Bữa ăn bán trú: Làm sao để đảm bảo an toàn?

Như PLO đã đưa tin, tính đến sáng 11-4, số ca nghi ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) đã tăng lên 184 trường hợp. Trong đó, 141 ca đang theo dõi điều trị ngoại trú, 43 ca được điều trị nội trú.

Kết quả phân tích cho thấy 7/10 mẫu phân dương tính với vi khuẩn Salmonella. Theo các chuyên gia y tế, đây là tác nhân gây nhiễm khuẩn đường tiêu hóa phổ biến liên quan đến thực phẩm.

Bất an bữa ăn bán trú

Phụ huynh Trường Tiểu học Bình Quới Tây đến đón con trưa 10-4. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Trưa 10-4, tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây, nơi xảy ra sự việc, không khí lo lắng bao trùm. Do trường tạm ngưng bán trú, nhiều gia đình phải xoay xở đưa đón con 4 lượt mỗi ngày.

Dưới cái nắng 35 độ C, bà Nguyễn Thị Kim Thúy cho biết nhà có 3 cháu học tại trường, trong đó 2 cháu lớp 4 và lớp 5 đang phải nằm viện điều trị.

“Tối 7-4 các cháu bắt đầu khó chịu, đến 4 giờ sáng hôm sau nôn ói, tiêu chảy liên tục, người lả đi vì mất nước” - bà Thúy kể. Dù chưa xác định rõ nguyên nhân, bà Thúy dự định sẽ xin cho cháu ngưng ăn bán trú để đảm bảo an toàn.

Tương tự, chị T.H (phụ huynh có con học lớp 3) cũng quyết định tự chuẩn bị cơm cho con dù vất vả hơn bình thường. Chị chia sẻ sau vụ việc này, chị không yên tâm để con ăn ở trường nữa.

Được biết, Trường Tiểu học Bình Quới Tây sử dụng suất ăn công nghiệp với mức phí 37.000 đồng/suất. Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM cho hay khu vực nhà ăn của Trường Tiểu học Bình Quới Tây rộng, thông thoáng, sạch sẽ. Tuy nhiên, Sở nghi ngờ bữa ăn ngày 7-4 có vấn đề; bữa đó học sinh ăn gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào, mận và bữa xế có bánh flan.

Kiểm soát chặt từ khâu nhập hàng đến chế biến

Tại TP.HCM, các trường áp dụng nhiều mô hình bữa ăn bán trú. Có trường sử dụng suất ăn công nghiệp hoặc hợp đồng với đơn vị nấu tại chỗ, có trường tự tổ chức bếp ăn.

Tại Trường THCS Nguyễn Văn Luông (phường Bình Phú), bếp ăn do trường tự tổ chức phục vụ khoảng 1.500 học sinh.

Ông Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Văn Luông, tiếp phẩm cho học sinh. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Ông Đinh Phú Cường, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết đơn vị kiểm soát chặt nguồn thực phẩm đầu vào từ các công ty uy tín có đầy đủ chứng nhận ISO, HACCP hay VietGAP. Đặc biệt, các món tráng miệng phải là hàng thương hiệu, không sử dụng hàng tự gia công.

Để đảm bảo quy trình, trường phân công 3 nhân viên tiếp phẩm độc lập.

"Thực tế trong quá trình nhận hàng, khi phát hiện thịt heo hay rau củ có vấn đề, nhân viên sẽ lập biên bản và yêu cầu đơn vị cung cấp đổi trả ngay lập tức" - ông Cường cho biết. Ngoài ra, đội ngũ nhân viên bếp là nhân sự của trường, được tập huấn an toàn thực phẩm định kỳ.

Mô hình khác tại Trường THCS Trường Thạnh (phường Long Phước) là ký hợp đồng với đơn vị chuyên môn để nấu ăn tại chỗ.

Với mức phí 34.000 đồng/suất, học sinh được ăn bữa trưa với thực đơn gồm hai món mặn, một món xào và canh.

Ông Nguyễn Ngọc Lưu, Hiệu trưởng cho hay trường tổ chức kiểm tra thực tế nguồn hàng đột xuất 1-2 lần/tuần. "Chúng tôi không có chuyên môn sâu về thực phẩm nên giám sát bằng mắt thường là chủ yếu. Nhìn rau không dập nát, thịt cá tươi ngon, đúng số lượng định mức thì mới cho nhập kho. Quan trọng nhất là phải đối chiếu được hóa đơn nguồn gốc của đơn vị cung cấp ngay tại thời điểm giao hàng" - ông Lưu thông tin.

