Bảo tồn văn hóa các dân tộc thiểu số khi Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Đối với xã Yên Định - địa phương có hơn 75% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số gồm: Cao Lan, Dao, Tày, Nùng, Hoa, Sán Dìu, Nùng, Mông, Mường, Ba Na... sinh sống, sự kiện này không chỉ mở ra cơ hội thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội mà còn tạo động lực để bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của các dân tộc.

Đồng chí Nguyễn Thành Phong, Chủ tịch UBND xã Yên Định.

Xác định xây dựng đô thị không chỉ được đo bằng hạ tầng hiện đại hay tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn ở chiều sâu văn hóa và khả năng gìn giữ bản sắc truyền thống, những năm qua, Đảng ủy, HĐND, UBND xã Yên Định luôn gắn nhiệm vụ lãnh đạo phát triển kinh tế với công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số.

Mới đây, UBND xã ban hành Kế hoạch số 59/KH-UBND ngày 8/7/2026 về bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc giai đoạn 2026-2030, thể hiện quyết tâm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một, đồng thời phát huy nguồn lực văn hóa phục vụ phát triển bền vững.

Theo đó, nhiều việc làm cụ thể, thiết thực được địa phương tập trung triển khai trong giai đoạn này như: Sưu tầm, bảo tồn, khôi phục và phát huy có hiệu quả các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, tiêu biểu của đồng bào các dân tộc (bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể); gìn giữ tiếng nói, trang phục, phong tục, tập quán, lễ hội truyền thống, các làn điệu dân ca, dân vũ và các loại hình sinh hoạt văn hóa cộng đồng.

Gắn công tác bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc với hình thành du lịch cộng đồng, xây dựng sản phẩm văn hóa đặc trưng của địa phương. Qua đó tạo sinh kế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và quảng bá hình ảnh quê hương, con người xã Yên Định.

Xã sẽ tập trung tuyên truyền, vận động thành lập các Câu lạc bộ hát Sloong Hao; mở lớp truyền dạy tiếng dân tộc; sưu tầm, số hóa di sản văn hóa phi vật thể; từng bước lập hồ sơ các di tích lịch sử - văn hóa; phát triển đội văn nghệ dân gian gắn với du lịch cộng đồng.

Xã Yên Định có hơn 75% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số gồm: Cao Lan, Dao, Tày, Nùng, Hoa... sinh sống.

Để những mục tiêu này sớm trở thành hiện thực, bên cạnh nỗ lực của cấp ủy, chính quyền địa phương rất cần sự đồng hành của các nghệ nhân, người có uy tín và đặc biệt là thế hệ trẻ - lực lượng kế tục, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.

Về nguồn lực tài chính, cùng với nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước, xã đẩy mạnh xã hội hóa, huy động doanh nghiệp và cộng đồng tham gia đầu tư cho hoạt động bảo tồn văn hóa.

Cùng đó, quan tâm đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong lưu giữ, quảng bá các làn điệu dân ca, tiếng nói, trang phục, lễ hội và tri thức dân gian, góp phần đưa những giá trị văn hóa của đồng bào các dân tộc đến gần hơn với công chúng.

Trong hành trình xây dựng Bắc Ninh phát triển ngày càng văn minh, hiện đại, giàu bản sắc, việc bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc, đặc biệt là cộng đồng các dân tộc thiểu số cần được xem là một nguồn lực nội sinh quan trọng. Khi các giá trị truyền thống được gìn giữ và phát huy đúng hướng, đó không chỉ là sự tiếp nối bản sắc qua các thế hệ mà còn góp phần làm giàu thêm diện mạo văn hóa của tỉnh, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững và hài hòa giữa kinh tế với văn hóa trong giai đoạn mới.

Mai Toan (ghi)