Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn: Đại học phải đào tạo người có khả năng tạo việc làm và giá trị mới

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn thăm gian hàng giới thiệu dự án về năng lượng bền vững của trường THCS Ngô Sĩ Liên.

Từ tiếp nhận tri thức đến kiến tạo và dẫn dắt đổi mới

Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII (SV_STARTUP 2026) do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức tại Học viện Ngân hàng, diễn ra từ ngày 17 đến 19/4.

Phát biểu tại lễ khai mạc sáng 18/4, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng nhanh, bền vững với thế giới.

Theo Bộ trưởng, khác biệt giữa các quốc gia hiện không còn nằm ở tài nguyên hay chi phí lao động, mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa thành giá trị kinh tế. Điều này đòi hỏi những thay đổi mang tính chiến lược trong giáo dục và đào tạo.

"Giáo dục và đào tạo không còn đơn thuần là một dịch vụ phúc lợi xã hội nơi nhà nước đầu tư để nâng cao dân trí và đào tạo nhân lực, mà phải là một hệ thống tạo ra giá trị gia tăng trực tiếp cho nền kinh tế.

Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với giáo dục và đào tạo phải đổi mới mạnh mẽ hơn nữa không chỉ trong nội dung và phương pháp mà sâu xa hơn là trong tư duy phát triển con người, từ tiếp cận tri thức sang kiến tạo tri thức, từ tiếp cận sang sáng tạo, từ thích ứng sang dẫn dắt sự thay đổi", Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn phát biểu tại buổi lễ. Ảnh: Mạnh Nguyễn

Nhà trường giúp người học hình thành năng lực phát triển

Bộ trưởng cho rằng, trong tiến trình này, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo trong nhà trường không chỉ là hoạt động bổ trợ, mà là phương thức giáo dục hiện đại, giúp người học hình thành năng lực phát triển và khả năng phát hiện vấn đề từ thực tiễn.

Theo ông, giáo dục khởi nghiệp không chỉ nhằm tạo ra doanh nghiệp mới, mà quan trọng hơn là hình thành thế hệ công dân có năng lực hành động và khát vọng đóng góp cho sự phát triển của đất nước.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn kỳ vọng các hoạt động tại ngày hội không dừng ở việc trình bày ý tưởng, mà phải làm rõ vấn đề cần giải quyết, hiểu sâu nhu cầu thị trường, hoàn thiện sản phẩm và nâng cao tính khả thi của mô hình.

Ông nhấn mạnh: "Điều quan trọng nhất không phải là số lượng giải thưởng mà là mức độ trưởng thành của dự án và khả năng tiếp tục phát triển sau ngày hội".

Theo Bộ trưởng, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không chỉ là tổ chức thêm các cuộc thi, mà cần tái cấu trúc triết lý giáo dục, chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong đó, nhà trường đóng vai trò nền tảng kết nối với doanh nghiệp và Nhà nước; các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp là mắt xích trung tâm, nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa.

Ông cũng cho rằng, nhà giáo không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn là tác nhân thay đổi thước đo thành công. Thành công của một cơ sở đào tạo không chỉ là tỷ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên môn, mà còn ở số người có khả năng tạo việc làm và tạo ra giá trị mới.

Đồng thời, Bộ trưởng khuyến khích sinh viên thay đổi cách định vị bản thân, học để làm chủ, nhận diện cơ hội và dám khởi nghiệp.

Ông nhấn mạnh, thất bại không phải là điểm kết thúc, mà là một phần của hành trình thành công; điều quan trọng là tư duy đổi mới, năng lực giải quyết vấn đề và khát vọng cống hiến.

Để thúc đẩy tinh thần này, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để các nhà trường trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo. Đồng thời, ông kêu gọi doanh nghiệp, nhà đầu tư và các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đồng hành, tạo môi trường và cơ chế hỗ trợ cho học sinh, sinh viên và các cơ sở giáo dục.

Hà Phương