Trường còn tổ chức các tiết học mở mời phụ huynh vào trường cùng ăn cơm với con hàng tháng. Việc này giúp phụ huynh trực tiếp đánh giá chất lượng cảm quan và khẩu vị bữa ăn. Ngay cả Ban giám hiệu và giáo viên, bảo mẫu cũng dùng chung thực đơn với học sinh để kịp thời phát hiện các sai sót trong quá trình chia suất ăn.

Lãnh đạo trường thừa nhận việc tổ chức bán trú là áp lực cực kỳ lớn đối với nhà trường: "Nếu có sự cố xảy ra, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm đầu tiên. Dù giám sát chặt chẽ đến đâu, chúng tôi vẫn phải nhắc nhở đơn vị hợp đồng về cái tâm trong nghề nghiệp. Chỉ cần một khâu sơ suất là hậu quả rất khó lường" - ông Lưu nói.

Các trường học tại TP.HCM siết chặt quy trình kiểm soát bữa ăn bán trú. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Kiểm tra đột xuất lúc 3 giờ sáng

Tại Trường Tiểu học Hòa Bình, phường Sài Gòn, do bếp ăn tự nấu không đảm bảo an toàn phòng cháy chữa cháy nên trường chuyển sang suất ăn công nghiệp.

Bà Trịnh Thị Kim Quý, Hiệu trưởng chia sẻ đã nhiều lần kiểm tra đột xuất cơ sở chế biến vào lúc 3 giờ sáng mà không báo trước để kiểm tra nguồn nguyên liệu.

"Qua các lần kiểm tra, tôi ghi nhận rau củ tại đây tươi, thực phẩm được nhập theo ngày, hồ sơ năng lực và các bước lưu mẫu, sổ chế biến đều đầy đủ" - bà Quý cho hay.

Dù dùng suất ăn công nghiệp nhưng thức ăn tại đây được vận chuyển bằng nồi lớn đến trường mới chia phần để đảm bảo độ nóng sốt.

Cũng theo bà Quý, trường thường xuyên quán triệt với đơn vị cung cấp phải đặt an toàn lên hàng đầu, chấp nhận lãi ít hơn để đảm bảo chất lượng. "Nếu để xảy ra sự cố, niềm tin của phụ huynh sẽ mất hết và doanh nghiệp cũng đối mặt với nguy cơ phá sản" - bà Quý nói.

Học sinh Trường Tiểu học Tân Quy, phường Tân Hưng, trong bữa ăn bán trú. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Tại Trường Tiểu học Tân Quy (phường Tân Hưng), sau khi thay đổi đơn vị cung cấp, trường đã thiết lập cơ chế giám sát đa tầng. Hình ảnh tiếp phẩm, thực đơn và clip học sinh ăn được đăng công khai để phụ huynh theo dõi. Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng lập tổ giám sát đi kiểm tra cơ sở chế biến từ sáng sớm.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ dù tình hình đã dần ổn định nhưng việc tổ chức bán trú vẫn là một "trận chiến" căng thẳng từ khâu quản lý tài chính, đối soát ngày ăn của học sinh và đặc biệt là cái tâm của doanh nghiệp làm trong lĩnh vực này.

“Dự kiến sang năm học mới, trường sẽ tổ chức đấu thầu công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Khi đó, phụ huynh sẽ có thêm nhiều lựa chọn và trường có thể ký hợp đồng với hai đơn vị cùng cung cấp để tạo sự cạnh tranh, nâng cao chất lượng bữa ăn” - ông Tuấn nói.

Trường Tiểu học Nguyễn Trường Tộ (phường Xóm Chiếu) 3 năm nay đã sử dụng song song hai đơn vị cung cấp suất ăn độc lập. Cụ thể, mỗi đơn vị sẽ phụ trách cung cấp suất ăn theo tháng chẵn hoặc tháng lẻ.

“Việc sử dụng song song hai bếp ăn tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh. Các đơn vị phải tự điều chỉnh, cân đối để chất lượng thức ăn tốt hơn. Trường cũng có cơ sở để đánh giá khách quan đơn vị nào làm tốt hơn” - ông Phan Anh Tuấn, Hiệu trưởng cho hay.

Cũng theo ông Tuấn, mô hình này giúp nhà trường luôn ở thế chủ động. Trong trường hợp một đơn vị gặp sự cố hoặc bị đình chỉ, đơn vị còn lại có thể thay thế ngay lập tức, tránh gây xáo trộn sinh hoạt của phụ huynh và học sinh.

NGUYỄN QUYÊN