Bộ đội Biên phòng đồng hành cùng nhân dân chuyển đổi số nơi biên giới

Cán bộ Đồn Biên phòng Pò Mã, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn hướng dẫn các thầy cô giáo và học sinh tìm hiểu “Thư viện pháp luật số” qua ứng dụng quét mã QR. Ảnh: Duy Khiêm

Đưa công nghệ số đến gần với người dân

Tại các bản làng vùng biên tỉnh Lai Châu, từ tháng 4/2026, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu triển khai mô hình “Bộ đội Biên phòng - Đồng hành chuyển đổi số nơi biên giới”, kết hợp phổ cập kỹ năng số với tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Bên cạnh hướng dẫn sử dụng các ứng dụng, nền tảng trực tuyến, cán bộ Biên phòng còn giúp người dân nhận biết thông tin sai lệch, nâng cao cảnh giác trước những thủ đoạn dụ dỗ, lôi kéo và hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng.

Để đáp ứng những nhu cầu khác nhau của người dân, các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu triển khai nhiều mô hình như “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số”, “Hướng dẫn nhân dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử”, “Thư viện pháp luật số”, “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm ẩn danh” và “Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ ở cơ sở”. Mỗi mô hình đảm nhiệm một nội dung cụ thể, từ hỗ trợ học tập, tìm hiểu pháp luật, phát triển kinh tế đến tạo kênh trao đổi thông tin giữa nhân dân với lực lượng chức năng.

Tại Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, việc ứng dụng mã QR để tiếp nhận thông tin đã tạo thêm cách thức phản ánh tình hình an ninh, trật tự phù hợp với điều kiện địa bàn. Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải chia sẻ, hình thức này giúp người dân thuận tiện cung cấp thông tin, hỗ trợ đơn vị nắm tình hình và xử lý vụ việc theo thẩm quyền.

Anh Vàng A Vừ, Trưởng bản Sân Bay, xã Vàng Ma Chải cho biết: "Việc cung cấp thông tin qua mã QR giúp chúng tôi phản ánh những vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự tới lực lượng Biên phòng nhanh chóng, thuận tiện hơn. Với người dân ở địa bàn vùng cao, việc được hướng dẫn cụ thể cách sử dụng công nghệ góp phần tháo gỡ những khó khăn ban đầu khi tiếp cận các phương thức trao đổi thông tin mới".

Cùng với Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cũng đẩy mạnh hỗ trợ người dân vùng biên sử dụng công nghệ số. Các đơn vị Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã thành lập 24 tổ chuyển đổi số với 240 thành viên; hướng dẫn hơn 1.250 lượt người dân sử dụng điện thoại thông minh, Internet an toàn; hỗ trợ cài đặt 2.223 lượt tài khoản dịch vụ công trực tuyến và VNeID. Đặc biệt, 539 mã QR thuộc kho dữ liệu số được triển khai tại 17 xã biên giới, giúp người dân tiếp cận thông tin về thủ tục hành chính, chính sách và pháp luật.

Những kết quả trên cho thấy chuyển đổi số tại địa bàn biên giới không dừng ở việc hướng dẫn người dân sử dụng thiết bị hay cài đặt ứng dụng. Khi các nền tảng số được gắn với nhu cầu tìm hiểu pháp luật, thực hiện thủ tục hành chính và trao đổi thông tin với lực lượng chức năng, người dân có thêm công cụ để chủ động giải quyết công việc, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Đây cũng là cơ sở để các đơn vị Bộ đội Biên phòng mở rộng việc ứng dụng công nghệ vào công tác nắm tình hình, vận động quần chúng và giữ gìn an ninh, trật tự trên địa bàn.

Mở rộng kênh thông tin, phát huy vai trò của nhân dân

Một trong những nội dung được các đơn vị chú trọng là ứng dụng công nghệ số để tiếp nhận tin báo, tố giác tội phạm. Nếu trước đây, người dân chủ yếu phản ánh vụ việc thông qua gặp gỡ trực tiếp hoặc các kênh liên lạc thông thường, thì nay mã QR và hòm thư điện tử ẩn danh tạo thêm phương thức cung cấp thông tin, nhất là đối với những người còn e ngại khi trình báo.

