Bốn lý do giúp Ấn Độ có thể tránh được 'bẫy thu nhập trung bình'

Một trong những mục tiêu tham vọng nhất của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi là đưa quốc gia này trở thành nền kinh tế phát triển vào ngày 15/8/2047, dịp kỷ niệm 100 năm độc lập.

Với thành tích tăng trưởng trong hai thập kỷ qua, tốc độ và quy mô phát triển hạ tầng gần đây, cùng quyết tâm cải cách kinh tế quy mô lớn của chính phủ, Ấn Độ có khả năng trở thành một trong số ít quốc gia đang phát triển tránh được bẫy thu nhập trung bình.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Ảnh: NDTV

Dù chưa có định nghĩa thống nhất về “nền kinh tế phát triển”, ngưỡng thu nhập cao của Ngân hàng Thế giới là tiêu chí cần thiết (dù chưa đủ). Năm 2023, ngưỡng này là 13.845 USD/người, trong khi GNI bình quân đầu người của Ấn Độ mới đạt 2.580 USD. Nếu tăng trưởng 7,25%/năm từ 2024-2047, Ấn Độ có thể đạt ngưỡng này; với tăng trưởng dân số 0,6%, mức tăng trưởng thực cần thiết là 7,9%/năm.

Điều này có khả thi không? Giai đoạn 2003-2023, GDP danh nghĩa của Ấn Độ tăng trung bình 10,1%/năm; sau khi điều chỉnh lạm phát (2,3%), tăng trưởng thực khoảng 7,6%, thấp hơn mục tiêu một chút nhưng không đáng kể. Vấn đề là liệu Ấn Độ có thể bù đắp khoảng cách nhỏ này trong 25 năm tới, hay sẽ chững lại như nhiều nền kinh tế khác.

Có nhiều lý do để lạc quan:

Thứ nhất, nền dân chủ đã bén rễ sâu trong 79 năm qua. Các cải cách kinh tế trong ba thập kỷ qua được duy trì. Đồng thuận về mở cửa và cải cách thị trường ngày càng vững chắc.

Thứ hai, lợi thế dân số rất lớn. Với tỷ lệ nhập học đại học 28,3% (2021), Ấn Độ có lực lượng lao động hơn 600 triệu người với kỹ năng đa dạng. Hơn một nửa dân số dưới 30 tuổi giúp tỷ lệ người lao động cao và tiết kiệm lớn - yếu tố then chốt cho đầu tư.

Thứ ba, năng lực triển khai hạ tầng đã cải thiện mạnh trong thập kỷ qua. Những dự án quy mô lớn - từng chỉ thấy ở Trung Quốc - nay được hoàn thành nhanh chóng tại Ấn Độ, như cầu Atal Setu dài 21,8 km ở Mumbai hay tòa nhà quốc hội mới ở New Delhi. Hệ thống đường bộ, đường sắt cao tốc và hàng không cũng đang mở rộng nhanh chóng.

Thứ tư, khả năng chống chịu trước cú sốc bên ngoài. Khi Mỹ áp thuế tới 50% với hàng hóa Ấn Độ, nước này đã đẩy nhanh cải cách trong nước và ký các FTA với EU và các đối tác khác. Ấn Độ đơn giản hóa thuế thu nhập cá nhân, cải cách thuế gián thu, gỡ bỏ rào cản phi thuế quan, và cải tổ hệ thống giáo dục.

Đáng chú ý, chính phủ Thủ tướng Modi đã ban hành 4 bộ luật lao động mới thay thế 29 luật cũ- một cải cách mang tính bước ngoặt.

Các thỏa thuận thương mại với EU và Anh cũng thúc đẩy Mỹ nối lại đàm phán, với khả năng đạt thỏa thuận mới trong thời gian gần. Những bước mở cửa này giúp Ấn Độ hấp dẫn hơn với nhà đầu tư toàn cầu.

Cuối cùng, sự cạnh tranh giữa 28 bang là động lực mạnh. Không giống các quốc gia nhỏ dễ rơi vào trì trệ, các bang của Ấn Độ khó có thể chững lại cùng lúc. Nhiều bang ở miền Tây và Nam đã duy trì tăng trưởng cao trong thời gian dài. Nếu đây là xu hướng đang lên, triển vọng của Ấn Độ là rất tích cực.

Tú Anh