Bộ Công Thương vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung từ năm 2026

Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung là giải pháp công nghệ do Bộ Công Thương chủ trì nhằm minh bạch hóa thông tin, kết nối dữ liệu liên ngành và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo Quyết định 400/QĐ-BCT. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đồng bộ hóa công tác quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

Lộ trình triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc giai đoạn 2026-2027

Theo Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ vừa được ban hành, Bộ Công Thương đặt mục tiêu hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm tập trung vào cuối năm 2026. Hệ thống này sẽ được tích hợp trong Hệ thống quản lý sản phẩm công nghiệp, đảm bảo khả năng giám sát toàn diện các mặt hàng thực phẩm lưu thông trên thị trường nội địa.

Trong giai đoạn đầu, cơ quan quản lý sẽ tổ chức triển khai thí điểm đối với một số nhóm thực phẩm trọng điểm. Ưu tiên hàng đầu được dành cho các nhóm sản phẩm có nguy cơ rủi ro cao, hàng hóa lưu thông qua các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, sàn thương mại điện tử và các hoạt động xuất nhập khẩu chính ngạch.

Bước sang năm 2027, phạm vi áp dụng sẽ được mở rộng theo hướng bắt buộc đối với các nhóm thực phẩm thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương. Việc mở rộng này được thiết kế theo lộ trình phù hợp nhằm đảm bảo tính khả thi cho doanh nghiệp, đồng thời tích hợp các công cụ phân tích dữ liệu và cảnh báo sớm về an toàn thực phẩm hoặc gian lận thương mại.

Khả năng kết nối liên thông và minh bạch hóa dữ liệu

Điểm cốt lõi của hệ thống mới là khả năng kết nối và chia sẻ dữ liệu linh hoạt. Hệ thống không chỉ phục vụ nội bộ ngành Công Thương mà còn liên thông trực tiếp với kho dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản.

Bên cạnh đó, sự phối hợp đa ngành sẽ được đẩy mạnh thông qua việc kết nối với các hệ thống thông tin của Bộ Tài chính, Bộ Công an và Bộ Y tế. Mục tiêu của sự liên thông này là phục vụ hiệu quả công tác quản lý thuế, hải quan, phòng chống buôn lậu và hàng giả. Các dữ liệu truy xuất sẽ trở thành căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan chức năng truy vết và xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm.

Tầm nhìn chiến lược đến năm 2035

Trong giai đoạn 2028-2030, sau khi hệ thống thực phẩm vận hành ổn định, Bộ Công Thương sẽ từng bước mở rộng đối tượng truy xuất sang các nhóm sản phẩm công nghiệp chủ lực khác. Danh mục dự kiến bao gồm: thuốc lá, dệt may, da giày, giấy, phụ tùng ô tô - xe máy và linh kiện công nghiệp hỗ trợ. Điều này giúp hình thành một nền tảng dữ liệu dùng chung, phục vụ công tác hoạch định chính sách vĩ mô.

Định hướng đến giai đoạn 2030-2035, hạ tầng kỹ thuật sẽ được hoàn thiện để tạo thành chuỗi truy xuất nguồn gốc đầy đủ xuyên suốt vòng đời sản phẩm. Hệ thống sẽ kết nối đồng bộ với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm hàng hóa quốc gia, đảm bảo sự minh bạch tuyệt đối cho mọi sản phẩm lưu thông trên thị trường.

Đòn bẩy cho hàng Việt bám rễ tại thị trường nội địa

Ông Bùi Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, khẳng định truy xuất nguồn gốc hiện nay không còn là lựa chọn mà là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp phát triển bền vững. Việc minh bạch thông tin giúp cơ quan quản lý rủi ro tốt hơn và xử lý triệt để các vấn đề phát sinh ngay từ gốc.

Hơn nữa, hệ thống này được kỳ vọng sẽ gia tăng niềm tin của người tiêu dùng đối với hàng hóa nội địa. Hiện nay, nhiều mặt hàng Việt Nam đã chinh phục được các thị trường quốc tế khắt khe, do đó việc thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc chuẩn hóa sẽ giúp người tiêu dùng trong nước yên tâm lựa chọn sản phẩm nội thay vì hàng ngoại nhập. Đây chính là giải pháp thực tiễn để hiện thực hóa mục tiêu "Người Việt dùng hàng Việt" trong kỷ nguyên số.

Thành Vinh