Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Giá trị lớn nhất của học bổng Vallet không thể tính bằng tiền

Cuộc gặp gỡ của hai niềm tin

Ngày 23/8, tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, 167 sinh viên, học viên xuất sắc các tỉnh phía Bắc nhận Học bổng Vallet năm học 2025-2026. Mỗi suất trị giá 34 triệu đồng, vừa ghi nhận nỗ lực học tập, nghiên cứu, vừa tiếp thêm nguồn lực để người trẻ theo đuổi con đường khoa học.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại buổi lễ trao học bổng Vallet năm 2026.

Buổi lễ diễn ra trong khuôn khổ “Gặp gỡ Việt Nam lần thứ XXII”, tại không gian gắn với truyền thống hiếu học và trọng dụng nhân tài. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, giá trị đặc biệt của Học bổng Vallet không chỉ nằm ở con số, mà ở ba câu chuyện: một gia tài được dành cho người trẻ, hành trình bền bỉ tạo ra những cuộc gặp gỡ khoa học và lời nhắn gửi tới những người nhận học bổng hôm nay.

Câu chuyện đầu tiên là lựa chọn của GS Odon Vallet, giáo sư lịch sử tôn giáo tại Đại học Sorbonne. Được thừa kế một gia tài lớn, ông không giữ lại cho cuộc sống riêng mà dành nguồn lực lập học bổng cho người trẻ tại Pháp, Việt Nam và một số quốc gia khác. Lựa chọn ấy bắt nguồn từ ký ức về người cha trong gia đình công nhân, từng phải đi chăn dê khi mới 12 tuổi và mong muốn bảo vệ một nền giáo dục nơi trí tuệ được coi trọng hơn điều kiện tài chính. Tại Việt Nam, ông ủy thác việc tổ chức chương trình cho Tổ chức Khoa học Gặp gỡ Việt Nam do GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc đồng sáng lập, điều hành.

Vợ chồng GS Trần Thanh Vân và GS Lê Kim Ngọc tại buổi lễ.

Dấu mốc mở đầu là cuộc gặp giữa GS Odon Vallet và GS Trần Thanh Vân. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, đó là sự gặp nhau của hai niềm tin: tri thức có thể thay đổi số phận con người và đầu tư cho người trẻ là đầu tư cho tương lai quốc gia. “Giá trị lớn nhất của học bổng không thể tính bằng tiền”, Bộ trưởng nhấn mạnh. Khoản hỗ trợ giúp sinh viên trang trải chi phí, nhưng niềm tin được trao đúng lúc có thể giúp họ nhận ra mình có thể đi xa hơn. Khi được trao cho hàng chục nghìn người, niềm tin ấy trở thành một nguồn năng lượng xã hội lớn.

Câu chuyện thứ hai gắn với sự bền bỉ của GS Trần Thanh Vân. Từ “Gặp gỡ Việt Nam” lần thứ nhất năm 1993, ông đưa nhiều nhà khoa học nổi tiếng thế giới đến Việt Nam trao đổi học thuật, rồi từng bước hình thành các hội nghị quốc tế, trường khoa học, lớp học và chương trình hỗ trợ nhà nghiên cứu trẻ.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân và TS Espéran Padonou – Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Quỹ Vallet trao học bổng.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, tên gọi “Gặp gỡ Việt Nam” hàm chứa một triết lý đẹp, bởi khoa học cần những cuộc gặp giữa con người, các thế hệ, Việt Nam và thế giới, ý tưởng và cơ hội. Khi chứng kiến hoạt động khuyến học ấy, GS Odon Vallet đã chủ động đồng hành. Hai con người khác nhau về xuất phát điểm gặp nhau ở niềm tin vào con người, tạo nền tảng để chương trình bền bỉ hơn một phần tư thế kỷ.

Nhận lấy để đi xa, trở về để trao lại

Câu chuyện thứ ba được Bộ trưởng dành cho những người nhận học bổng. Ông mong các sinh viên, học viên tự hào vì nỗ lực của mình được ghi nhận, nhưng không xem học bổng chỉ là phần thưởng. Lời nhắn đầu tiên là hãy tin vào chính mình. Dù đến từ Hà Nội, một tỉnh miền núi, vùng quê hay gia đình chưa có nhiều điều kiện, “khoa học không hỏi các em sinh ra ở đâu, tri thức không hỏi các em có bao nhiêu tiền”. Điều quan trọng là khát vọng, năng lực và sự kiên trì.

