Bộ Tài chính tham khảo kinh nghiệm Nhật Bản về phát triển thị trường chứng khoán

Buổi làm việc nằm trong khuôn khổ chuyến công tác của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về khảo sát, chia sẻ và trao đổi kinh nghiệm thực tế về phát triển thị trường chứng khoán, phát triển các sản phẩm mới cũng như tìm hiểu hệ thống quy định pháp lý liên quan tại Nhật Bản và Hàn Quốc, nhằm phục vụ cho công tác xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi.

Chia sẻ tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết sau gần 30 năm hình thành và phát triển, thị trường đã đạt được nhiều kết quả tích cực, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế.

Quy mô vốn hóa thị trường hiện đạt trên 80% GDP; hệ thống các tổ chức thị trường, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ được xây dựng và vận hành ổn định, an toàn, thu hút sự tham gia ngày càng lớn của nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đặc biệt, thị trường chứng khoán Việt Nam đang được FTSE xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao và bền vững. Để thực hiện mục tiêu này, việc tiếp tục phát triển thị trường chứng khoán và thị trường vốn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm huy động, phân bổ hiệu quả các nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng thời, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các mô hình tài chính mới cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đổi mới cơ chế quản lý để thị trường phát triển an toàn, minh bạch và phù hợp với xu hướng quốc tế.

Tại buổi làm việc, ông Hiroshi Okada, Phó Cao Ủy viên phụ trách hoạch định chính sách, JFSA đã chia sẻ những vấn đề phía Việt Nam quan tâm, như cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới; mô hình quản lý, giám sát thị trường; quỹ hoán đổi danh mục (ETF); các dịch vụ tài chính ứng dụng công nghệ và thuật toán; cũng như kinh nghiệm đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường chứng khoán.

Chia sẻ về mô hình sandbox của Nhật Bản, ông Hiroshi Okada cho biết Nhật Bản khuyến khích đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính nhưng luôn đặt mục tiêu bảo vệ nhà đầu tư, người sử dụng dịch vụ và bảo đảm an toàn, ổn định của hệ thống tài chính lên hàng đầu. Do đó, các dự án tham gia cơ chế thử nghiệm vẫn phải tuân thủ khuôn khổ pháp luật hiện hành; cơ quan quản lý đóng vai trò đồng hành với doanh nghiệp ngay từ giai đoạn xây dựng ý tưởng, hướng dẫn và hỗ trợ trong suốt quá trình triển khai.

Về phát triển nguồn nhân lực, ông Hiroshi Okada cho rằng đây là một trong những yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp lâu dài giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính và khu vực tư nhân trong đào tạo, chuẩn hóa nghiệp vụ và nâng cao chất lượng nhân lực.

Ông Hiroshi Okada bày tỏ tin tưởng rằng, với quyết tâm cải cách và định hướng phát triển rõ ràng, thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới; đồng thời khẳng định JFSA sẵn sàng tiếp tục tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm với các cơ quan quản lý của Việt Nam.

Trong phiên trao đổi chuyên sâu, các chuyên gia JFSA đã chia sẻ kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc xây dựng và vận hành cơ chế thử nghiệm (sandbox) đối với các sản phẩm, dịch vụ tài chính mới; cũng như mô hình Trung tâm hỗ trợ đổi mới sáng tạo FinTech.

Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương và các thành viên Đoàn công tác đã tập trung làm rõ nhiều nội dung như cơ sở pháp lý của cơ chế sandbox trong lĩnh vực tài chính - chứng khoán; khả năng luật hóa các mô hình thử nghiệm thành công; cơ chế quản lý rủi ro, trách nhiệm của các bên khi phát sinh rủi ro trong quá trình thử nghiệm; cũng như kinh nghiệm quản lý các dịch vụ tài chính ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tài sản số.

Những kinh nghiệm thực tiễn do đại diện JFSA chia sẻ được phía Việt Nam đánh giá là nguồn tham khảo hữu ích trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi).

Cũng trong ngày 14/7/2026, Đoàn công tác tiếp tục có buổi làm việc với Sở Giao dịch Chứng khoán Nhật Bản (JPX) về các quy định liên quan giám sát giao dịch ứng dụng công nghệ mới như công nghệ thuật toán, AI; xây dựng hạ tầng giao dịch điện tử và buổi làm việc với Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Nhật Bản (JSDA) về chính sách quản lý và nâng cao năng lực người hành nghề chứng khoán, đa dạng hóa dịch vụ của CTCK, ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ cho khách hàng.

Hà Loan