Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn

Một góc chung cư HH Linh Đàm, nhìn từ bên ngoài các mảng sơn đã bong tróc sau hơn 10 năm sử dụng. Ảnh: Lê Khánh.

Trước đó, trong Dự thảo Luật Nhà ở được Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định, quy định về xác lập và chấm dứt quyền sở hữu nhà chung cư là một trong những thay đổi đáng chú ý.

Dự thảo cũ nêu thời hạn sở hữu nhà chung cư được xác định theo thời hạn sử dụng công trình. UBND cấp tỉnh thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư khi tòa nhà hết hạn sử dụng hoặc chưa hết hạn nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sụp đổ, không đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

Nếu không được gia hạn sử dụng, chung cư sẽ phải phá dỡ. Quyền sở hữu với căn hộ, phần diện tích khác trong nhà chung cư sẽ chấm dứt sau quá trình phá dỡ.

Đây không phải lần đầu đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn được đưa ra. Trong quá trình soạn thảo dự Luật Nhà ở (sửa đổi) cuối năm 2022, Bộ Xây dựng cũng thêm mới mục "Thời hạn sở hữu nhà chung cư". Thời hạn này được xác định theo công trình nêu trong hồ sơ thiết kế đã thẩm định và được tính từ khi nghiệm thu toàn bộ công trình đưa vào sử dụng.

Tuy nhiên đến tháng 4/2023, Bộ đã tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và đề nghị Chính phủ không quy định sở hữu nhà chung cư có thời hạn. Lý do đưa ra lúc bấy giờ, Bộ Xây dựng cho rằng đây là vấn đề nhạy cảm, tác động lớn đến xã hội và còn nhiều ý kiến chưa thống nhất, đồng thuận.

Trong đề xuất gần nhất gửi tới Bộ Xây dựng, Hiệp hội Bất động sản TP Hồ Chí Minh (HoREA) đã có văn bản góp ý, kiến nghị cơ quan soạn thảo sửa đổi một số nội dung quan trọng của dự thảo Luật Nhà ở.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, cần phân biệt rõ giữa thời hạn sử dụng công trình và quyền sở hữu căn hộ. Hiệp hội đề nghị tiếp tục duy trì quy định quyền sở hữu nhà chung cư không xác định thời hạn đối với nhà ở gắn với quyền sử dụng đất ổn định lâu dài.

Ông Châu cho rằng quy định này vừa bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, vừa giúp người dân yên tâm khi lựa chọn căn hộ làm nơi an cư lâu dài.

Theo kiến nghị của HoREA, dự thảo nên bỏ quy định tại Điều 28 về việc chấm dứt quyền sở hữu nhà chung cư khi công trình hết thời hạn sử dụng hoặc thuộc diện phải phá dỡ.

Thay vào đó, Hiệp hội đề nghị khôi phục quy định của Luật Nhà ở năm 2023 về sở hữu nhà ở có thời hạn theo thỏa thuận giữa các bên hoặc đối với nhà ở xây dựng trên đất có thời hạn, thay vì áp dụng đại trà đối với toàn bộ nhà chung cư.

HoREA cho rằng pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ hai hình thức sở hữu nhà ở, gồm sở hữu không xác định thời hạn đối với nhà ở gắn với đất ở sử dụng ổn định lâu dài và sở hữu có thời hạn trong các trường hợp có thỏa thuận hoặc theo thời hạn sử dụng đất.

Do đó, việc bổ sung quy định sở hữu chung cư có thời hạn đối với tất cả các dự án là chưa thực sự cần thiết.

Thông Chí