp phần tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.

HỒNG NHUNG