Bỏ qua vết chuột cắn, thiếu niên sốt cao và nhiễm trùng nặng

Vừa qua, Khoa Bệnh lây đường máu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã tiếp nhận và điều trị cho nam bệnh nhân Q.A (16 tuổi), được chẩn đoán mắc sốt do chuột cắn (Rat-bite fever - RBF).

Đây là bệnh nhiễm trùng toàn thân hiếm gặp, lây từ động vật sang người, có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm nội tâm mạc, viêm màng não, suy đa tạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục 39-40°C, mệt mỏi nhiều, có lúc gai rét, kèm theo vùng cổ tay phải sưng, nóng, đỏ. Xét nghiệm cho thấy tình trạng nhiễm khuẩn nặng với bạch cầu và CRP tăng cao.

Khai thác bệnh sử, các bác sĩ ghi nhận khoảng 4 tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân từng bị chuột cắn ở cổ tay phải. Vết cắn nhỏ, không chảy máu nhiều nên gia đình chỉ rửa sơ tại nhà, không đến cơ sở y tế. Sau khoảng một tuần, vùng cổ tay bắt đầu sưng nhẹ nhưng không đau nhiều nên tiếp tục bị bỏ qua.

Dựa trên diễn biến lâm sàng và tiền sử phơi nhiễm, bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh Sodoku, một thể bệnh của sốt do chuột cắn thường gặp ở châu Á. Bệnh nhân được điều trị kháng sinh đặc hiệu bằng cephalosporin kết hợp Doxycycline.

Sau 2 ngày, bệnh nhân cắt sốt, tình trạng nhiễm trùng cải thiện rõ rệt và được ra viện sau 7 ngày điều trị trong tình trạng ổn định, vết chuột cắn đã hết sưng nề.

Bệnh nhân mắc bệnh Sodoku do bị chuột cắn tại Khoa Bệnh lây đường máu. Ảnh: BVCC

Theo các bác sĩ, chuột là vật chủ mang nhiều mầm bệnh nguy hiểm có thể lây sang người. Sốt do chuột cắn do hai loại vi khuẩn chính gây ra gồm Streptobacillus moniliformis (thể Haverhill, thường gặp ở Bắc Mỹ, châu Âu) và Spirillum minus (thể Sodoku, phổ biến ở châu Á). Bệnh lây qua vết cắn, cào hoặc tiếp xúc với nước tiểu, nước bọt của loài gặm nhấm.

Hai thể bệnh có biểu hiện khác nhau, thể Streptobacillary thường khởi phát nhanh sau 3 đến 10 ngày với sốt cao, đau cơ, đau khớp di chuyển và phát ban ở lòng bàn tay, bàn chân.

Trong khi đó, thể Sodoku có thời gian ủ bệnh dài hơn, từ 1-4 tuần, với biểu hiện sốt cao, có thể kèm rét run, đau khớp, phát ban ở tay chân, mệt mỏi, đau đầu, chán ăn.

Đáng chú ý, tại thời điểm khởi phát, vết chuột cắn có thể đã lành, khiến người bệnh không liên hệ được nguyên nhân, dễ dẫn đến chẩn đoán muộn.

TS Trịnh Văn Sơn, Chủ nhiệm Khoa Bệnh lây đường máu, Bệnh viện TWQĐ 108 cảnh báo, nếu chủ quan, bệnh có thể gây biến chứng nặng như sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, viêm nội tâm mạc, viêm màng não, với tỷ lệ tử vong khoảng 13%. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, bệnh đáp ứng rất tốt với kháng sinh như Penicillin hoặc Doxycycline.

Đồng thời, bác sĩ Sơn khuyến cáo, khi bị chuột cắn, người dân cần rửa kỹ vết thương bằng xà phòng dưới vòi nước chảy liên tục ít nhất 15 phút, sau đó sát khuẩn đúng cách, che phủ bằng gạc sạch và tuyệt đối không tự ý nặn, chích hay đắp thuốc dân gian. Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như sốt, sưng, đau, cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám.

Ngoài ra, để phòng ngừa chuột cắn, cần giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ, bảo quản thực phẩm trong hộp kín, bịt các lỗ hổng bằng lưới thép, không ăn uống trên giường và nên ngủ trong màn chèn kỹ mép để hạn chế nguy cơ tiếp xúc với chuột.

Mạnh Hưng