Bổ sung thêm quy định khi công dân trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự

Chiều 23/8, với 472/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng (có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026).

Quang cảnh phiên họp chiều 23/8.

Một trong những nội dung mới của Luật vừa được Quốc hội thông qua là sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Nghĩa vụ quân sự.

Cụ thể, Luật mới quy định “trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu”.

Luật hiện hành quy định nghiêm cấm gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Còn Luật mới được thông qua bổ sung quy định nghiêm cấm gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển nghĩa vụ quân sự, khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.

Luật mới cũng sửa đổi quy định về tổ chức giao công dân được gọi nhập ngũ, quy định về bàn giao hạ sĩ quan, binh sĩ hoàn thành nghĩa vụ phục vụ tại ngũ. Một nội dung khác là luật mới sửa đổi, bổ sung quy định về chế độ chính sách của công dân trong thời gian đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe.

Luật quy định công dân đang làm việc tại cơ quan, tổ chức trong thời gian thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe nghĩa vụ quân sự thì được trả nguyên lương, tiền tàu xe và các khoản phụ cấp hiện hưởng. Trong thời gian đến đăng ký nghĩa vụ quân sự, sơ tuyển, khám, kiểm tra sức khỏe, công dân được bảo đảm chế độ ăn, ở, tiền tàu xe đi và về.

Chưa đề xuất đóng góp tài chính thay nhập ngũ

Tại báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng trình Quốc hội xem xét, thông qua, Chính phủ cho biết có ý kiến đại biểu đề nghị thay thế việc tham gia trực tiếp nghĩa vụ quân sự bằng việc đóng góp về tài chính, đóng thuế nghĩa vụ quân sự và tiền thuế nghĩa vụ quân sự.

Giải trình, Chính phủ nêu rõ nội dung này cũng đã được các cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng nghiên cứu trong quá trình sơ kết, tổng kết thi hành Luật Nghĩa vụ quân sự.

“Đây là nội dung có tác động xã hội rất lớn, có nội dung chưa rõ ràng, chưa có cơ sở, cần có thời gian nghiên cứu, đánh giá cụ thể, kỹ lưỡng”, báo cáo của Chính phủ nêu rõ.

Tại lần sửa đổi, bổ sung này chỉ tập trung các nội dung nhằm thể chế hoá các quan điểm chỉ đạo của Đảng, các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức quân sự địa phương, xây dựng Ban chỉ huy quân sự cấp xã chính quy, tổ chức lại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực phù hợp với tổ chức chính quyền 2 cấp, do vậy Chính phủ chưa đề xuất nội dung về chính sách này.

Tiếp thu ý kiến của đại biểu, trong thời gian tới khi sửa đổi toàn diện Luật Nghĩa vụ quân sự, Chính phủ nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng chính sách và đề xuất nội dung cụ thể, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Anh Văn