Bộ Công an lý giải quy định người thân, bạn bè đến ở qua đêm phải khai báo lưu trú

Từ ngày 1/7, Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan đến an ninh, trật tự chính thức có hiệu lực, trong đó sửa đổi nhiều quy định của Luật Cư trú. Cùng thời điểm, Bộ Công an ban hành Thông tư 116/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Cư trú.

Trao đổi về những nội dung mới, Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an), cho biết Luật Cư trú sửa đổi tập trung vào 5 nhóm chính sách.

Theo đó, luật điều chỉnh quy định về cư trú và cơ quan đăng ký cư trú để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tạo thuận lợi cho việc đăng ký cư trú đối với trẻ em dưới 6 tuổi thông qua việc đơn giản hóa điều kiện và hồ sơ.

Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an). Ảnh: Bộ Công an.

Luật cũng đẩy mạnh việc tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu; bổ sung trách nhiệm thông báo lưu trú trên phương tiện; đồng thời sửa đổi các trường hợp xóa đăng ký thường trú, tạm trú nhằm thống nhất với quy định của pháp luật về quốc tịch.

Đối với Thông tư 116/2026, Đại tá Ngô Như Cường cho biết một trong những thay đổi đáng chú ý là thống nhất hình thức tiếp nhận hồ sơ đăng ký cư trú. Khi nộp hồ sơ trực tiếp, người dân chỉ cần cung cấp các thông tin cơ bản và điều kiện đăng ký cư trú, cán bộ tiếp nhận sẽ chủ động khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu liên quan để lập hồ sơ điện tử. Mỗi hồ sơ đều được cấp mã số để người dân theo dõi tiến độ giải quyết.

Thông tư cũng quy định cơ quan đăng ký cư trú không được yêu cầu công dân nộp hoặc xuất trình lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu hoặc đã tích hợp trên VNeID.

Một vấn đề được nhiều người dân quan tâm thời gian qua là quy định khi có người lưu trú qua đêm tại nơi cư trú của mình, thành viên hộ gia đình có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú.

Theo Đại tá Ngô Như Cường, quy định mới về thông báo lưu trú mở rộng đối tượng thực hiện và đa dạng hóa phương thức thông báo. Ngoài hộ gia đình, cơ sở lưu trú, cơ sở khám chữa bệnh, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện cũng phải thông báo khi có người lưu trú qua đêm trên phương tiện. Trường hợp chủ hộ hoặc thành viên hộ gia đình vắng mặt, người đến lưu trú phải tự thực hiện việc thông báo.

Nội dung thông báo gồm họ tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do, thời gian và địa chỉ lưu trú. Việc thông báo phải hoàn thành trước 23h trong ngày bắt đầu lưu trú; nếu người đến sau 23h thì phải thông báo trước 8h ngày hôm sau. Thời gian lưu trú tối đa là 30 ngày.

Người dân có thể thực hiện thông báo qua điện thoại, thư điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan đăng ký cư trú, Cổng Dịch vụ công quốc gia, VNeID hoặc phần mềm thông báo lưu trú, thay vì phải trực tiếp đến cơ quan công an.

Theo đại diện C06, quy định này nhằm bảo đảm thông tin nơi ở thực tế của công dân được cập nhật đầy đủ, chính xác, phục vụ công tác quản lý cư trú, bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm, cứu hộ cứu nạn và hoạch định chính sách. Thủ tục được đánh giá không gây phiền hà do không thu lệ phí, có nhiều hình thức thực hiện và chủ yếu khai thác dữ liệu điện tử.