Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin về vi phạm trong lắp đặt, vận hành, quản lý các trạm quan trắc môi trường

Trước đó, Bộ Công an thông tin về 3 chuyên án bóc gỡ những sai phạm liên quan đến quan trắc môi trường tại nhiều địa phương.

Một trạm quan trắc môi trường. ẢNh: VTV

Cơ quan điều tra đã làm rõ các hành vi vi phạm trong lắp đặt, vận hành, quản lý các trạm quan trắc môi trường tự động, liên tục do một số doanh nghiệp lắp đặt trên phạm vi toàn quốc.

Trong số này có Công ty cổ phần Thiết bị công nghiệp và công nghệ môi trường Deahan, Công ty cổ phần Tập đoàn Seiki, Công ty cổ phần Kỹ thuật môi trường Việt An, Công ty trách nhiệm hữu hạn Minh Thành Group…

Kết quả điều tra bước đầu xác định 168/306 trạm được kiểm tra có sự can thiệp, chỉnh sửa dữ liệu phân tích môi trường, chiếm hơn 54,9%. Đến nay, cơ quan cảnh sát điều tra các cấp đã khởi tố 74 bị can về 10 tội danh khác nhau.

Thông tin tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Nông nghiệp và Môi trường ngày 1-4, Phó Cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Xuân Hải khẳng định, các hành vi can thiệp, làm sai lệch dữ liệu quan trắc môi trường là vi phạm nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của xã hội.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Xuân Hải thông tin về vụ việc tại các trạm quan trắc môi trường. Ảnh: Tùng Nguyễn.

Qua các vụ việc vừa qua, có thể nhận diện một số tồn tại như hệ thống còn lỗ hổng trong kiểm soát kỹ thuật, đặc biệt ở khâu truyền và quản lý dữ liệu; có nguy cơ phát sinh sự thông đồng giữa các bên liên quan; công tác kiểm tra chéo và phát hiện bất thường trong một số trường hợp chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Tuy nhiên, Phó Cục trưởng Nguyễn Xuân Hải nhấn mạnh, đây không phải là khoảng trống của hệ thống pháp luật, mà là vấn đề trong tổ chức thực hiện cần tiếp tục được siết chặt.

Về quy trình giám sát, đại diện Cục Môi trường cho biết, hiện nay, hệ thống quan trắc được thiết kế với nhiều lớp kiểm soát. Doanh nghiệp vận hành, bảo trì, hiệu chuẩn. Đơn vị độc lập kiểm định, đối chứng. Cơ quan quản lý giám sát dữ liệu theo thời gian thực.

Mặc dù vậy, qua vụ việc vừa qua cho thấy: Nếu dữ liệu có thể bị can thiệp mà hệ thống chưa phát hiện kịp thời, thì đây là vấn đề kỹ thuật cần phải khắc phục ngay.

Cục Môi trường đang tham mưu Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào các giải pháp: Kiểm soát chặt data logger và tài khoản quản trị, nhật ký hệ thống; tăng cường phát hiện dữ liệu bất thường theo thời gian thực; nâng cao tính bảo mật và toàn vẹn dữ liệu.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Xuân Hải nhấn mạnh, sai phạm lần này không chỉ là vấn đề quản lý, mà còn là hành vi cố ý vi phạm và lợi dụng kẽ hở của một số tổ chức, cá nhân. Vì vậy, giải pháp phải đồng bộ là xử lý nghiêm vi phạm; siết chặt quản lý; đồng thời, bịt các lỗ hổng kỹ thuật của hệ thống.

Trong thời gian tới, Cục Môi trường tiếp tục bám sát chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường; rà soát, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và quản lý; đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát và phát hiện sớm vi phạm.

Trọng Tùng