Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh: Kiểm soát chặt chẽ các nhóm nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trong xuất bản

Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh phát biểu giải trình tại phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)

Phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền để tạo động lực phát triển

Ngày 9/8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Phát biểu giải trình, làm rõ một số ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung dự thảo luật nhằm tập trung xử lý các vướng mắc, bất cập đặt ra từ thực tiễn, tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, phân định rõ thẩm quyền để tạo động lực phát triển hoạt động xuất bản trong giai đoạn mới.

Làm rõ thêm một số vấn đề lớn mà các đại biểu Quốc hội đề cập, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho hay, về tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm hài hòa giữa tiền kiểm và hậu kiểm gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh chính trị, tư tưởng và hạn chế tối đa các sai sót, từ thực tế công tác xuất bản thời gian qua và tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật đã kế thừa quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật Xuất bản năm 2012 về việc phải nộp xuất bản phẩm lưu chiểu cho cơ quan quản lý nhà nước chậm nhất 10 ngày trước khi phát hành.

Đồng thời, dự thảo bổ sung quy định kiểm soát chặt chẽ đối với các nhóm nội dung quan trọng, phức tạp, nhạy cảm như viết về lãnh tụ, lịch sử dân tộc, chiến tranh, danh nhân văn hóa, anh hùng dân tộc, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và giao Chính phủ quy định chi tiết.

“Các quy định được bổ sung nhằm hình thành ba vòng kiểm soát chặt chẽ: nhà xuất bản thẩm định nội dung, trình cơ quan chủ quản phê duyệt kế hoạch xuất bản; cơ quan chủ quản xem xét, phê duyệt kế hoạch xuất bản; cơ quan quản lý nhà nước thẩm định xuất bản phẩm lưu chiểu và cho ý kiến trước khi nhà xuất bản ra quyết định phát hành”, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết.

Nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành xuất bản

Về chính sách của Nhà nước phát triển hoạt động xuất bản tại Điều 7, Bộ trưởng giải trình, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo luật được thiết kế theo hướng quy định khung chính sách trong luật và áp dụng pháp luật có liên quan, bảo đảm đồng bộ, tránh chồng chéo. Các chính sách tập trung hỗ trợ phát triển xuất bản, chuyển đổi số, xuất bản điện tử, văn hóa đọc, hỗ trợ tác giả, đồng bào dân tộc thiểu số, các địa bàn khó khăn. Đồng thời, dự thảo có các chính sách đào tạo, thu hút, phát triển nguồn nhân lực, trong đó đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ biên tập viên để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành xuất bản.

Đối với một số ý kiến của đại biểu về xuất bản phẩm điện tử, theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu. Bổ sung quy định về quản lý hoạt động xuất bản trên môi trường số, xuyên biên giới.

Về hoạt động có tính chất xuất bản trên không gian mạng, xuyên biên giới và bảo vệ quyền tác giả, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho rằng, đây là vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý dự thảo luật theo hướng bảo đảm mục tiêu ngăn chặn việc tổ chức, cá nhân đưa sản phẩm, tài liệu có nội dung vi phạm ra công chúng dưới hình thức xuất bản phẩm tại Điều 4. Dự thảo luật đồng thời bổ sung quy định về quản lý nhà nước tại Điều 6 và các hành vi bị nghiêm cấm đối với việc phổ biến sản phẩm thông tin có tính chất xuất bản trên không gian mạng tại Điều 10.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung quy định về quản lý hoạt động xuất bản trên môi trường số, xuyên biên giới, bảo vệ quyền tác giả và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động xuất bản tại các Điều 27, 50, 51. Cơ quan soạn thảo cũng sẽ tiếp thu ý kiến của đại biểu về việc rà soát để bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế về sở hữu trí tuệ cũng như Luật Sở hữu trí tuệ tại Điều 10.

Liên quan đến mô hình tập đoàn xuất bản, tập đoàn truyền thông quốc gia và cơ quan chủ lực xuất bản truyền thông quốc gia tại Điều 7 và Điều 12, Bộ trưởng cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, cơ quan soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý các quy định theo hướng tạo cơ sở pháp lý cho việc hình thành, phát triển các mô hình tổ chức xuất bản phù hợp, phát huy vai trò cơ quan chủ lực trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông. Đồng thời, bảo đảm rõ chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm và cơ chế quản lý phù hợp với yêu cầu phát triển ngành xuất bản trong tình hình mới.

Theo đó, dự thảo luật dự kiến chỉnh lý theo hướng Nhà nước xây dựng chiến lược phát triển hoạt động xuất bản, có lộ trình hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông và cơ quan chủ lực xuất bản, truyền thông theo tinh thần Chỉ thị 04 của Ban Bí thư. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ trách nhiệm.

Anh Vũ - Việt Thắng - Quang Vinh