Bỏ đại học, 4 CEO Mỹ học gì để thành công?

Các nhà sáng lập, CEO như Bill Gates hay Mark Zuckerberg từ lâu được xem như biểu tượng của nhóm doanh nhân bỏ học để khởi nghiệp. Khi ngày càng nhiều người Mỹ đặt câu hỏi về giá trị của bằng đại học, con đường này tiếp tục được chú ý.

Quỹ học bổng 250.000 USD của nhà đầu tư Peter Thiel dành cho những người bỏ học để khởi nghiệp ngày càng cạnh tranh kể từ khi ra mắt năm 2011. Palantir Technologies cũng bắt đầu một chương trình tương tự dành cho học sinh tốt nghiệp trung học.

Tại một buổi chia sẻ tại Đại học Stanford, CEO OpenAI Sam Altman từng nói rằng các con đường không cần bằng đại học ngày càng khả thi kể từ khi ông bỏ học năm 2005.

Dù vậy, những người bỏ đại học rồi xây dựng hoặc điều hành các công ty lớn vẫn rất hiếm. Nghiên cứu của Stanford Graduate School of Business trên hơn 4.000 nhà sáng lập startup Mỹ trị giá hàng tỷ USD cho thấy chỉ 4,1% là người bỏ học.

4 CEO dưới đây chia sẻ với WSJ về cách họ tự xây dựng “chương trình MBA (Quản trị kinh doanh)” cho riêng mình.

Michael Chime từ bỏ việc học để tập trung phát triển nền tảng liên lạc khẩn cấp Prepared. Ảnh: Prepared.

Michael Chime (28 tuổi)

Đồng sáng lập, CEO Prepared; bỏ Đại học Yale năm 2020

Prepared, nền tảng liên lạc khẩn cấp ứng dụng AI do Chime đồng sáng lập, được công ty công nghệ an toàn công cộng Axon mua lại với giá 640 triệu USD năm ngoái.

Khi đại dịch Covid-19 khiến sinh viên Yale phải trở về nhà năm 2020, Chime cùng các nhà đồng sáng lập quyết định không tiếp tục học từ xa mà tập trung toàn thời gian cho công ty. Cùng năm, anh được chọn vào chương trình học bổng của Peter Thiel và không quay lại trường.

Sau khi bỏ học, Chime duy trì thói quen dành một giờ mỗi ngày để học, bất kể lịch làm việc bận rộn đến đâu. Có ngày anh học cách bán hàng, ngày khác tìm hiểu cách phát triển sản phẩm.

Khi Prepared muốn tăng quy mô từ 10 lên 50 nhân sự mà vẫn giữ văn hóa doanh nghiệp, anh đọc nhiều tài liệu về tuyển dụng. Hai cuốn sách giúp ích cho Chime là What You Do Is Who You Are (tạm dịch: Hành động làm nên bản sắc) của nhà đầu tư Ben Horowitz và Who: The A Method for Hiring (tạm dịch: Bí quyết tuyển dụng nhân tài) của Geoff Smart - Randy Street.

Tuy nhiên, Chime cũng nhận ra không phải tất cả quyết định đều có đáp án trong sách. Về đại học, anh cho rằng giá trị lớn nhất nằm ở cơ hội tiếp xúc với nhiều người tài năng và khác biệt. Chime gặp cả 2 nhà đồng sáng lập Prepared tại ĐH Yale. Song, nếu xét về kiến thức thực tế, anh cho rằng “thực sự bắt tay vào làm” quan trọng hơn.

Lucy Guo tận dụng các mối quan hệ từ các chương trình mà mình tham gia, phát triển doanh nghiệp riêng. Ảnh: Scale AI.

Lucy Guo (31 tuổi)

Đồng sáng lập Scale AI, nhà sáng lập Passes; bỏ Đại học Carnegie Mellon năm 2014

Guo bắt đầu nghĩ đến việc bỏ học sau khi tham gia các cuộc thi hackathon tại Carnegie Mellon. Tại đây, cô học được những kỹ năng thực tế, trong khi các lớp học thiên về lý thuyết. Cô không xem việc bỏ học là một rủi ro quá lớn.

