Bi kịch từ những cơn loạn thần

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc nghiêm trọng xảy ra tại các địa phương trên cả nước với điểm chung là người gây án đang trong tình trạng rối loạn tâm thần hoặc loạn thần do sử dụng ma túy tổng hợp.

Công an xã Thanh Phong (Thanh Hóa) vận động đưa người mắc bệnh tâm thần đi điều trị để phòng ngừa tội phạm. Ảnh: Công an Thanh Hóa

Không ít vụ việc kết thúc bằng những cái chết đau lòng, nạn nhân thậm chí là người thân trong gia đình, khiến dư luận bàng hoàng.

Theo các cơ quan chức năng, đặc điểm của nhóm đối tượng này là hành vi phạm tội thường diễn ra đột ngột, mất hoàn toàn khả năng kiểm soát nhận thức và hành vi.

Khi cơn kích động xuất hiện, họ có thể tấn công bất kỳ ai ở gần mà không xuất phát từ động cơ hay mâu thuẫn rõ ràng. Chính sự khó lường này khiến việc phòng ngừa trở nên đặc biệt cấp thiết.

Một trong những vụ việc gây ám ảnh xảy ra vào tháng 2.2026 tại thôn Đại Đồng, xã Quảng Chính, tỉnh Thanh Hóa.

Đối tượng gây án là Lê Đình Tâm (SN 2005), người có tiền sử mắc bệnh tâm thần và từng được gia đình đưa đi điều trị tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh Thanh Hóa trước khi trở về sinh sống cùng bố và em gái.

Đối tượng Lê Đình Tâm tại Cơ quan Cảnh sát điều tra sau khi gây ra vụ án mạng khiến em gái tử vong. Ảnh: Công an Thanh Hóa

Chiều xảy ra vụ án, khi em gái xuống bếp chuẩn bị nấu cơm, Tâm hỏi đã cắm cơm chưa.

Sau câu trả lời của em gái, đối tượng cho rằng em có thái độ hỗn láo nên bất ngờ tát.

Hoảng sợ, cô gái bỏ chạy vào nhà tắm để lánh nạn nhưng Tâm tiếp tục lấy dao tấn công, khiến nạn nhân tử vong do vết thương quá nặng.

Chỉ từ một mâu thuẫn rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày, một gia đình đã rơi vào bi kịch không gì bù đắp được.

Vụ án cũng đặt ra câu hỏi lớn về việc quản lý, theo dõi người mắc bệnh tâm thần sau điều trị tại cộng đồng.

Theo đánh giá của lực lượng chức năng, công tác quản lý người mắc bệnh tâm thần và người có biểu hiện loạn thần do sử dụng ma túy hiện vẫn còn nhiều khó khăn.

Một số gia đình chưa thực sự quan tâm đến việc giám sát quá trình điều trị, để người bệnh tự ý bỏ thuốc hoặc không tái khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Không ít trường hợp còn có tâm lý e ngại, giấu bệnh, không thông báo với chính quyền địa phương hoặc cơ sở y tế.

Đến khi người bệnh xuất hiện các biểu hiện kích động, hoang tưởng, mất kiểm soát thì gia đình lúng túng, thiếu kỹ năng xử lý, dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng trước khi lực lượng chức năng kịp thời can thiệp.

Thực tế cho thấy, việc phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường đóng vai trò quyết định trong phòng ngừa các vụ việc đáng tiếc.

Những biểu hiện như thường xuyên cáu gắt vô cớ, nói lảm nhảm, mất ngủ kéo dài, hoang tưởng bị hại, có hành vi đập phá hoặc đe dọa người khác đều cần được theo dõi chặt chẽ và báo ngay cho cơ sở y tế hoặc lực lượng công an khi có dấu hiệu nguy hiểm.

Đối với các gia đình có người mắc bệnh tâm thần, việc tuân thủ phác đồ điều trị là yếu tố quan trọng hàng đầu.

Người bệnh cần được uống thuốc đúng liều, đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ và được tái khám định kỳ.

Đồng thời, trong nhà không nên để các vật dụng có thể trở thành hung khí như dao, búa, kéo, xăng dầu hoặc các công cụ nguy hiểm khác ở nơi người bệnh dễ tiếp cận.

Bên cạnh vai trò của gia đình, chính quyền cơ sở và các tổ chức đoàn thể cũng cần chủ động rà soát, cập nhật danh sách các trường hợp có tiền sử bệnh tâm thần hoặc người sử dụng ma túy tổng hợp có biểu hiện loạn thần để quản lý, theo dõi phù hợp.

Việc tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng nhận biết dấu hiệu phát bệnh và cách xử lý tình huống khẩn cấp sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ xảy ra các vụ việc nghiêm trọng.

Đối với người dân, khi phát hiện người có biểu hiện loạn thần hoặc "ngáo đá" đang trong trạng thái hung hãn, kích động, tuyệt đối không nên tiếp cận, tranh cãi hay tìm cách khống chế nếu không có đủ điều kiện bảo đảm an toàn.

Điều cần làm là nhanh chóng đưa trẻ em, người già và những người xung quanh đến nơi an toàn, đồng thời báo ngay cho lực lượng công an hoặc gọi số khẩn cấp 113 để được hỗ trợ.

NGUYỄN LINH