Biển Đông qua nửa mùa bão: 5 cơn bão, nhiều đường đi 'lạ thường'

Tin mới nhất về bão số 5 Saudel

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hồi 7h ngày 3/9, vị trí tâm bão ở vào khoảng 23,9 độ Vĩ Bắc; 117,5 độ Kinh Đông, trên vùng biển ven bờ phía Đông Nam tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc). Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão mạnh cấp 8 (62-74km/h), giật cấp 10. Di chuyển theo hướng Tây Tây Bắc, tốc độ khoảng 10 km/h.

Bản đồ dự báo quỹ đạo và cường độ bão số 5 phát lúc 7h ngày 3/9/2026. Nguồn: NCHMF.

Dự báo diễn biến bão/áp thấp nhiệt đới (24–60 giờ tới)

Dự báo tác động của bão: Vùng biển phía Đông Bắc khu vực Bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8-9, sóng biển cao 2,0-4,0m; vùng gần tâm bão đi qua mạnh cấp 8, giật cấp 10, sóng biển cao 3,0-5,0m; biển động mạnh.

Tàu thuyền hoạt động trong các vùng nguy hiểm nói trên đều có khả năng chịu tác động của dông, lốc, gió mạnh, sóng lớn.

Bão Saudel hình thành trên vùng biển phía Tây Thái Bình Dương từ ngày 15-24/8, mạnh lên cấp siêu bão. Từ ngày 25-28/8, bão quét qua khu vực phía Nam Nhật Bản, gây mưa lớn, mất điện diện rộng tại Kagoshima, trước khi đổ bộ tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, gây mưa lớn và ngập lụt nghiêm trọng.

Sau khi đi sâu vào đất liền Trung Quốc và suy yếu thành vùng áp thấp, Saudel không tan mà di chuyển xuống vùng biển phía Đông bán đảo Lôi Châu (Trung Quốc), tái tổ chức và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới sáng 31/8, rồi mạnh lên thành bão số 5 trên Biển Đông ngày 1/9.

Theo các chuyên gia dự báo thời tiết, bão thường chỉ hồi sinh sau khi đi qua các đảo trên đại dương. Việc một cơn bão hồi sinh sau khi đổ bộ vào đất liền là trường hợp cực kỳ hiếm gặp.

Nửa đầu mùa bão 2026: Biển Đông liên tiếp xuất hiện những "đường đi lạ"

Mới đi qua nửa đầu mùa bão năm 2026, Biển Đông đã ghi nhận 5 cơn bão với nhiều diễn biến khác thường. Có cơn đổi hướng liên tục, có cơn "ở lì" nhiều ngày trên Vịnh Bắc Bộ, thậm chí có cơn suy yếu sau khi đổ bộ rồi bất ngờ tái tổ chức và mạnh lên trở lại trên biển.

Bão Narra "mắc kẹt" 5 ngày trên Vịnh Bắc Bộ

Nếu Saudel gây chú ý bởi khả năng tái tổ chức hiếm gặp, thì bão số 4 Narra lại nổi bật với quỹ đạo gần như chưa từng có trong mùa bão năm nay. Narra tồn tại khoảng 5 ngày và trở thành cơn bão có đường đi đặc biệt dị thường trên Vịnh Bắc Bộ. Thay vì nhanh chóng di chuyển vào đất liền, bão có lúc gần như "đứng lại", liên tục đổi hướng, di chuyển vòng và thậm chí có thời điểm quay ngược ra phía ngoài vịnh.

Trong nhiều ngày, hoàn lưu của Narra duy trì trên Vịnh Bắc Bộ, có thời điểm mạnh cấp 8-9, giật cấp 11. Thời gian tồn tại kéo dài khiến mưa lớn xảy ra dai dẳng tại nhiều tỉnh, thành, đặc biệt ở Đông Bắc Bộ và vùng núi phía Bắc. Mưa lớn kéo dài cũng kéo theo nguy cơ lũ lụt, lũ quét và sạt lở đất, khiến tác động của cơn bão không chỉ nằm ở sức gió mà còn ở thời gian lưu lại lâu bất thường.