Sau đó, Guo tham gia chương trình học bổng Thiel và nhận ra sức mạnh của mạng lưới quan hệ. Cô giữ liên lạc với những người quen từ các cuộc thi hackathon, đồng thời chủ động gửi email cho các nhà đầu tư mạo hiểm. Khi mạng lưới mở rộng, cô có thể dựa vào những mối quan hệ này để tuyển dụng và phát triển Scale AI.

Những nhân sự đầu tiên của Scale AI đều là người cô quen từ đại học. Mối quan hệ này giúp họ đủ tin tưởng để gia nhập startup. Guo cho rằng thành công đòi hỏi khả năng học hỏi với tốc độ nhanh chóng. Cô thường tự học kỹ năng mới để vượt qua những đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm hơn, chẳng hạn dành một cuối tuần để tìm hiểu công cụ lập trình mới.

Việc trực tiếp làm nhiều công việc khác nhau cũng giúp cô hiểu doanh nghiệp từ bên trong. Nếu một CEO quản lý bộ phận chăm sóc khách hàng nhưng chưa từng trực tiếp xử lý yêu cầu của khách, người đó sẽ khó biết nhân viên có phản hồi đủ nhanh hay không.

Laura Behrens Wu học được nhiều bài học từ thực tế và kinh nghiệm của những người đi trước. Ảnh: Shippo.

Laura Behrens Wu (35 tuổi)

CEO, đồng sáng lập Shippo; bỏ chương trình MBA tại Đại học St. Gallen

Behrens Wu hoàn thành bằng kinh tế tại St. Gallen rồi tiếp tục học MBA. Tuy nhiên, cô chưa xác định rõ muốn làm gì. Sau một kỳ thực tập tại công ty LendUp ở San Francisco, nơi được Y Combinator hỗ trợ, cô quyết định ở lại thành phố.

Khi điều hành Shippo, Behrens Wu áp dụng một thói quen học được từ Frank Slootman - cựu CEO Snowflake và ServiceNow. Đó là gửi email cho nhân viên vào mỗi Chủ nhật. Kể từ đại dịch, cô chưa bỏ một tuần nào. Những email này được viết trực tiếp, không chỉnh sửa nhiều, nhằm chia sẻ suy nghĩ của cô về công việc kinh doanh và những vấn đề xảy ra trong tuần.

Việc tuyển dụng cũng giúp Behrens Wu bước ra khỏi vùng an toàn. Là một nhà sáng lập trẻ, việc thuê người lớn hơn mình 20 tuổi có thể gây áp lực. Song, cô nhận ra doanh nghiệp cần những người thông minh, giàu kinh nghiệm và từng trải qua những vấn đề tương tự. Điều quan trọng là họ vẫn phải sẵn sàng tham gia công việc, thay vì chỉ đứng ngoài đưa ra lời khuyên.

Melanie Perkins chưa từng đóng cánh cửa với bằng cấp. Ảnh: Canva.

Melanie Perkins (39 tuổi)

CEO, đồng sáng lập Canva; bỏ Đại học Western Australia

Perkins rời đại học khi chỉ còn 6 tháng là hoàn thành chương trình. Ban đầu, cô vừa học vừa điều hành Fusion Books - nền tảng trực tuyến giúp học sinh thiết kế kỷ yếu. Khi công việc kinh doanh phát triển, cô dần chuyển toàn thời gian sang công ty.

Perkins và các nhà đồng sáng lập, bao gồm người chồng hiện tại Cliff Obrecht, muốn biến Fusion Books thành một công cụ thiết kế mà ai cũng có thể sử dụng. Hơn 100 nhà đầu tư từng từ chối họ trong giai đoạn đầu. Sau mỗi lần thất bại, Perkins sửa lại hồ sơ gọi vốn, đưa câu hỏi khó nhất từ lần bị từ chối trước lên đầu bài thuyết trình.

Cơ hội đầu tư đầu tiên đến từ một cuộc trò chuyện chỉ kéo dài 5 phút với nhà đầu tư Bill Tai tại một hội nghị ở Perth. Ông mời Perkins đến MaiTai - sự kiện kết nối riêng tổ chức ở Maui, Hawaii. Để hòa nhập, Perkins học lướt ván diều sau khi biết đây là môn thể thao được các nhà đầu tư tại sự kiện yêu thích.

Dù bỏ học, Perkins chưa đóng cánh cửa với bằng cấp. Cô cho biết vẫn muốn hoàn thành chương trình vào một ngày nào đó.

Linh Vũ