Bí thư TP HCM: Cần bản đồ huy động vốn để biết 'lấy tiền đâu để làm'

Thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế xã hội sáng ngày 10/4, đại biểu Trương Minh Huy Vũ - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP HCM kiêm Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM quan tâm đến vấn đề huy động vốn để phục vụ nhu cầu đầu tư phát triển, thúc đẩy kinh tế.

Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (Đoàn TP HCM) thảo luận tại tổ. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Theo ông Vũ, kênh huy động vốn cho nền kinh tế hiện vẫn chủ yếu tập trung ở ngân hàng, song dư địa từ kênh này không còn nhiều do tỷ lệ tín dụng/GDP đã ở mức cao. Vì vậy, ông cho rằng phải huy động các nguồn vốn khác như trái phiếu (trái phiếu doanh nghiệp, trái phiếu công trình, trái phiếu địa phương), hợp tác công tư... Đại biểu đề xuất xây dựng một “bản đồ” các hình thức huy động vốn tổng thể cho giai đoạn 5 năm.

Đại biểu Trương Minh Huy Vũ cũng kiến nghị về việc huy động nguồn lực cho địa phương. Theo ông, nhu cầu vốn của các thành phố lớn như TP HCM, Hà Nội, Hải Phòng... là rất lớn. Trong khi đó, nếu ví TP HCM như là một doanh nghiệp được đi vay nợ thì hồ sơ rất tốt, với các chỉ số về quy mô kinh tế, thu ngân sách và năng lực trả nợ đều tích cực.

Từ lập luận đó, đại biểu đề xuất cho TP HCM có thể phát hành trái phiếu quốc tế, với quy định đưa vào các luật liên quan sắp tới hoặc các nghị quyết đặc thù về tài chính. “Có thể lấy một số công trình trọng điểm, như các tuyến metro, để thí nghiệm mà không ảnh hưởng đến trần nợ công,” đại biểu nêu ý kiến.

Trước ý kiến của đại biểu Trương Minh Huy Vũ, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang bày tỏ đồng tình với việc phải xây dựng một “bản đồ” về huy động nguồn lực. Theo ông, cách tiếp cận này giúp trả lời câu hỏi căn bản “lấy tiền ở đâu để làm”, nên huy động vốn bằng phát hành trái phiếu địa phương, trái phiếu doanh nghiệp hay đẩy mạnh PPP.

Một lợi ích khác của “bản đồ” này, theo ông Quang, là giúp dự báo trước quy trình thủ tục. Khi đã xác định được kênh huy động vốn, cơ quan quản lý có thể chủ động chuẩn bị các bước pháp lý tương ứng.

Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang trao đổi tại buổi thảo luận. Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang chia sẻ thêm, nhiệm kỳ này, đầu cư công của TP HCM nhu cầu khoảng hơn 3 triệu tỷ đồng, trong khi Thành phố mới sắp xếp được khoảng 1,3 triệu tỷ đồng. Nếu có thể phát hành trái phiếu ra quốc tế như đề xuất của đại biểu Vũ thì có thể thu hút thêm nguồn lực để cho Thành phố. Ông cho biết sẽ đề xuất đưa nội dung này vào Luật Đô thị đặc biệt tới đây.

Đầu tư phát triển cần dựa vào thị trường vốn

Tham giam thảo luận tại tổ, Chủ tịch Ngân hàng Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng (Đoàn ĐBQH TP HCM) cho biết, hiện nay, tổng dư nợ tín dụng trên quy mô GDP nền kinh tế khoảng 145 - 150%, mức độ phụ thuộc vào tín dụng của nền kinh tế Việt Nam thuộc hàng rất cao trên thế giới, vượt xa nhiều nước trong khu vực. Điều này tiềm ẩn rủi ro không an toàn và dư địa tăng trưởng trong thời gian tới là rất ít.

“Nguồn huy động của ngân hàng chủ yếu là ngắn hạn, trong khi nhu cầu nguồn vốn của nền kinh tế chủ yếu là trung và dài hạn. Hiện nay tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung hạn là 30% và tiến tới là 20%. Như vậy có sự hạn chế về thị trường tiền tệ để cung ứng vốn cho nền kinh tế,” ông Tùng dẫn thực tế.

Nêu giải pháp, Chủ tịch Vietcombank cho biết có hai mô hình trên thế giới là dựa vào trung gian tài chính ngân hàng và thị trường vốn. Đối với đầu tư phát triển như Việt Nam, cần một lượng vốn trung dài hạn rất lớn thì phải dựa vào thị trường vốn, cụ thể là thị trường trái phiếu.

Ông cho biết: “Hiện nếu loại trừ trái phiếu Chính phủ thì trái phiếu doanh nghiệp chỉ đóng góp chưa tới 20%, như vậy dư địa phát triển còn rất lớn. Đây là nguồn vốn trung và dài hạn an toàn. Vì vậy, phải tháo gỡ các khó khăn vướng mắc, tạo điều kiện để thị trường phát triển thời gian tới”.

Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng (Đoàn ĐBQH TP HCM). Ảnh: Đinh Nhung/Mekong ASEAN

Ngoài ra, theo Chủ tịch Vietcombank, chỉ nguồn vốn trong nước là chưa đủ, phải dựa vào cả nguồn vốn nước ngoài. Tuy nhiên các tổ chức cho vay hiện nay thường ưu tiên lãi suất cho tài chính xanh, tín dụng xanh, tài chính bền vững - đòi hỏi khung pháp lý rõ ràng, định lượng được, giám sát được. Vì vậy, các ngân hàng, doanh nghiệp trong nước cần nghiên cứu kỹ lưỡng để tận dụng nguồn vốn này.

Đinh Nhung