Đại diện sinh viên, học viên nhận Học bổng Vallet phát biểu cảm tưởng tại buổi lễ.

Lời nhắn thứ hai là hãy đi xa hơn chính mình của ngày hôm qua. Người trẻ không nên chỉ học để đạt điểm cao, nghiên cứu để có bài báo khoa học hay lấy một tấm bằng, mà phải học để hiểu thế giới, giải quyết vấn đề của đất nước và sáng tạo giá trị mới. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và nhân lực chất lượng cao ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia, Việt Nam cần người trẻ vừa giỏi chuyên môn, vừa có khát vọng phụng sự; không chỉ hỏi mình nhận được gì mà còn nghĩ có thể đóng góp gì cho đất nước.

Lời nhắn thứ ba, cũng là điều Bộ trưởng mong người nhận học bổng nhớ nhất, là một ngày nào đó hãy trở thành người trao cơ hội. Không cần có gia tài lớn, mỗi người có thể trao một cuốn sách, hướng dẫn sinh viên trẻ hơn, mở phòng thí nghiệm hoặc giúp một em nhỏ tiếp tục học tập. Khi thành công, đừng quên người từng tin vào mình lúc mình chưa thành công. Theo ông, đó là cách một học bổng trở thành “một vòng tròn của lòng biết ơn”. “Nhận lấy để đi xa. Đi xa để trở về. Và trở về để trao lại cơ hội cho những người đi sau”, Bộ trưởng nhắn nhủ, đồng thời kêu gọi: “Hãy để thành công của mình trở thành cơ hội cho một người khác”.

Sinh viên, học viên tặng hoa tri ân các đại biểu và Quỹ Học bổng Vallet vì những đóng góp bền bỉ trong hành trình nâng đỡ tài năng trẻ Việt Nam.

Từ lời nhắn ấy, câu chuyện trở lại với hành trình 26 năm của Học bổng Vallet tại Việt Nam. Năm 2001, năm đầu triển khai trên toàn quốc, chương trình trao 800 suất. Đến năm 2026, quy mô tăng lên 2.151 suất, gấp hơn 2,5 lần, với tổng giá trị khoảng 45 tỷ đồng. Giá trị mỗi suất cũng được nâng lên 34 triệu đồng đối với sinh viên, học viên và 17 triệu đồng đối với học sinh.

Lũy kế đến nay, khoảng 55.000 suất học bổng, tổng giá trị hơn 600 tỷ đồng, đã được trao. Dấu ấn của chương trình không chỉ nằm ở số lượng, mà còn ở phạm vi tiếp cận. Bên cạnh người học xuất sắc tại các đô thị lớn, học bổng đã đến với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn ở vùng sâu, vùng xa, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và các làng trẻ em SOS.

Ông Denis Fourmeau – Tùy viên Hợp tác Khoa học và Giáo dục đại học, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam cùng TS Espéran Padonou – Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc Quỹ Vallet và GS Trần Thanh Vân, GS Lê Kim Ngọc chúc mừng các bạn trẻ.

Sự đồng hành cũng không dừng lại ở một khoản hỗ trợ học tập. Từ năm 2007, chương trình tuyển chọn những gương mặt đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia môn Toán và Vật lý để đào tạo tại Pháp. Riêng giai đoạn 2009-2025, chương trình kỹ sư Việt Nam - Pháp đã đưa 246 sinh viên sang Pháp học tập; 206 người tốt nghiệp kỹ sư và 18 người hoàn thành chương trình tiến sĩ. Với nhiều người trẻ, một suất học bổng vì thế đã mở ra cả chặng đường đào tạo, nghiên cứu và kết nối quốc tế.

Đáng chú ý, nhiều cựu sinh viên Vallet, sau khi trưởng thành, đã trở lại đồng hành cùng Gặp gỡ Việt Nam, tham gia hoạt động tình nguyện hoặc đóng góp học bổng cho chính những địa phương, mái trường từng nâng bước mình. Khi người nhận của ngày hôm qua trở thành người trao của hôm nay, giá trị của Quỹ Vallet đã vượt ra ngoài những con số, tạo nên một vòng tròn tiếp nối của tri thức, lòng biết ơn và trách nhiệm xã hội.

Viên Hữu