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh phát tờ rơi, dán mã QR để người dân phản ánh các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự và hành vi vi phạm pháp luật ở khu vực biên giới. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Tại tỉnh Quảng Ngãi, Đồn Biên phòng Bình Thạnh triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh”, hướng dẫn người dân sử dụng mã QR để gửi tin báo, tố giác tội phạm. Trung tá Hồ Văn Hùng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Bình Thạnh thông tin: "Trước khi có mô hình này, một bộ phận người dân còn e ngại trình báo những vụ việc bất thường vì lo ngại lộ danh tính. Việc bổ sung kênh tiếp nhận thông tin qua môi trường điện tử giúp người dân có thêm lựa chọn khi phản ánh các vấn đề liên quan đến an ninh, trật tự khu vực biên giới".

Anh Nguyễn Tấn Tài, trú tại thôn Vĩnh Trà, xã Bình Thạnh, chia sẻ: “Được cán bộ Biên phòng hướng dẫn quét mã QR để cung cấp thông tin tố giác tội phạm, tôi thấy cách làm này thuận tiện, dễ thực hiện. Khi phát hiện vụ việc bất thường, bà con có thêm kênh phản ánh đến lực lượng chức năng, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự ở địa phương”.

Tại tỉnh Tây Ninh, việc ứng dụng mã QR tiếp nhận thông tin cũng được Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tây Ninh triển khai gắn với đặc điểm địa bàn. Khu vực xã Mỹ Quý Tây có hoạt động giao thương, xuất, nhập cảnh sôi động, trong khi hệ thống đường mòn, lối mở tiềm ẩn nguy cơ buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép, tội phạm ma túy và xuất, nhập cảnh trái phép. Trước yêu cầu quản lý địa bàn, đơn vị hướng dẫn người dân quét mã QR để gửi thông tin, hình ảnh phản ánh những vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự. Trong năm 2026, đơn vị đã tiếp nhận hàng chục thông tin có giá trị phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự khu vực biên giới thông qua mô hình này. Kết quả đó cho thấy việc ứng dụng công nghệ số có thể hỗ trợ thiết thực cho công tác nắm tình hình, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia cung cấp thông tin, phối hợp với Bộ đội Biên phòng phát hiện, xử lý các vụ việc theo quy định.

Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi người dân hiểu cách sử dụng và tin tưởng vào kênh tiếp nhận thông tin. Vì vậy, Đồn Biên phòng cửa khẩu Mỹ Quý Tây tiếp tục kết hợp mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” với “Tiếng loa Biên phòng”, trực tiếp đến từng hộ dân, cơ sở kinh doanh để tuyên truyền, giải thích quy định pháp luật, vận động người dân không tham gia, không tiếp tay cho tội phạm. Sự kết hợp giữa phương thức truyền thống và nền tảng số giúp thông tin pháp luật đến với người dân bằng nhiều hình thức, đồng thời duy trì mối liên hệ thường xuyên giữa đơn vị với địa bàn.

Tại tỉnh Quảng Ngãi, việc ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận thông tin cũng được đặt trong mối liên hệ với công tác vận động quần chúng bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Đồn Biên phòng Bình Thạnh, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ngãi triển khai mô hình “Dân vận khéo” với nội dung “Đồng hành cùng ngư dân vươn khơi, bám biển”. Cùng với tuyên truyền, phổ biến pháp luật, đơn vị phối hợp cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ tàu thuyền gặp sự cố, vận động ngư dân chấp hành quy định về khai thác thủy sản và bảo đảm an toàn trên biển. Qua đó, nâng cao ý thức trách nhiệm của ngư dân trong hoạt động sản xuất, đồng thời khuyến khích bà con tham gia bảo vệ chủ quyền vùng biển của Tổ quốc.

Từ địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu, Tuyên Quang đến Quảng Ngãi, Tây Ninh, các đơn vị Bộ đội Biên phòng đang từng bước đưa công nghệ số vào những lĩnh vực thiết thực của đời sống. Mỗi mô hình có cách triển khai riêng, nhưng đều hướng đến mục tiêu giúp người dân chủ động hơn trong tiếp cận thông tin, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phát huy trách nhiệm đối với địa bàn biên giới. Sự đồng hành của cán bộ, chiến sĩ cùng sự tham gia tích cực của nhân dân góp phần củng cố tình đoàn kết quân dân, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, đáp ứng yêu cầu quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.

Duy Khiêm