Bí quyết ngủ trưa 2.000 năm của người Trung Quốc: Chỉ 30 phút mang lại giá trị sức khỏe to lớn

Văn hóa ngủ trưa lâu đời của Trung Quốc đã phát triển qua hàng nghìn năm, chuyển mình từ một triết lý y học cổ đại thành một nghi thức sinh hoạt thường nhật. Ảnh: Sohu.

Trong khi nhiều quốc gia coi ngủ trưa là dấu hiệu của sự lười biếng, tại Trung Quốc, đây lại là một thói quen đã tồn tại suốt hàng nghìn năm và được xem là một phần của lối sống lành mạnh. Từ những ghi chép trong y học cổ truyền cách đây khoảng 2.000 năm đến nhịp sống hiện đại đầy áp lực, giấc ngủ ngắn vào buổi trưa vẫn được nhiều người Trung Quốc duy trì như một cách phục hồi thể lực và tinh thần.

Theo khảo sát do Hiệp hội Nghiên cứu Giấc ngủ Trung Quốc công bố hồi tháng 3, có tới 72% người Trung Quốc thích ngủ trưa ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Các lợi ích của giấc ngủ trưa đã được đề cập từ rất sớm trong Hoàng Đế Nội Kinh – bộ sách y học cổ nổi tiếng của Trung Quốc, được cho là hoàn thành cách đây khoảng 2.000 năm.

Tác phẩm này khuyến nghị con người nên ngủ sâu trong giờ Tý (từ 23 giờ đến 1 giờ sáng theo cách tính hiện nay) và dành một giấc ngủ ngắn vào giờ Ngọ (từ 11 giờ đến 13 giờ).

Lợi ích của việc nghỉ ngơi buổi trưa lần đầu tiên được ghi nhận cách đây 2.000 năm trong cuốn sách y học cổ nhất của Trung Quốc, Hoàng Đế Nội Kinh (Huangdi Neijing). Ảnh: SCMP.

Theo lý thuyết của y học cổ truyền Trung Quốc, giờ Ngọ là thời điểm năng lượng "dương" – tượng trưng cho ánh mặt trời và hơi ấm – đạt mức mạnh nhất trong ngày.

Các thầy thuốc cổ truyền cho rằng nguồn năng lượng này có mối liên hệ mật thiết với tim. Vì vậy, ngủ trưa vào khung giờ này được tin là giúp tăng cường sự kết nối với năng lượng dương, từ đó nuôi dưỡng và bảo vệ tim mạch.

Thói quen ngủ trưa phổ biến đến mức nhiều học giả và thi nhân nổi tiếng thời xưa đã đưa nó vào thơ ca.

Nhà chính trị, nhà thơ thời Bắc Tống Vương An Thạch (1021–1086) từng sáng tác bài thơ Ngủ trưa, trong đó than phiền rằng giấc ngủ ngon giữa cơn gió nhẹ của ông bị tiếng chim oanh đánh thức.

Nhà sử học, thi sĩ thời Nam Tống Lục Du (1125–1210) cũng có bài thơ cùng tên, với những câu:

"Mắt mỏi và nặng trĩu vì cơn buồn ngủ. Ta liên tục ngáp dài và tiếc vì tối qua đã không đi ngủ sớm hơn."

Bước sang thế kỷ 20, cố lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình cũng nổi tiếng với thói quen ngủ trưa.

Theo nhiều ghi chép, ông thường uống một chút rượu baijiu (bạch tửu) trong bữa trưa để có giấc ngủ chất lượng hơn.

Trong thơ ca cổ điển Trung Quốc, giấc ngủ trưa là một hình thức nghệ thuật thanh tịnh – một nơi trú ẩn yên bình khỏi sự hỗn loạn của thế giới. Ảnh: SCMP.

Ngủ trưa không chỉ là thói quen của tầng lớp quý tộc hay giới trí thức.

Trong xã hội nông nghiệp truyền thống, người dân cho rằng làm việc ngoài đồng dưới cái nắng gay gắt giữa trưa không những kém hiệu quả mà còn ảnh hưởng tới sức khỏe. Vì vậy, nghỉ ngơi vào thời điểm này được xem là điều hợp lý.

Ngay cả trong xã hội hiện đại với văn hóa làm việc "996" nổi tiếng của Trung Quốc – làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, sáu ngày mỗi tuần – nhiều nhân viên văn phòng vẫn cố gắng tranh thủ ngủ trưa.

Không ít lao động, những người tự trào gọi mình là "trâu ngựa", mang theo giường gấp và gối đến văn phòng để tận dụng khoảng nghỉ trưa quý giá.

Tỉnh Sơn Tây ở miền Trung Trung Quốc còn được xem là "vùng đất của những giấc ngủ trưa".

Tại đây, nhiều nhà hàng, cửa hàng và cả các điểm giao nhận chuyển phát đều đóng cửa vài giờ vào buổi trưa để nhân viên nghỉ ngơi. Người dân địa phương cũng nổi tiếng với khả năng có thể ngủ ở bất cứ đâu và vào bất kỳ thời điểm nào.

Ngủ trưa bao lâu là tốt nhất?

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, ngủ trưa khoảng 30 phút mang lại nhiều lợi ích hơn so với ngủ quá lâu.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên chợp mắt ngay sau khi ăn trưa, đồng thời tư thế ngủ cũng có vai trò rất quan trọng đối với sức khỏe.

Theo Bệnh viện Đại học Y học Cổ truyền Trung Quốc Thành Đô, việc gục đầu ngủ ngay trên bàn làm việc có thể gây hại cho cơ thể, tạo áp lực lên vùng cổ và thắt lưng, cản trở hô hấp và làm giảm chất lượng giấc ngủ. Về lâu dài, điều này còn có thể góp phần làm gia tăng cảm giác lo âu.

Bệnh viện cũng khuyến nghị sau khi thức dậy, mọi người nên đứng lên từ từ và thực hiện vài động tác vận động nhẹ để giúp cơ thể dần trở lại trạng thái sinh lý bình thường.

Theo SCMP

Huyền Chi