Bầu cử 2026: Công nghệ số giúp minh bạch dữ liệu, phục vụ cử tri tốt hơn

Ngày 15.3, cử tri cả nước tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trong việc lựa chọn những đại biểu đại diện cho ý chí, nguyện vọng của mình tại cơ quan quyền lực nhà nước.

Tại khu vực bỏ phiếu số 3 (Trường THCS Lê Thị Hồng Gấm, phường Bảy Hiền), rộn ràng cờ hoa từ sáng sớm-Ảnh: Nguyễn Tuyết

Kỳ bầu cử năm nay diễn ra trong bối cảnh lần đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác tổ chức, rà soát dữ liệu và chuẩn bị nhiệm vụ. Trong đó, ứng dụng công nghệ số được xác định là một giải pháp quan trọng để bảo đảm triển khai đồng bộ, chính xác và đúng tiến độ.

Theo Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an, đến nay 3.320/3.321 đơn vị cấp xã, phường trên toàn quốc đã ứng dụng phần mềm vào công tác lập danh sách cử tri. Hơn 78,5 triệu cử tri đủ điều kiện đã được phân về các khu vực bỏ phiếu trên hệ thống, đạt tỉ lệ 99,48%.

Việc khai thác dữ liệu dân cư tạo ra bước chuyển đáng chú ý trong công tác phục vụ bầu cử. Khi dữ liệu dân cư được sử dụng như nguồn dữ liệu gốc, việc rà soát, cập nhật, đối chiếu thông tin cử tri có cơ sở để thực hiện nhanh hơn, thuận lợi hơn và thống nhất hơn giữa các cấp. Đây là khâu đặc biệt quan trọng vì danh sách cử tri luôn là nền tảng của quá trình tổ chức bầu cử.

Không chỉ dừng ở việc lập danh sách cử tri, công nghệ số còn được triển khai trong kết nối Trang thông tin bầu cử với hệ thống định danh và xác thực điện tử. Theo dữ liệu được cung cấp, công dân có thể đăng nhập bằng tài khoản VNeID để tiếp cận thông tin liên quan đến bầu cử. Đến nay, hơn 220.000 lượt đăng nhập đã được ghi nhận.

Sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội theo dõi thông tin về bầu cử trên các nền tảng số

Việc kết nối với hệ thống định danh điện tử cho thấy quá trình chuyển đổi số trong quản lý nhà nước đang đi sâu hơn vào những hoạt động có ý nghĩa chính trị, xã hội quan trọng. Với bầu cử, độ chính xác, độ tin cậy và khả năng xác thực thông tin là những yêu cầu rất cao. Việc đưa dữ liệu dân cư và VNeID vào phục vụ công tác này cho thấy hạ tầng số đang được khai thác theo hướng thiết thực.

Cùng với tiện ích, yêu cầu bảo đảm an ninh cũng được đặt ra cao hơn. Trong mô hình bầu cử số, an ninh không chỉ là bảo vệ khu vực bỏ phiếu, hòm phiếu hay trật tự tại địa phương, mà còn mở rộng sang bảo vệ hệ thống thông tin, hạ tầng dữ liệu và quy trình xác thực điện tử.

Với vai trò nòng cốt, Bộ Công an không chỉ xây dựng và vận hành hạ tầng dữ liệu mà còn triển khai các giải pháp bảo mật, giám sát an ninh mạng, phòng ngừa và xử lý các hành vi lợi dụng công nghệ để xâm hại cuộc bầu cử. Bảo vệ hệ thống dữ liệu bầu cử cũng là bảo vệ nền tảng phục vụ quá trình tổ chức bầu cử an toàn, đúng quy định.

Theo thông tin được nêu, việc ứng dụng VNeID trong công tác bầu cử không phải giải pháp đơn lẻ mà nằm trong tổng thể chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Thông qua Đề án 06, Bộ Công an đã từng bước xây dựng hệ sinh thái định danh và xác thực điện tử, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương. Trong đó, bầu cử là lĩnh vực đòi hỏi mức độ chính xác và tin cậy rất cao.

Công tác bảo đảm an ninh, an toàn cho cuộc bầu cử cũng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm của toàn lực lượng Công an nhân dân. Bộ Công an đã thành lập Tiểu ban An ninh trật tự cuộc bầu cử do Thứ trưởng Phạm Thế Tùng làm Trưởng Tiểu ban. Đến nay, công an các đơn vị, địa phương đã xây dựng và triển khai hàng trăm kế hoạch, phương án, phân công trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị nghiệp vụ và công an cấp xã trong bảo đảm an ninh trật tự cuộc bầu cử.

Tại TP.HCM, ứng dụng công nghệ số trong bầu cử cũng được triển khai trên nhiều mặt. Thành phố giao Sở Khoa học và Công nghệ hướng dẫn các cơ quan, địa phương khai thác đồng bộ cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử, Zalo OA, mạng xã hội và bảng tin điện tử để cung cấp thông tin về cuộc bầu cử.

Bên cạnh đó, công nghệ thông tin còn được sử dụng trong theo dõi tiến độ và tổng hợp kết quả bầu cử. Trang thông tin điện tử của Ủy ban bầu cử thành phố thường xuyên cập nhật, đăng tải kịp thời thông tin về công tác tổ chức bầu cử, giúp các cơ quan, đơn vị và địa phương theo dõi tiến độ triển khai nhiệm vụ.

Các hệ thống thông tin cũng được sử dụng trong quá trình theo dõi, tổng hợp và báo cáo kết quả bầu cử, giúp cơ quan chức năng kịp thời nắm bắt tình hình tại các địa phương. Để phục vụ công tác lập danh sách và in thẻ cử tri, lực lượng công an tại 168 xã, phường, đặc khu đã được trang bị trung bình 5 bộ máy vi tính, 5 máy in và 1 máy photocopy mỗi đơn vị.

Ủy ban bầu cử thành phố cũng yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát nhân khẩu và tình trạng cư trú của người dân để phục vụ việc lập danh sách cử tri và in thẻ cử tri, đặc biệt tại các khu vực có biến động dân cư lớn như khu nhà trọ, chung cư, khu công nghiệp và khu chế xuất.

Theo UBND thành phố, việc tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu dân cư và sử dụng các nền tảng số trong quản lý, theo dõi tiến độ và tổng hợp kết quả bầu cử là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm công tác tổ chức bầu cử được thực hiện đúng quy định và đúng tiến độ.

Nguyễn Tuyết