Bộ trưởng Tài chính Mỹ-Trung họp tại Paris trước thượng đỉnh

Ảnh: REUTERS/Evelyn Hockstein/Ảnh tài liệu.

Các quan chức kinh tế cấp cao của chính phủ Mỹ và Trung Quốc đã vừa kết thúc 2 ngày họp đầu tiên tại Paris trong ngày Chủ Nhật nhằm giải quyết những bất đồng trong thỏa thuận đình chiến thương mại và tạo tiền đề cho chuyến viếng thăm và gặp mặt Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình của ông Trump tại Bắc Kinh vào cuối tháng 3/2026.

Các cuộc thảo luận do Bộ trưởng Ngân khố Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu, tập trung vào thuế quan của Mỹ, nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc, kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao của Mỹ và việc Trung Quốc mua nông sản Mỹ.

Một phát ngôn viên Bộ Ngân khố Mỹ cho biết phái đoàn hai nước đã họp hơn 6 giờ tại trụ sở OECD ở Paris và sẽ tiếp tục thảo luận vào sáng thứ Hai theo giờ địa phương. Trung Quốc không phải là thành viên của tổ chức gồm 38 nước này và tự xem là quốc gia đang phát triển.

Phát ngôn viên này không cung cấp thông tin chi tiết về nội dung cuộc họp. Các quan chức Trung Quốc đã rời khỏi trụ sở OECD mà không phát biểu trước các phóng viên.

Trong thứ Sáu, Đại diện Thương mại Mỹ ông Jamieson Greer, một người tham gia cuộc họp, cho biết các quan chức Mỹ mong muốn đảm bảo có được một quan hệ Mỹ-Trung ổn đỉnh.

Những cuộc họp lần này giữa ông Bessent, ông Greer, ông Hà Lập Phong và nhà thương lượng thương mại Trung Quốc Lý Thành Cương là bước tiếp theo trong chuỗi gặp gỡ tại châu Âu từ năm 2025 nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại từng đẩy quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tới bờ vực sụp đổ.

Các nhà phân tích Mỹ–Trung cho rằng do thời gian chuẩn bị ít và Washington đang tập trung vào xung đột Iran, khả năng đạt đột phá thương mại tại các cuộc họp ở Paris hay hội nghị thượng đỉnh Bắc Kinh là thấp.

Chuyên gia Scott Kennedy nhận định hai bên chủ yếu đặt mục tiêu tối thiểu: duy trì đối thoại và tránh leo thang căng thẳng.

Ông Trump có thể muốn đạt thỏa thuận để Trung Quốc mua thêm máy bay Boeing, LNG và đậu nành Mỹ, nhưng đổi lại có thể phải nới một số kiểm soát xuất khẩu.

Ông Donald Trump và ông Tập Cận Bình có thể gặp nhau ba lần trong năm 2026, gồm tại hội nghị thượng đỉnh APEC ở Trung Quốc (11/2026) và G20 do Mỹ tổ chức (12/2026), những sự kiện được kỳ vọng mang lại tiến triển thực chất hơn.

Xung đột Iran cũng có thể được thảo luận tại Paris, nhất là khi giá dầu tăng và eo biển Hormuz- tuyến vận chuyển 45% dầu nhập khẩu của Trung Quốc có nguy cơ bị đóng.

Ông Bessent đã đề xuất tạm hoãn trừng phạt 30 ngày để cho phép mua dầu Nga nhằm giảm áp lực nguồn cung.

Trong khi đó, ông Trump kêu gọi các nước hỗ trợ bảo vệ hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz sau khi Washington không kích các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg và Iran dọa đáp trả.

Trong ngày Chủ Nhật, cơ quan truyền thông quốc gia Trung Quốc Tân Hoa Xã đã nhận định việc đạt được tiến triển "có ý nghĩa" trong các hợp tác kinh tế Mỹ-Trung có thể khôi phục sự tự tin cho nền kinh tế toàn cầu đã ngày càng trở nên bất ổn.

Phái đoàn hai nước được kỳ vọng sẽ cân nhắc tiến triển hướng tới các cam kết như đã liệt kê trong thỏa thuận đình chiến thương mại mà ông Trump và ông Tập Cận Bình đã ký tại Busan, Hàn Quốc vào tháng 10/2025.

Thỏa thuận này giúp hạ nhiệt căng thẳng, giảm một số mức thuế của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và nới lỏng hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc trong một năm, đồng thời tạm dừng việc mở rộng danh sách hạn chế công ty Trung Quốc tiếp cận công nghệ cao của Mỹ.

Ngoài ra, Trung Quốc cũng đồng ý mua 12 triệu tấn đậu nành Mỹ trong năm 2025 và 25 triệu tấn trong năm 2026, bắt đầu sau vụ thu hoạch mùa thu.

Các quan chức Mỹ, trong đó có ông Bessent, cho rằng Trung Quốc đã cơ bản thực hiện các cam kết trong thỏa thuận Busan. Tuy vậy, một số doanh nghiệp Mỹ - đặc biệt trong lĩnh vực hàng không vũ trụ và bán dẫn vẫn thiếu nguồn đất hiếm như yttrium, vật liệu dùng cho lớp phủ chịu nhiệt của động cơ phản lực.

Tại các cuộc thảo luận ở Paris, ông Greer và ông Bessent cũng đề cập một số vấn đề thương mại, gồm các cuộc rà soát về tình trạng dư thừa công suất công nghiệp và lao động cưỡng bức ở nhiều quốc gia, có thể dẫn tới các biện pháp thương mại mới từ phía Mỹ.

Các diễn biến này xảy ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết một số mức thuế trước đây không còn phù hợp, khiến thuế với hàng hóa Trung Quốc giảm khoảng 20 điểm phần trăm; sau đó Mỹ áp dụng thêm mức thuế 10%.

Phía Trung Quốc cho biết sẽ tiếp tục theo dõi tình hình và đưa ra phản hồi phù hợp. Truyền thông nhà nước Trung Quốc nhận định vòng đàm phán mới “vừa là cơ hội, vừa là thách thức”, đồng thời cho rằng tiến triển của đối thoại phụ thuộc nhiều vào cách tiếp cận thực tế và hợp lý từ phía Washington.

Nguyễn Quang Minh (theo Reuters)