Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến và số hóa thủ tục hành chính

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Móng Cái kiểm soát người và hàng hóa qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái bằng hệ thống máy móc hiện đại. Ảnh: Duy Khiêm

Trong hoạt động xuất, nhập cảnh, xuất, nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới đất liền và cửa khẩu cảng, cải cách thủ tục hành chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là yêu cầu trong quản lý nhà nước, mà còn trực tiếp tác động đến môi trường giao thương, hoạt động sản xuất, kinh doanh và việc đi lại của nhân dân. Xác định rõ điều đó, các đơn vị Biên phòng cửa khẩu đã chủ động rà soát quy trình, cắt giảm khâu trung gian, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện thủ tục.

Tại các cửa khẩu, lực lượng Biên phòng đã triển khai thủ tục biên phòng điện tử trên Cổng thông tin thủ tục biên phòng điện tử, kết nối với Cổng thông tin một cửa quốc gia. Việc thực hiện khai báo trực tuyến giúp người dân, doanh nghiệp có thể chuẩn bị hồ sơ từ xa, gửi thông tin trước khi đến cửa khẩu và theo dõi kết quả xử lý một cách thuận tiện. Thay vì phải nộp nhiều loại giấy tờ trực tiếp như trước đây, người làm thủ tục có thể chủ động hơn về thời gian, giảm chi phí đi lại, chờ đợi và hạn chế sai sót trong quá trình khai báo.

Đối với tàu thuyền xuất, nhập cảnh tại cửa khẩu cảng, việc cải cách quy trình xử lý hồ sơ đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Thủ tục biên phòng có thể được tiếp nhận, kiểm tra, giải quyết trước khi phương tiện cập cảng hoặc rời cảng. Cách làm này giúp doanh nghiệp vận tải biển tiết kiệm thời gian neo đậu, giảm chi phí vận hành, đồng thời tạo điều kiện cho hàng hóa lưu thông nhanh hơn. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức xử lý thủ công sang quy trình hành chính hiện đại, minh bạch, có khả năng kiểm soát chặt chẽ hơn.

Cải cách thủ tục hành chính cũng góp phần nâng cao chất lượng phục vụ hành khách qua cửa khẩu. Tại nhiều địa bàn có lưu lượng người, phương tiện qua lại lớn, thời gian làm thủ tục xuất, nhập cảnh cho hành khách đã được rút ngắn đáng kể. Có nơi, thời gian kiểm soát mỗi lượt hành khách giảm từ khoảng 1 phút xuống còn khoảng 30 giây. Kết quả này không chỉ tạo thuận lợi cho người dân, du khách, người lao động qua lại biên giới hợp pháp, mà còn góp phần giảm áp lực cho lực lượng làm nhiệm vụ tại cửa khẩu.

Lần đầu xuất cảnh sang Campuchia qua cửa khẩu Bu Prăng, chị Thị Khuôn, trú tại xã Quảng Trực, tỉnh Lâm Đồng không khỏi bỡ ngỡ khi thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, khi đến cửa khẩu, chị được cán bộ Biên phòng hướng dẫn cụ thể về khai báo thông tin, chuẩn bị giấy tờ và các quy định liên quan đến thời gian lưu trú, mục đích lao động hợp pháp. Chị Thị Khuôn chia sẻ: “Tôi được cán bộ Biên phòng hướng dẫn rất kỹ nên hoàn tất thủ tục nhanh chóng. Nhờ vậy, tôi yên tâm hơn khi sang nước bạn làm việc”.

Không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, các đơn vị Biên phòng cửa khẩu còn chú trọng nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân. Cán bộ làm nhiệm vụ tại khu vực cửa khẩu thường xuyên được quán triệt thực hiện đúng quy trình công tác, ứng xử văn minh, tận tình hướng dẫn người dân và doanh nghiệp. Những trường hợp lần đầu làm thủ tục, chưa nắm rõ quy định đều được hỗ trợ kịp thời, tránh phải đi lại nhiều lần hoặc bổ sung hồ sơ không cần thiết.

Một trong những kết quả nổi bật trong cải cách hành chính của Bộ đội Biên phòng thời gian qua là việc tinh giản thủ tục hành chính tại các cửa khẩu cảng. Thực hiện Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 15/7/2021 của Chính phủ về Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021-2030; Nghị quyết 66.7/NQ-CP ngày 15/11/2025 của Chính phủ quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, Cục Cửa khẩu đã tham mưu Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng báo cáo Thủ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành 2 quyết định quan trọng. Đó là Quyết định số 1305/QĐ-BQP ngày 20/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc công bố thủ tục hành chính ban hành mới và bãi bỏ thủ tục hành chính đối với tàu quân sự nước ngoài đến Việt Nam; Quyết định số 1909/QĐ-BQP ngày 19/4/2026 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc công bố Danh mục thủ tục hành chính được thay thế trong lĩnh vực quản lý biên giới thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Quốc phòng. Theo đó, số lượng thủ tục hành chính được cắt giảm, chuẩn hóa từ 41 thủ tục xuống còn 23 thủ tục, giảm 18 thủ tục, tương đương khoảng 43,9%. Việc cắt giảm, thay thế và chuẩn hóa thủ tục không chỉ giúp quy trình giải quyết hồ sơ rõ ràng, dễ thực hiện hơn, mà còn nâng cao trách nhiệm của cơ quan tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính. Đây là cơ sở quan trọng để hạn chế phát sinh giấy tờ không cần thiết, giảm thời gian xử lý, đồng thời bảo đảm chặt chẽ yêu cầu quản lý nhà nước về biên giới, cửa khẩu.

Tại Quảng Ninh, địa bàn có hoạt động xuất, nhập cảnh, xuất, nhập khẩu sôi động, công tác cải cách thủ tục hành chính được triển khai quyết liệt, gắn với yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự khu vực cửa khẩu. Tại Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh, việc đổi mới quy trình kiểm soát, ứng dụng hệ thống kiểm soát tự động đã góp phần rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục cho hành khách. Nếu trước đây, mỗi hành khách mất khoảng 40 đến 60 giây để hoàn thành thủ tục xuất, nhập cảnh, thì hiện nay, thời gian này giảm xuống còn dưới 20 giây.

Kết quả đó cho thấy, cải cách thủ tục hành chính không chỉ dừng lại ở việc giảm số lượng thủ tục, mà còn là quá trình đổi mới toàn diện cách thức tổ chức thực hiện. Từ khâu tiếp nhận, kiểm tra, xử lý hồ sơ đến trả kết quả, mọi quy trình đều hướng tới mục tiêu phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ hoạt động qua lại biên giới. Đối với Bộ đội Biên phòng, cải cách hành chính còn góp phần xây dựng tác phong công tác chính quy, chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng thực thi công vụ tại các cửa khẩu. Theo thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2026, các đơn vị Biên phòng cửa khẩu trên toàn quốc đã tiếp nhận, giải quyết 39.867 hồ sơ thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, tăng 3,3% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, 100% hồ sơ được giải quyết đúng hạn và trước hạn; công tác số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 100% chỉ tiêu đề ra. Những con số này phản ánh rõ nỗ lực của toàn lực lượng trong thực hiện cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ tổ chức, cá nhân.

Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính, đẩy mạnh công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm của cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ tại cửa khẩu. Cùng với đó, các đơn vị tiếp tục khai thác hiệu quả hạ tầng kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và các tiện ích phục vụ người dân, doanh nghiệp, qua đó hưởng ứng thiết thực tiến trình chuyển đổi số, góp phần xây dựng cửa khẩu hiện đại, thông thoáng, an toàn, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Hoàng Vân