Bộ trưởng Tài chính lý giải việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng được giảm thuế

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn giải trình tại phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)

Đề nghị mở rộng đối tượng được hưởng chính sách

Ngày 22/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Nghị quyết của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân (Đoàn TPHCM) đánh giá chính sách được đề xuất kịp thời, tạo tiền đề trước khi Quốc hội xem xét Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trước băn khoăn về nguy cơ trục lợi, ông Thân cho rằng “chúng ta không nên ngại những chuyện cứ nhìn thiểu số mà không tập trung cho đa số”. Theo kết quả khảo sát trong nhiều năm, càng có cơ chế giảm thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thì số thu thuế thực tế càng cao.

“Việc doanh nghiệp gia nhập hoặc rút lui khỏi thị trường là bình thường. Điều cần quan tâm là khả năng chịu đựng của ngân sách và việc đưa Nghị quyết vào thực thi ngay, tạo thêm nguồn lực cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, vừa và siêu nhỏ”, ông Thân nói.

Theo đại biểu Quốc hội Nguyễn Duy Thanh (Đoàn Cà Mau), tiêu chí để được hưởng chính sách là doanh thu, nhưng mức hỗ trợ thực tế lại phụ thuộc vào thu nhập tính thuế và số thuế phải nộp. Hai doanh nghiệp cùng có doanh thu 10 tỷ đồng nhưng kết quả kinh doanh có thể khác nhau. Doanh nghiệp lợi nhuận thấp được giảm ít; doanh nghiệp thua lỗ hoặc không phát sinh thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp thì không có phần thuế để giảm.

“Như vậy có thể xảy ra một nghịch lý: doanh nghiệp càng khó khăn, lợi nhuận càng mỏng thì mức hỗ trợ từ giảm thuế thu nhập lại càng thấp; doanh nghiệp lỗ không phát sinh thuế phải nộp thì không có phần thuế nào được giảm”, ông Thanh nhận xét.

Một vấn đề khác được ông Thanh quan tâm là tác động tại ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng. Theo đó, doanh nghiệp doanh thu không quá 10 tỷ đồng, đang áp dụng thuế suất 17%, khi được giảm 30% thì mức thuế thực tế tương đương 11,9%. Nhưng chỉ cần doanh thu vượt ngưỡng, mức thuế quay lại 17%, chênh lệch tới 5,1 điểm phần trăm.

“Vấn đề ở đây không phải là ngưỡng 10 tỷ đồng cao hay thấp mà là cách xử lý khi doanh nghiệp đi qua ngưỡng đó”, ông Thanh nói và đề nghị nghiên cứu cơ chế chuyển tiếp, theo hướng mức giảm thuế giảm dần trong một khoảng doanh thu nhất định sau khi vượt 10 tỷ đồng.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, chính sách được xây dựng trên tinh thần thực hiện Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị và Kết luận số 18 của Trung ương về khuyến khích, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ. Quy mô doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm tăng trưởng. Chính sách giảm thuế sẽ tạo thêm điều kiện để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn, có tích lũy và phát triển.

Giải thích việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, ông Ngô Văn Tuấn cho biết, theo số liệu quản lý hiện nay, có 2.696.863 hộ kinh doanh doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm 99,98% tổng số hộ; 865.115 doanh nghiệp doanh thu đến 10 tỷ đồng, chiếm khoảng 81,11%. “Như vậy điểm gãy 10 tỷ đó đã bao phủ đại đa số các doanh nghiệp vừa và nhỏ cùng số hộ kinh doanh được hưởng chính sách này”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nói.

Về mức giảm 30%, ông Ngô Văn Tuấn tính toán rằng, doanh thu 10 tỷ đồng tương đương khoảng 833 triệu đồng mỗi tháng. Với lợi nhuận khoảng 12%, số thuế doanh nghiệp phải nộp hàng tháng vào khoảng 15–17 triệu đồng. Giảm 30% tương đương khoảng 4 triệu đến hơn 5 triệu đồng. Mức 5 triệu này tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng và cũng tương đương với mức lương tối thiểu vùng, cụ thể là vùng một. Khoản giảm này sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực để phát triển.

Sẽ loại trừ công ty con, công ty liên kết

Về chi phí tuân thủ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đồng tình đây là vấn đề doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. Chính sách thuế phải “trung lập, đơn giản, dễ hiểu, dễ tính, dễ làm, dễ kiểm tra”. Nội dung này sẽ tiếp tục được xử lý trong Luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10. Theo đó, cơ quan soạn thảo dự kiến nâng mức doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản, tính thuế thu nhập theo tỷ lệ phần trăm trên doanh số từ 3 tỷ đồng hiện nay lên 10 tỷ đồng, giúp doanh nghiệp được hỗ trợ nhiều hơn.

Đối với nguy cơ chia tách để trục lợi chính sách, ông Ngô Văn Tuấn cho hay, dự thảo Nghị định của Chính phủ sẽ loại trừ các trường hợp công ty con, công ty liên kết nhằm hạn chế tối đa việc lợi dụng ưu đãi.

Anh Vũ - Việt Thắng - Quang Vinh