Bóng đá Trung Quốc: 73 án cấm suốt đời và cú sốc Chinese Super League

Bóng đá Trung Quốc đang trải qua cuộc khủng hoảng tham nhũng nghiêm trọng bậc nhất trong lịch sử, khi Liên đoàn Bóng đá Trung Quốc (CFA) ban hành hàng loạt án phạt, bao gồm việc cấm tham gia vĩnh viễn vào hoạt động bóng đá đối với 73 cá nhân, trong đó có những nhân vật từng nắm giữ vai trò then chốt của nền bóng đá nước này.

Không chỉ có vậy, 13 CLB chuyên nghiệp thuộc Chinese Super League bị cuốn vào bê bối dàn xếp tỉ số và tham nhũng với 9 đội trong số này phải khởi đầu mùa giải mới bằng những án trừ điểm nặng nề.

Li Tie (phải) khi dẫn dắt tuyển Trung Quốc (2019-2021)

Chiến dịch trấn áp mạnh tay này không chỉ làm rung chuyển bộ máy quản lý bóng đá Trung Quốc mà còn tác động trực tiếp đến cục diện Chinese Super League (CSL). Trong bối cảnh nhiều CLB đã lâm vào khủng hoảng tài chính và niềm tin, các án phạt càng khiến giải đấu hàng đầu Trung Quốc thêm chao đảo.

... và khi ra trước vành móng ngựa năm 2024

Theo thông báo của CFA, 73 cá nhân đã bị cấm vĩnh viễn tham gia mọi hoạt động liên quan đến bóng đá vì dàn xếp tỉ số và tham nhũng. Danh sách này bao gồm Chen Xuyuan, cựu Chủ tịch CFA và Li Tie, cựu HLV trưởng đội tuyển Trung Quốc giai đoạn 2019–2021.

Chen Xuyuan, cựu chủ tịch LĐBĐ Trung Quốc

Cả Li Tie và Chen Xuyuan đều đã bị kết án trong năm 2024. Li Tie lĩnh án tù 20 năm vì các tội danh liên quan đến hối lộ và dàn xếp tỉ số, trong khi Chen Xuyuan bị tuyên án tù chung thân do nhận hối lộ với số tiền hơn 10 triệu USD. CFA nhấn mạnh các án cấm vĩnh viễn được đưa ra trên cơ sở các bản án đã có hiệu lực pháp luật, thể hiện lập trường không khoan nhượng trong việc làm trong sạch bóng đá.

Shanghai Port nhận án phạt nghiêm khắc

Không chỉ dừng lại ở việc xử lý cá nhân, CFA còn mạnh tay trừng phạt các CLB chuyên nghiệp. Trong số 16 đội tham dự CSL mùa 2025, có tới 11 CLB bị trừ điểm và phạt tiền. Sau các án xuống hạng, khi mùa giải CSL 2026 khởi tranh vào tháng 3, sẽ có 9 đội phải bắt đầu mùa giải với số điểm âm, điều chưa từng có trong lịch sử giải đấu.

Hai CLB chịu án nặng nhất là Tianjin Jinmen Tiger và á quân mùa trước Shanghai Shenhua, cùng bị trừ 10 điểm và nộp phạt 1 triệu nhân dân tệ. Shanghai Port, nhà vô địch CSL ba mùa liên tiếp gần đây, bị trừ 5 điểm và phạt 400.000 nhân dân tệ, tương tự là trường hợp của Beijing Guoan, Wuhan Three Towns và Zhejiang FC. Qingdao Hainiu bị trừ 7 điểm, còn Henan FC và Shandong Taishan cùng nhận án trừ 6 điểm.

HLV Kevin Muscat lo lắng cho tương lai Shanghai Port

Những án phạt này lập tức tạo ra tác động lớn tới cục diện giải đấu và các HLV nước ngoài. Kevin Muscat, người đã giúp Shanghai Port giành hai chức vô địch liên tiếp và đang hướng tới mục tiêu lập cú hat-trick danh hiệu, buộc phải bắt đầu mùa giải trong thế bất lợi. Ross Aloisi (Zhejiang FC) và Nick Montgomery (Beijing Guoan) cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi các đội bóng của họ đều phải xuất phát với điểm số âm.

Chỉ có John Aloisi là tránh được án trừng phạt, khi Chengdu Rongcheng của ông là CLB duy nhất trong nhóm 6 đội dẫn đầu mùa trước không bị trừ điểm. Tuy nhiên, các HLV ngoại nhìn chung không phải là nguyên nhân của bê bối, mà chỉ là những người chịu hệ lụy từ các sai phạm mang tính hệ thống kéo dài nhiều năm.

Trong bối cảnh nhiều CLB Trung Quốc đang lâm vào khủng hoảng tài chính, các án phạt nặng nề càng khiến tương lai CSL trở nên u ám. Guangzhou FC, đội bóng giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu, đã phải giải thể vào năm 2025 sau khi không thể thanh toán các khoản nợ đúng hạn.

Á quân U23 châu Á 2026 là danh hiệu đáng chú ý của bóng đá Trung Quốc những năm gần đây

Chiến dịch chống tham nhũng được kỳ vọng sẽ giúp bóng đá Trung Quốc lập lại trật tự và xây dựng môi trường thi đấu minh bạch hơn. Tuy nhiên, cuộc "đại phẫu" này cũng cho thấy chiều sâu của khủng hoảng, đặt ra dấu hỏi lớn về khả năng phục hồi của một nền bóng đá đã sa sút cả về niềm tin lẫn thành tích trong nhiều năm qua.

Đông Linh (theo News, ABC)