Bảo tồn thiên nhiên từ quản lý gây nuôi

Cán bộ kiểm lâm Hạt Kiểm lâm Thanh Ba tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về quản lý, gây nuôi động vật hoang dã, nâng cao ý thức bảo tồn thiên nhiên cho người dân xã Hoàng Cương.

Những năm qua, công tác quản lý gây nuôi động vật hoang dã trên địa bàn tỉnh từng bước được siết chặt. Các cơ sở gây nuôi đều được hướng dẫn thực hiện đầy đủ các thủ tục đăng ký, lập hồ sơ quản lý nguồn gốc động vật, theo dõi quá trình sinh trưởng, sinh sản và thực hiện chế độ báo cáo định kỳ theo quy định. Cùng với đó, lực lượng kiểm lâm thường xuyên kiểm tra, giám sát các cơ sở gây nuôi nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm, ngăn chặn việc lợi dụng hoạt động gây nuôi để hợp thức hóa động vật hoang dã có nguồn gốc khai thác trái phép.

Việc quản lý chặt chẽ không chỉ góp phần bảo vệ các loài động vật hoang dã mà còn nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật về lâm nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học. Khi hoạt động gây nuôi được thực hiện đúng quy định, nguồn động vật được kiểm soát rõ ràng, việc khai thác từ tự nhiên sẽ từng bước được hạn chế, tạo điều kiện để các quần thể động vật ngoài tự nhiên được phục hồi.

Một trong những mô hình tiêu biểu trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn thiên nhiên là mô hình nuôi cầy hương của anh Nguyễn Quang Trung, ở xã Liên Minh. Trước khi trở về quê hương lập nghiệp, anh Trung từng có nhiều năm gây nuôi cầy hương tại Thành phố Hồ Chí Minh. Quá trình đó giúp anh tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, phối giống, phòng, trị bệnh cũng như xây dựng chuồng trại phù hợp với tập tính của loài vật này.

Năm 2022, nhận thấy tiềm năng phát triển tại địa phương, anh quyết định trở về quê để đầu tư xây dựng mô hình. Những ngày đầu khởi nghiệp không ít khó khăn khi nguồn vốn còn hạn chế, quy mô nhỏ, kinh nghiệm về thủ tục pháp lý chưa nhiều. Tuy nhiên, với quyết tâm phát triển mô hình bài bản, anh chủ động tìm hiểu các quy định của pháp luật, đồng thời được Hạt Kiểm lâm Thanh Ba hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ đăng ký gây nuôi động vật hoang dã, thực hiện đầy đủ các quy định về nguồn gốc con giống, quản lý đàn vật nuôi và các điều kiện liên quan.

Nhờ áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, chú trọng vệ sinh chuồng trại, bảo đảm nguồn thức ăn và thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, mô hình của anh Trung ngày càng phát triển ổn định. Từ vài chục cá thể ban đầu, đến nay gia đình đã phát triển đàn lên hơn 200 cá thể cầy hương cùng 20 cá thể cầy vòi mốc. Các cá thể sinh sản tốt, tỷ lệ sống cao, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình.

Theo anh Trung, điều quan trọng nhất khi gây nuôi động vật hoang dã là phải thực hiện đúng quy định của pháp luật và nắm chắc kỹ thuật chăm sóc. Chỉ khi bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, ghi chép đầy đủ quá trình sinh sản, xuất bán, nhập đàn thì hoạt động sản xuất mới bền vững và thuận lợi trong quá trình kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng.

Từ thực tế mô hình của anh Trung cho thấy, nếu được quản lý tốt, hoạt động gây nuôi động vật hoang dã không chỉ tạo việc làm, tăng thu nhập mà còn góp phần giảm nhu cầu khai thác động vật ngoài tự nhiên. Đây cũng là hướng đi phù hợp trong phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Để bảo đảm hoạt động gây nuôi đúng quy định, Hạt Kiểm lâm các địa phương thường xuyên phối hợp với chính quyền cơ sở tuyên truyền các quy định về quản lý động vật rừng, hướng dẫn người dân thực hiện đăng ký gây nuôi, quản lý nguồn gốc động vật, lập sổ theo dõi sinh sản, nhập, xuất đàn và thực hiện báo cáo định kỳ. Đồng thời, lực lượng kiểm lâm tăng cường kiểm tra các cơ sở gây nuôi, kịp thời phát hiện những trường hợp vi phạm về nguồn gốc động vật, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc không thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật.

Song song với công tác kiểm tra, các hoạt động tuyên truyền về bảo tồn đa dạng sinh học cũng được đẩy mạnh thông qua nhiều hình thức. Người dân được phổ biến về giá trị của các loài động vật hoang dã đối với hệ sinh thái, những quy định xử lý vi phạm liên quan đến săn bắt, vận chuyển, buôn bán trái phép, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên, chủ động tham gia phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm.

Đồng chí Mai Ngọc Toàn - Trưởng phòng Quản lý bảo vệ rừng và Bảo tồn thiên nhiên, Chi cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tỉnh cho biết: Hiện, toàn tỉnh có trên một nghìn cơ sở nuôi nhốt động vật hoang dã, với hơn 950 nghìn cá thể, loài nuôi chủ yếu là cầy vòi mốc, cầy vòi hương, rắn hổ mang thường, rắn ráo trâu... và một số loài động vật rừng thông thường khác. Các cơ sở đều được cơ quan kiểm lâm hướng dẫn thực hiện đăng ký, theo dõi và quản lý theo quy định.

Trong bối cảnh yêu cầu bảo tồn thiên nhiên ngày càng được đặt ra cấp thiết, việc quản lý hiệu quả hoạt động gây nuôi động vật hoang dã mang ý nghĩa quan trọng. Không chỉ góp phần thực hiện tốt công tác bảo tồn đa dạng sinh học, ngăn chặn tình trạng săn bắt, khai thác trái phép, hoạt động này còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho người dân. Khi mỗi cơ sở gây nuôi đều tuân thủ đúng quy định của pháp luật, mỗi người dân đều nâng cao ý thức bảo vệ động vật hoang dã thì thiên nhiên sẽ được gìn giữ tốt hơn, tạo nền tảng cho sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường trong những năm tới.

Hoàng Hương