Bất động sản 'hút' 60% lượng trái phiếu phát hành quý 1/2026, áp lực đáo hạn vẫn chực chờ

Bất động sản dẫn dắt đà phục hồi nguồn cung

Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VBMA) thống kê trong ba tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp đã thực hiện 13 đợt phát hành trái phiếu với tổng giá trị hơn 40.000 tỷ đồng. Cơ cấu huy động cho thấy ba đợt phát hành ra công chúng đóng góp 14.334 tỷ đồng, chiếm 35,7% tỷ trọng và đạt mức cao gấp đôi so với quý liền trước. Mười đợt phát hành riêng lẻ còn lại ghi nhận giá trị 25.805 tỷ đồng, chiếm 64,3%. Điểm khác biệt lớn nhất trên thị trường là sự trở lại của nhóm doanh nghiệp bất động sản khi huy động thành công hơn 24.000 tỷ đồng, chiếm 60% tổng giá trị toàn thị trường. Kết quả này phản ánh sự đảo chiều mạnh mẽ vì cùng kỳ năm 2025 nhóm bất động sản không ghi nhận bất kỳ đợt phát hành nào. Ngân hàng là nhóm xếp thứ hai với tỷ trọng 29%.

Tổng dư nợ trái phiếu doanh nghiệp tính đến cuối tháng 3/2026 đạt 1,32 triệu tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ và tương đương 7,1% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế. Dù quy mô phát hành quý 1/2026 tăng 60% so với cùng kỳ, mức huy động này vẫn thấp hơn các tháng cuối năm 2025 do các tổ chức phát hành cần thời gian hoàn thiện báo cáo tài chính kiểm toán để đáp ứng điều kiện pháp lý. Về chi phí huy động vốn, lãi suất phát hành bình quân ghi nhận mức 7,81%/năm, giảm 0,31%/năm so với quý trước. Sự sụt giảm của lãi suất toàn thị trường có nguyên nhân chính từ việc hạ nhiệt lãi suất của nhóm bất động sản. Các doanh nghiệp ưu tiên huy động vốn dài hạn khi 41% khối lượng phát hành có thời gian đáo hạn từ 7 đến 10 năm.

Áp lực đáo hạn lớn, thanh khoản thứ cấp duy trì cao

Hoạt động mua lại trái phiếu trước hạn ghi nhận mức sụt giảm sâu trong quý đầu năm với chỉ 11.300 tỷ đồng được thực hiện, giảm 58% so với cùng kỳ và chạm mức thấp nhất trong 4 năm qua. Các tổ chức phát hành đang phải đối mặt với áp lực thanh toán rất lớn khi giá trị trái phiếu đáo hạn trong thời gian còn lại của năm 2026 lên tới gần 204.000 tỷ đồng. Nhóm bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu đáo hạn với hơn 124.700 tỷ đồng, tương đương 61,1%. Các ngân hàng có gần 22.800 tỷ đồng trái phiếu đến hạn, chiếm 11,2%. Khó khăn về dòng tiền của một số tổ chức phát hành vẫn hiện hữu khi tổng giá trị gốc và lãi trái phiếu phát sinh chậm trả mới trong quý 1/2026 ở mức 3.732 tỷ đồng, tăng 50% so với quý cuối năm 2025, và hiện mới có 57 tỷ đồng được thanh toán.

Trên thị trường thứ cấp, quy mô giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt gần 323.200 tỷ đồng trong quý đầu năm. Trung bình mỗi ngày có 5.670 tỷ đồng được chuyển nhượng, giảm 4% so với quý trước. Dòng tiền trên thị trường giao dịch tập trung phần lớn vào các sản phẩm của nhóm bất động sản và ngân hàng, với tỷ lệ giao dịch đóng góp lần lượt là 50% và 31% tổng giá trị toàn thị trường.

Khánh An