'Bộ ba hạt nhân' của Nga đang được hiện đại hóa như thế nào?

Đáng chú ý, nhiều loại vũ khí răn đe cấp chiến lược của Nga là những chủng loại chưa từng có tiền lệ trên thế giới và có khả năng xuyên thủng bất kỳ lá chắn tên lửa hiện đại nào trong nhiều thập niên tới.

ICBM Yars và đầu đạn tự dẫn siêu vượt âm

Theo tờ Izvestia của Nga, đối với mọi quốc gia, thông tin về Lực lượng Tên lửa chiến lược (SMF) luôn được giữ tuyệt mật. Điều này cũng tương tự với SMF của Nga, các thông tin công khai chủ yếu chỉ là định hướng hiện đại hóa chung của toàn lực lượng.

Điểm đáng chú ý của SMF Nga chính là việc mở rộng năng lực của các đơn vị tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) phiên bản cơ động. Trong trường hợp xung đột xảy ra, các tổ hợp ICBM đặt trên khung gầm xe đặc chủng có thể cơ động để né tránh các đòn tấn công phủ đầu và tung đòn đáp trả ngay sau đó. Sự cơ động này cũng khiến đối phương phải tiêu tốn rất nhiều nguồn lực để rà soát các khu vực rộng tới hàng nghìn km vuông nhằm tìm kiếm bệ phóng.

ICBM RS-24 Yars là vũ khí chiến lược phủ đầu lợi hại trong "Bộ ba hạt nhân" Nga với thời gian chuyển trạng thái ngắn và cơ động cao. Ảnh: RIAN

Năng lực tấn công của SMF Nga cũng được tăng lên đáng kể nhờ việc đưa vào trang bị các ICBM RS-24 Yars phiên bản giếng phóng để thay thế cho tên lửa Topol-M. Các quả tên lửa Topol-M cũ không bị loại bỏ, mà sẽ được tháo phần đầu đạn hạt nhân chiến lược để hoán cải thành tên lửa đẩy không gian Start-1M.

Chuyên gia quân sự Nga Dmitry Kornev nhận định, trong tương lai gần, các ICBM nhiên liệu rắn Yars và ICBM hạng nặng sử dụng nhiên liệu lỏng RS-28 Sarmat chính là “xương sống” của SMF Nga. Mỗi tên lửa Sarmat có thể mang theo 10 đầu đạn nhiệt hạch với sức công phá nhiều Megaton, đủ khả năng hủy diệt một diện tích tương đương các quốc gia tầm trung. Hơn thế nữa, các thế hệ đầu đạn hạt nhân siêu vượt âm mới của Nga có khả năng né tránh và xuyên thủng gần như 100% các lá chắn phòng thủ hiện đại nhất.

Đối với ICBM Yars, điểm khác biệt nằm ở việc nó mang theo các thiết bị lượn siêu vượt âm có khả năng dẫn đường độc lập. Điểm đặc biệt của phương tiện tấn công này là nó không tuân theo quỹ đạo bay truyền thống (bay ra ngoài không gian vũ trụ để hồi quyển). Đầu đạn sẽ tách tầng và lượn ngay ở rìa khí quyển Trái đất để lao tới mục tiêu. Việc hoạt động ở độ cao thấp, kết hợp với tốc độ bay siêu vượt âm khiến Yars trở thành một loại vũ khí chiến lược cực kỳ lợi hại và rất khó bị đánh chặn.

Tiếp đó là sự xuất hiện của tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) Oreshnik. Hệ thống cơ động này cung cấp khả năng răn đe bằng cả vũ khí thông thường lẫn vũ khí hạt nhân. Nhờ thời gian chuyển đổi trạng thái ngắn, sử dụng nhiên liệu rắn và mang đầu đạn có thể tự thay đổi quỹ đạo, Oreshnik đã chứng minh được sự vô đối của mình trước các hệ thống phòng không phương Tây ngay tại chiến trường Ukraine.

"Thay máu" lực lượng tàu ngầm chiến lược

Theo tờ Izvestia, trong vài năm qua, lực lượng răn đe hạt nhân của Hải quân Nga đã được nâng cấp đáng kể. Hiện có 10 tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo chạy bằng năng lượng hạt nhân thuộc Đồ án 955/955A Borey đang hoạt động hoặc trong quá trình đóng mới, và 2 chiếc nữa đang được lên kế hoạch chế tạo. Mỗi tàu ngầm Đồ án 955/955A mang theo 16 tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) Bulava trang bị đầu đạn hạt nhân chiến lược đa phân hướng.

Tàu ngầm Đồ án 955/955A và tên lửa Bulava đủ sức phá hủy 1 quốc gia cỡ trung. Ảnh: TASS

Cùng với đó, Hải quân Nga vẫn duy trì 5 tàu ngầm hạt nhân thuộc Đồ án 667BDRM (lớp Delta IV). Mỗi tàu ngầm loại này mang theo 16 tên lửa đạn đạo nhiên liệu lỏng Sineva hoặc Liner có tầm bắn lên tới 12.000km. Loại vũ khí do Trung tâm Nghiên cứu mang tên Makeyev phát triển này có khả năng mang theo tối đa 10 đầu đạn hạt nhân, đủ sức tấn công bất kỳ vị trí nào trên Trái đất.

Chuyên gia Dmitry Kornev đánh giá, Moscow đang tăng cường mạnh mẽ năng lực răn đe hạt nhân hải quân. Điểm đặc biệt là các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa chiến lược có khả năng tung đòn tấn công phủ đầu bất ngờ từ dưới lòng đại dương, gần như “tàng hình” trước các hệ thống giám sát tinh vi nhất của đối phương.

Nâng cấp sâu các nền tảng hàng không chiến lược

Là thành phần thứ ba trong “bộ ba hạt nhân”, các đơn vị Không quân tầm xa (Không quân chiến lược) của Nga cũng đang được hiện đại hóa sâu rộng.

Các máy bay ném bom chiến lược Tu-160 và Tu-95MS được nâng cấp trang bị điện tử trên khoang để tích hợp tên lửa hành trình phóng từ trên không Kh-101/Kh-102 phiên bản mới nhất. Cùng với đó, một số trung đoàn tiêm kích đánh chặn MiG-31 đã được nâng cấp lên chuẩn MiG-31I để mang theo tên lửa siêu vượt âm Kinzhal có khả năng trang bị đầu đạn hạt nhân.

Máy bay ném bom tầm xa Tu-160M với kho tên lửa hành trình mang theo. Ảnh: Lenta

Các trung đoàn máy bay ném bom siêu âm Tu-22M3 cũng được tái trang bị bằng tên lửa Kh-32 hiện đại. Theo chuyên gia Dmitry Kornev, năng lực tấn công tầm xa của Không quân Nga đã được cải thiện đáng kể dựa trên những kinh nghiệm thực tiễn từ xung đột Ukraine, nhất là trong điều kiện tác chiến cường độ cao.

Tờ Izvestia cho biết, ngoài các nền tảng truyền thống, Nga đang tiếp tục thử nghiệm các loại siêu vũ khí chiến lược mới như ngư lôi hạt nhân Poseidon hay tên lửa hành trình chạy bằng năng lượng hạt nhân Burevestnik. Chúng đang trải qua quy trình thử nghiệm cấp quốc gia để có thể sớm được đưa vào biên chế. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa có thông tin rõ ràng về việc chúng sẽ được tích hợp vào “bộ ba hạt nhân” truyền thống, hay sẽ hoạt động như những nền tảng răn đe hoàn toàn độc lập.

TUẤN SƠN