Bỏ 2 tỷ mở nhà hàng mặt phố, chủ quán lỗ nặng sau 5 tháng

Năm 2023, chị Nguyễn Thị Diệp (35 tuổi, nhân viên ngân hàng) cùng chồng khởi nghiệp mở quán ăn tại Hà Nội. Với lợi thế chồng từng là đầu bếp của khách sạn 5 sao, vợ chồng chị đặt nhiều quyết tâm vào kinh doanh.

Khi bắt tay tìm mặt bằng, chị nhanh chóng bị thuyết phục bởi một căn nhà mặt phố nằm trên tuyến đường trung tâm đông đúc. Dòng xe cộ tấp nập từ sáng đến tối, vỉa hè rộng, khu vực xung quanh có nhiều tòa nhà văn phòng. Giá thuê được đưa ra là 80 triệu đồng/tháng, chưa bao gồm chi phí điện nước và các khoản phát sinh khác.

Sau vài ngày cân nhắc, chị quyết định đặt cọc. Tổng số vốn tích lũy gần 2 tỷ đồng được phân bổ chủ yếu cho tiền thuê, đặt cọc và cải tạo mặt bằng. Khoảng 80% số tiền đổ vào việc sửa chữa, thiết kế nội thất và lắp đặt bếp công nghiệp mới. Không gian được đầu tư chỉn chu với bàn ghế gỗ, ánh sáng ấm áp, biển hiệu nổi bật.

Tháng khai trương, nhà hàng khá đông khách. Bạn bè, người quen đến ủng hộ, khách tò mò ghé thử vì vị trí dễ nhìn thấy. Doanh thu những tuần đầu khiến chị thêm tự tin vào quyết định của mình.

Ảnh minh họa: Thế Bằng

Nhưng khi tổng kết chi phí sau tháng đầu tiên, bức tranh tài chính hiện ra kém lạc quan hơn nhiều. Tiền thuê mặt bằng cố định 80 triệu đồng. Chi phí nhân sự gần 90 triệu đồng mỗi tháng do nhà hàng hoạt động cả ngày. Điện nước, gas, nguyên liệu và các khoản marketing, khuyến mãi cộng lại thêm hàng chục triệu đồng nữa. Doanh thu có nhưng lợi nhuận gần như bằng 0, thậm chí âm nếu tính đủ chi phí.

Ba tháng sau đó, lượng khách bắt đầu giảm. Dù tuyến phố đông đúc, phần lớn người qua lại là dân văn phòng ăn trưa nhanh hoặc khách vãng lai. Mức giá cũng buộc phải đặt cao hơn để bù đắp chi phí thuê, khiến nhiều khách e ngại.

Nhà hàng chưa kịp xây dựng được tệp khách trung thành thì áp lực chi phí cố định đã trở thành gánh nặng. Đến tháng thứ 5, số tiền dự phòng gần cạn. Chị buộc phải đăng tin sang nhượng. Chị chấp nhận khoản lỗ hàng trăm triệu đồng.

Chia sẻ về thất bại, chị cho rằng sai lầm khi từng nghĩ vị trí tốt sẽ tự mang lại khách. Nhưng khách đông không đồng nghĩa với mô hình của mình phù hợp với khu vực đó.

Địa điểm đẹp chưa chắc thành công

Trao đổi với phóng viên, chuyên gia tư vấn Trần Khánh Minh Sơn cho rằng câu chuyện của chị Điệp không phải cá biệt. Nhiều người khởi nghiệp thường nhầm lẫn giữa địa điểm đẹp và mô hình hiệu quả.

Vị trí chỉ là một biến số trong bài toán kinh doanh. Nếu tiền thuê chiếm tỷ trọng quá lớn trong cơ cấu chi phí, doanh nghiệp sẽ chịu áp lực doanh thu rất cao ngay từ ngày đầu tiên.

Theo thông lệ trong ngành F&B, chi phí thuê mặt bằng nên được kiểm soát ở mức an toàn so với doanh thu kỳ vọng. Bên cạnh đó, người mới khởi nghiệp cần chuẩn bị dòng tiền dự phòng đủ cho ít nhất 6 tháng vận hành – giai đoạn xây dựng thương hiệu và tệp khách ổn định, thay vì kỳ vọng có lãi ngay.

Vị trí đắt tiền chỉ thực sự phát huy tác dụng khi doanh nghiệp đã có thương hiệu hoặc mô hình đã được kiểm chứng ở nơi khác. Nếu chưa có nền tảng đó, mặt bằng “kim cương” có thể trở thành gánh nặng.

Trước khi ký hợp đồng thuê, chủ kinh doanh cần trả lời rõ ba câu hỏi: Khách hàng mục tiêu có thực sự tập trung ở khu vực đó không? Doanh thu dự kiến có đủ để tiền thuê chỉ chiếm tỷ lệ an toàn trong cơ cấu chi phí không? Dòng tiền dự phòng có đủ để duy trì ít nhất 6 tháng nếu doanh thu chưa đạt kỳ vọng không?

“Vị trí đẹp không đồng nghĩa với phù hợp. Một mặt bằng vừa túi tiền, đúng tệp khách và phù hợp mô hình còn giá trị hơn nhiều so với một địa điểm kim cương nhưng vượt quá sức chịu đựng tài chính”, chuyên gia nói.

Duy Anh