Bí mật lớn của tên lửa hành trình hạt nhân Burevestnik được tiết lộ

Tên lửa hành trình hạt nhân 9M730 Burevestnik của Nga (NATO gọi bằng mã định danh SSC-X-9 Skyfall) sử dụng động cơ phản lực kiểu ramjet, điều này dẫn đến việc để lại dấu hiệu phóng xạ dày đặc trong khi bay.

Kết luận này được đưa ra bởi các nhà khoa học hàng đầu đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), họ tin tưởng kết luận của mình và đưa ra sơ đồ minh họa giải thích thời gian bay và kích thước được tuyên bố của tên lửa.

Theo giới chuyên gia, quy trình hoạt động của tên lửa hành trình động cơ hạt nhân Burevestnik như sau - đầu tiên quả đạn được kích hoạt nhờ tầng đẩy nhiên liệu rắn, giúp đạt vận tốc ban đầu, sau đó lò phản ứng hạt nhân cỡ nhỏ tích hợp đi vào hoạt động.

Bộ phận nén sẽ đẩy không khí từ môi trường ngoài vào buồng đốt, đi qua nhiều kênh hẹp xung quanh nhiên liệu hạt nhân, được làm nóng bởi nhiệt lượng của phản ứng phân hạch và giãn nở, rồi ra ngoài qua vòi phun, chính luồng khí này tạo ra lực đẩy.

Khác biệt chính giữa hệ thống này và động cơ máy bay thông thường là tên lửa không mang theo một lượng lớn nhiên liệu. Đáng chú ý là tầm bay của 9M370 vẫn bị giới hạn, không phải bởi lượng dầu hay nhiên liệu khác mà bởi nguồn năng lượng hạt nhân.

Trong khi phía Nga nói về tầm bay "gần như không giới hạn" của tên lửa thì nhận xét từ phương Tây lại cho rằng Burevestnik gắn liền với chuyến bay siêu dài ở độ cao thấp, điều này do lượng nhiên liệu hạt nhân mang theo khá ít.

Kích thước nhỏ gọn ngoài ưu điểm thì lại tồn tại một điểm yếu nghiêm trọng - nếu không khí đi xuyên qua lò phản ứng, nó gần như chắc chắn sẽ mang theo một số sản phẩm phóng xạ và thải qua luồng khí phía sau.

Phân tích bởi các nhà khoa học đến từ MIT cho rằng phương án thiết kế như hiện tại là khả thi nhất, nhưng cũng gây ô nhiễm nhất. Một chu trình trực tiếp gần như chắc chắn sẽ để lại khí thải phóng xạ trong suốt chuyến bay của tên lửa hành trình Burevestnik.

Giới chuyên gia cũng cho rằng phương án gián tiếp khép kín, trong đó lò phản ứng không làm nóng trực tiếp không khí mà làm nóng chất làm mát trung gian là thiếu tính khả thi.

Nguyên nhân chủ yếu nằm ở việc thiết kế này sẽ đòi hỏi tên lửa phải có kích thước lớn, khối lượng cao và cơ cấu phức tạp hơn, đối với vũ khí tấn công chiến lược, yêu cầu như vậy là thiếu tính thực tế.

Chu trình trực tiếp như trên giải thích tại sao tên lửa Burevestnik có thể thực hiện hành trình bay trong thời gian rất dài, nhưng đồng thời lại gây ra mối nguy cơ ô nhiễm phóng xạ dọc theo đường bay của nó.

Tên lửa hành trình hạt nhân 9M370 Burevestnik được thử nghiệm lần gần nhất vào ngày 21/10/2025. Theo đại diện Bộ Quốc phòng Nga, chuyến bay kéo dài khoảng 15 giờ, vượt qua quãng đường 14.000 km.

Cơ quan tình báo Mỹ đã ghi nhận các vụ phóng thử đầu tiên của tên lửa 9M730 Burevestnik vào tháng 6/2016. Từ thời điểm đó cho đến ngày 26/2/2018, đã có tới 12 vụ phóng được thực hiện.

Các quan chức Mỹ cho biết chỉ 1 vụ phóng là thành công, được thực hiện vào tháng 11/2017, trái ngược với tuyên bố từ phía Nga là xác suất thành công đạt 100% và tên lửa sẽ sớm được vào biên chế.

Việt Dũng