Theo các chuyên gia khí tượng, nguyên nhân chủ yếu khiến Narra di chuyển khó đoán là môi trường dẫn đường yếu và phức tạp. Cơn bão hoạt động trong khu vực dải hội tụ nhiệt đới, trong khi các dòng khí quyển quy mô lớn không hình thành một hướng di chuyển đủ rõ ràng để "dẫn đường" cho bão.

Kujira, Noul: Những cơn bão không đi theo "kịch bản" quen thuộc

Bão số 3 Kujira hình thành đầu tháng 8 ở phía Đông Nam Bắc Biển Đông nhưng nhanh chóng rời khỏi khu vực và suy yếu, gần như không gây ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam. Các chuyên gia nhận định quỹ đạo hiếm gặp của Kujira có liên quan đến siêu bão Dolphin hoạt động trên Tây Bắc Thái Bình Dương. Với cường độ và quy mô lớn, Dolphin đã tác động đến trường khí quyển xung quanh, "hút" Kujira về phía mình, khiến cơn bão có vòng đời ngắn và đường đi khác thường.

Trước đó, bão số 2 Noul đi vào Biển Đông vào cuối tháng 7. Cơn bão từng mạnh tới cấp 12, giật cấp 15 nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền Việt Nam không lớn. Sau thời gian hoạt động trên biển, Noul di chuyển về phía Trung Quốc rồi suy yếu.

Ngay từ đầu mùa, bão số 1 Maysak cũng có hành trình đáng chú ý. Hình thành từ một vùng áp thấp giữa Biển Đông, Maysak mạnh lên thành bão, đi qua phía Nam đảo Hải Nam, tiến vào Bắc Vịnh Bắc Bộ rồi đổ bộ khu vực Móng Cái, Quảng Ninh tối 4/7 với sức gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11-12.

Mùa bão chưa qua nửa chặng đường, diễn biến còn khó đoán

Năm cơn bão đầu mùa cho thấy một điểm đáng chú ý: số lượng bão không phải yếu tố duy nhất quyết định mức độ nguy hiểm. Đáng quan tâm không kém là cách một cơn bão hình thành, đổi hướng, duy trì cường độ và tương tác với các hệ thống thời tiết khác.

Đáng chú ý, El Nino được dự báo tác động rõ hơn đến thời tiết trong những tháng cuối năm 2026. Hiện tượng này thường khiến nền nhiệt tăng và lượng mưa có xu hướng giảm, nhưng không đồng nghĩa Việt Nam sẽ ít xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trong bối cảnh khí quyển biến động, những cơn bão có thể xuất hiện với quỹ đạo phức tạp, tốc độ di chuyển chậm hoặc thay đổi cường độ khó dự đoán.

Cơ quan khí tượng nhận định trong tháng 9, số bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông cũng như đổ bộ vào đất liền Việt Nam có khả năng tương đương trung bình nhiều năm. Trung bình nhiều năm trong tháng 9 là khoảng 2,4 cơn hoạt động trên Biển Đông và 1,2 cơn đổ bộ vào đất liền Việt Nam.

Mùa bão năm 2026 vì thế không chỉ là câu chuyện về bao nhiêu cơn bão, mà còn là câu chuyện về những cơn bão đi theo những quỹ đạo ngày càng khó đoán.

Khi mùa bão vẫn còn dài, người dân cần tiếp tục theo dõi sát các bản tin chính thức của cơ quan khí tượng, đặc biệt khi bão có dấu hiệu đổi hướng, di chuyển chậm hoặc mạnh lên bất thường, để chủ động phương án ứng phó và bảo đảm an toàn.

Trúc Chi (t/h Vietnamnet, Lao Động)