Bảo vệ thương hiệu Mắc ca Tuy Đức trước nạn hàng giả, hàng nhái

Hạt mắc ca Nữ Hoàng (Macadamia Queen Nuts) của Công ty TNHH MTV Mắc ca Đắk Nông (OCOP 3 sao)

Từ một loại cây trồng nhiều triển vọng, mắc ca đã trở thành sản phẩm nông nghiệp chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và tạo dấu ấn cho nông sản địa phương. Thế nhưng, cùng với sự lớn mạnh của thương hiệu là thực trạng đáng lo ngại khi nhiều sản phẩm không rõ nguồn gốc ngang nhiên mạo danh “Mắc ca Tuy Đức” để tiêu thụ trên thị trường, đặc biệt trên các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Điều này không chỉ làm ảnh hưởng đến uy tín của sản phẩm chính hãng mà còn đe dọa giá trị thương hiệu được gây dựng qua nhiều năm.

Hiện, xã Tuy Đức có khoảng 2.000 ha mắc ca, trong đó trên 1.000 ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân khoảng 6,8 tấn/ha. Nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi, hạt mắc ca nơi đây có chất lượng cao, hương vị đặc trưng và được người tiêu dùng đánh giá cao. Mắc ca được xác định là một trong những cây trồng chủ lực của địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

Những năm qua, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở sản xuất và hộ kinh doanh trên địa bàn đã chú trọng đầu tư chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tham gia Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đến nay, xã Tuy Đức có nhiều sản phẩm mắc ca đạt chứng nhận OCOP, tiêu biểu như: Hạt mắc ca Nữ Hoàng (Macadamia Queen Nuts) của Công ty TNHH MTV Mắc ca Đắk Nông (OCOP 3 sao); Hạt mắc ca Khang Luyến của hộ kinh doanh Phạm Thị Luyến (OCOP 3 sao); Hạt mắc ca sấy Cao Nguyên của Cơ sở sản xuất chế biến nông sản Quang Vinh (OCOP 3 sao); Mắc ca Anh Đức của hộ kinh doanh Vũ Văn Giang (OCOP 3 sao); Mắc ca Gia Bảo của Cơ sở thu mua, chế biến hạt mắc ca Gia Bảo (OCOP 3 sao); cùng các sản phẩm Mắc ca Kim Thủy và Mắc ca Như Ý đã được chứng nhận OCOP. Những sản phẩm này không chỉ góp phần nâng cao giá trị hạt mắc ca Tuy Đức mà còn từng bước khẳng định uy tín, chất lượng của nông sản địa phương trên thị trường.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Tuy Đức nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương xác định xây dựng Tuy Đức trở thành vùng sản xuất nông sản sạch, giá trị kinh tế cao; phát triển các sản phẩm chủ lực gắn với xây dựng thương hiệu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và mở rộng thị trường tiêu thụ. Trong định hướng đó, mắc ca được xác định là ngành hàng có nhiều tiềm năng để phát triển thành thương hiệu mạnh của địa phương.

Tuy nhiên, khi thương hiệu Mắc ca Tuy Đức ngày càng được người tiêu dùng biết đến thì cũng xuất hiện tình trạng một số tổ chức, cá nhân lợi dụng uy tín của địa phương để kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc. Trên thị trường và đặc biệt là các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, không ít sản phẩm được quảng cáo với tên gọi “Mắc ca Tuy Đức”, “Đặc sản Tuy Đức” nhưng không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ, không phải do các doanh nghiệp, hợp tác xã hay cơ sở sản xuất của địa phương cung cấp. Việc mạo danh thương hiệu, gắn nhãn “Mắc ca Tuy Đức” cho sản phẩm từ nơi khác đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của nông sản địa phương, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng và gây thiệt hại cho các cơ sở sản xuất chân chính.

Điều đáng lo ngại là chỉ bằng những hình ảnh bắt mắt, lời quảng cáo hấp dẫn và mức giá rẻ hơn thị trường, nhiều sản phẩm giả mạo dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng trên không gian mạng. Nếu tình trạng này không được ngăn chặn kịp thời, thương hiệu mà người dân, doanh nghiệp và chính quyền địa phương dày công xây dựng sẽ bị ảnh hưởng, làm suy giảm sức cạnh tranh của sản phẩm chính hãng và tác động trực tiếp đến thu nhập của hàng nghìn hộ trồng mắc ca.

Mắc ca Anh Đức của hộ kinh doanh Vũ Văn Giang (OCOP 3 sao)

Để bảo vệ thương hiệu Mắc ca Tuy Đức, bên cạnh việc tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, các chủ thể OCOP, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất cần chủ động đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, đẩy mạnh ứng dụng tem truy xuất nguồn gốc, mã QR, xây dựng hệ thống nhận diện thương hiệu và phát triển các gian hàng chính hãng trên các sàn thương mại điện tử. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi sử dụng trái phép tên gọi, nhãn hiệu và xuất xứ “Mắc ca Tuy Đức” để trục lợi, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Người tiêu dùng cũng cần trở thành “lá chắn” đầu tiên trong việc bảo vệ thương hiệu nông sản Việt bằng cách lựa chọn sản phẩm từ các cơ sở uy tín, có chứng nhận OCOP, tem truy xuất nguồn gốc, thông tin nhà sản xuất rõ ràng và nói không với những sản phẩm có giá bán thấp bất thường, không có căn cứ về xuất xứ.

Thương hiệu Mắc ca Tuy Đức không chỉ là tên gọi của một sản phẩm mà còn là kết tinh của điều kiện tự nhiên, công sức lao động, sự đầu tư của doanh nghiệp và nỗ lực xây dựng thương hiệu của cả địa phương. Bảo vệ thương hiệu ấy chính là bảo vệ giá trị nông sản, bảo vệ sinh kế của người dân và tạo nền tảng để mắc ca Tuy Đức tiếp tục vươn xa trên thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu trong thời gian tới./.

Trần Quỳnh - Sao Mai