Bí quyết sống khỏe khi về già của người Singapore 'siêu già'?

Tiếng lách cách của những quân mạt chược, tiếng leng keng nhẹ nhàng của những chiếc xe đạp tập thể dục và tiếng vo ve chậm rãi của máy may là những âm thanh vô cùng quen thuộc vào các buổi chiều thứ Hai tại Yong-en Active Hub: một trung tâm dành cho người cao tuổi với không khí của một câu lạc bộ xã hội, nơi những kỹ năng mới và tình bạn là liều thuốc chống lại tuổi già.

Tại khu dân cư Bukit Merah ở trung tâm Singapore, bà Agnes Chen, 74 tuổi, thong thả bước qua cánh cửa xoay, từ chối lời mời tham gia một ván Rummikub – một trò chơi kết hợp giữa mạt chược và bài rummy trên quân bài – và tự pha cho mình một tách cà phê.

“Mọi người ở đây rất thân thiện và vui vẻ; bạn sẽ thấy mình cởi mở hơn,” một người về hưu nói. “Nó giống như một câu lạc bộ riêng dành cho người cao tuổi, bạn có thể ăn uống, nấu nướng, ngồi thư giãn và làm những gì mình thích, ngay cả khi không có lớp học nào.”

Giúp người cao tuổi sống khỏe mạnh từ lâu đã là ưu tiên quốc gia của Singapore. Năm nay, quốc đảo này đã vượt qua ngưỡng "siêu già", với hơn 21% dân số hiện nay từ 65 tuổi trở lên – một sự thay đổi nhân khẩu học đặt ra những thách thức cho hệ thống chăm sóc sức khỏe, các chương trình phúc lợi và nguồn thu thuế trong tương lai.

Trung tâm Yong-en Active Hub cung cấp lịch trình hoạt động thay đổi liên tục: học guitar vào chiều thứ Ba, khí công vào sáng thứ Tư và thứ Sáu, và thỉnh thoảng có các chuyến đi chơi đặc biệt như chuyến thăm Tòa án Nhà nước Singapore gần đây.

Không lâu sau khi chồng qua đời, Chen được khuyến khích nhẹ nhàng tham gia khiêu vũ theo điệu nhạc đồng quê, và vốn kỹ năng của bà ngày càng được mở rộng. Hiện bà còn chơi đàn ukulele và đang chuẩn bị học may vá.

“Mẹ phải bước ra khỏi nhà, gặp gỡ mọi người và làm những việc mà mẹ chưa từng có cơ hội làm khi còn trẻ,” cô ấy nói. “Không có rào cản tuổi tác nào đối với việc học hỏi điều mới.”

Ông Tim Lee, giám đốc điều hành của Yong-en, tổ chức từ thiện điều hành trung tâm này, cho biết việc tạo điều kiện cho người về hưu theo đuổi sở thích hoặc công việc tình nguyện là điều cần thiết để họ có thể sống những năm tháng cuối đời một cách ý nghĩa. “Rất dễ rơi vào tình trạng ngày ngày không làm gì cả,” ông cho biết. “Hiện nay, nhiều người cao tuổi đã được giáo dục đến một mức độ nhất định, vì vậy họ không bị gò bó như trước và có thể học hỏi được nhiều điều hơn.” Những rủi ro khi không duy trì sự tham gia của người cao tuổi đã được ghi nhận rõ ràng.

Theo Kim Seonghoon, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu về Lão hóa Thành công tại Đại học Quản lý Singapore, sự cô lập xã hội và nỗi cô đơn ở người cao tuổi có liên quan đến tuổi thọ ngắn hơn và sức khỏe thể chất kém hơn. Do đó, ông kêu gọi đẩy nhanh quá trình chuyển đổi “từ chăm sóc tập trung tại bệnh viện sang chăm sóc tại cộng đồng và tại nhà”.

Singapore đã khởi động chương trình Age Well SG vào năm 2023 nhằm giúp người cao tuổi luôn năng động và duy trì kết nối xã hội. Hiện nay, chương trình vận hành khoảng 235 trung tâm dành cho người cao tuổi năng động, tăng từ khoảng 150 trung tâm khi chương trình mới được khởi động.

Trong ngân sách năm 2024, Chính phủ đã phân bổ 3,5 tỷ SGD (2,6 tỷ USD) cho sáng kiến này trong vòng một thập kỷ. Tại Quốc hội ngày 8/3, Bộ trưởng Y tế Ong Ye Kung cho biết chi tiêu cho các cơ sở chăm sóc người cao tuổi – bao gồm các trung tâm chăm sóc người cao tuổi và dịch vụ phục hồi chức năng – sẽ tiếp tục tăng.

Nhà nghiên cứu về lão hóa Rahul Malhotra, giám đốc điều hành Trung tâm Nghiên cứu Lão hóa và Giáo dục thuộc Trường Y khoa Duke-NUS, cho biết Singapore thiếu đất để xây dựng các khu cộng đồng hưu trí rộng lớn như ở các quốc gia lớn hơn.

Thay vào đó, thành phố cần tận dụng một cách sáng tạo môi trường đô thị dày đặc của mình để xây dựng các mô hình chăm sóc cung cấp sự hỗ trợ đầy đủ thông qua người chăm sóc và các dịch vụ dựa vào cộng đồng, ông nói.Sự kết nối giữa các thế hệ là một trụ cột khác trong phương pháp của Yong-en.

Lee cho biết tổ chức từ thiện đã sắp xếp nhiều chuyến thăm trường học trên khắp thành phố - quốc gia, phản ánh nghiên cứu cho thấy sự tương tác giữa các thế hệ là điều cần thiết để có một cuộc sống tuổi già khỏe mạnh.

Nhưng Yong-en, một tổ chức không liên kết với chính phủ và chủ yếu dựa vào quyên góp, đang quá tải và chật vật để đảm bảo nguồn tài trợ ổn định.

Theo ông Lee, năm ngoái tổ chức này đã thâm hụt 180.000 SGD và ông kêu gọi các đối tác tư nhân đóng góp thường xuyên hơn. Bên cạnh trung tâm chăm sóc người cao tuổi năng động, tổ chức từ thiện này cũng cung cấp dịch vụ chăm sóc người mắc chứng mất trí nhớ và các dịch vụ khác dành cho người cao tuổi.

Đối với bà Pang Soon Eng, 70 tuổi, Yong-en đã giúp bà có đủ sức mạnh để chăm sóc người mẹ 90 tuổi của mình, người đã phải nằm liệt giường kể từ khi bị đột quỵ.

“Để tránh bị loét do nằm lâu, mẹ tôi phải được xoay người từ tư thế nằm ngửa sang nằm nghiêng cứ mỗi hai tiếng, và việc chăm sóc liên tục rất vất vả về thể chất,” Pang, người chăm sóc chính cho mẹ cô, cho biết. “Vì vậy, tôi đến đây để tham gia các lớp tập thể dục nhằm giữ gìn sức khỏe.”

Vị nha sĩ đã nghỉ hưu này cũng dành thời gian học hỏi suốt đời, thử sức với việc cắm hoa và vẽ tranh acrylic, cũng như tham gia các chuyến thăm trang trại. Sau hơn bốn thập kỷ làm việc tại phòng khám nha khoa, bà đang tận hưởng những khám phá nằm ngoài phạm vi công việc.

“Tôi không hiểu mọi người muốn nói gì khi bảo ‘tuổi già thật đáng sợ’,” bà nói. “Chừng nào tôi còn đi lại được và còn sức khỏe, tôi nên tận hưởng những gì mình có thể làm.”

(Theo SCMP)

Huy Minh