Bảo đảm quyền lợi tối đa cho người lao động

Cân nhắc duy trì Ban Thanh tra nhân dân tại đơn vị không có tổ chức công đoàn

Góp ý dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, đại biểu Nguyễn Anh Tuấn bày tỏ băn khoăn về việc bỏ Ban Thanh tra nhân dân tại các đơn vị sự nghiệp không có tổ chức công đoàn, nhất là những đơn vị có quy mô người lao động lớn nhưng vẫn được ngân sách nhà nước bảo đảm 100% kinh phí trả lương.

ĐBQH Nguyễn Anh Tuấn (Đà Nẵng) phát biểu. Ảnh: Xuân Quý

Theo đại biểu, khi không còn tổ chức công đoàn và đồng thời bỏ Ban Thanh tra nhân dân, áp lực đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị sẽ rất lớn trong việc tiếp nhận, giải trình và phân loại ý kiến của hàng nghìn người lao động. Đồng thời, việc này cũng tạo khoảng cách, hạn chế khả năng người lao động trực tiếp giám sát, nêu ý kiến và yêu cầu thực hiện các quy định về dân chủ ở cơ sở.

Từ thực tế đó, đại biểu đề nghị hết sức cân nhắc việc bỏ Ban Thanh tra nhân dân tại các cơ quan, đơn vị không có tổ chức công đoàn. Theo đại biểu, ngay cả khi không còn tổ chức công đoàn, vẫn cần tiếp tục duy trì Ban Thanh tra nhân dân để làm cầu nối giữa người đứng đầu cơ quan, đơn vị với người lao động, góp phần thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đại biểu cũng kiến nghị, trong trường hợp không có tổ chức công đoàn, cần giao Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã hướng dẫn hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân tại các cơ quan, đơn vị, qua đó bảo đảm vai trò giám sát và tạo điều kiện để người lao động thực hiện quyền dân chủ trực tiếp.

Bổ sung Giám đốc Ban Quản lý khu công nghiệp vào chủ thể xử lý đình công

Liên quan đến nhóm dự án về lao động, việc làm, trong đó có dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, đại biểu Nguyễn Anh Tuấn đề nghị, bổ sung Giám đốc Ban Quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế vào nhóm chủ thể có trách nhiệm tiếp nhận thông tin và xử lý các cuộc đình công, nhằm phù hợp với thực tiễn quản lý doanh nghiệp trong các khu công nghiệp.

Toàn cảnh phiên thảo luận tổ. Ảnh: Xuân Quý

Theo đại biểu, việc giao Chủ tịch UBND cấp xã xử lý đình công tại các doanh nghiệp quy mô lớn trong khu công nghiệp là vấn đề cần cân nhắc, bởi đây là nhiệm vụ khó thực hiện trên thực tế. Các chủ doanh nghiệp trong khu công nghiệp thường có quan hệ công tác trực tiếp với Giám đốc Ban Quản lý khu công nghiệp hơn là với chính quyền xã, phường nơi doanh nghiệp đặt trụ sở. Trong khi đó, Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất thường được Chủ tịch UBND cấp tỉnh phân cấp, ủy quyền thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp trong khu vực. Vì vậy, đại biểu cho rằng cần phát huy vai trò của cơ quan này trong việc tiếp nhận thông tin và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến đình công.

Cụ thể, đối với quy định tại khoản 10 Điều 1 sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 202 và quy định tại Điều 211 về xử lý cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung Giám đốc Ban Quản lý khu công nghiệp, khu kinh tế là một chủ thể có trách nhiệm tương tự Chủ tịch UBND cấp xã, phường. Theo đại biểu, quy định này sẽ phù hợp hơn với thực tiễn quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả tiếp nhận thông tin và xử lý đình công tại các khu công nghiệp, khu kinh tế.

Tăng cường hậu kiểm, bảo đảm an toàn cho người lao động

Góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động, đại biểu Nguyễn Anh Tuấn đề nghị tăng cường cơ chế hậu kiểm đối với việc tập huấn an toàn, vệ sinh lao động tại doanh nghiệp; đồng thời, bổ sung quy định về vai trò của các tổ chức đại diện người lao động tại những nơi chưa có tổ chức công đoàn, bảo đảm phù hợp với Bộ luật Lao động năm 2019.

Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng tham dự phiên thảo luận. Ảnh: Xuân Quý

Về quy định tập huấn an toàn, vệ sinh lao động, đại biểu bày tỏ lo ngại nếu không có cơ chế hậu kiểm chặt chẽ, nhiều doanh nghiệp có thể không thực hiện nghiêm túc việc tập huấn cho công nhân, người lao động trước khi bắt đầu làm việc. Qua tìm hiểu kinh nghiệm một số nước, trong đó có Nga, đại biểu cho rằng yêu cầu tập huấn cần bảo đảm người lao động hiểu và nắm vững quy trình, các điều kiện an toàn trong quá trình lao động.

Đại biểu dẫn thực tế, có doanh nghiệp báo cáo tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động nhưng thực chất chỉ trả tiền cho cơ sở khám, chữa bệnh để lấy kết quả xét nghiệm lưu hồ sơ phục vụ kiểm tra, trong khi người lao động không được khám. Theo đại biểu, ngay cả quy định quan trọng liên quan trực tiếp đến sức khỏe người lao động còn có thể bị thực hiện hình thức như vậy thì việc nới lỏng yêu cầu tập huấn an toàn, vệ sinh lao động càng cần được cân nhắc.

Đại biểu nhấn mạnh, chủ trương đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp là đúng đắn. Tuy nhiên, an toàn, vệ sinh lao động liên quan trực tiếp đến tính mạng con người nên cần có cơ chế hậu kiểm đủ chặt chẽ trong các văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm quy định được thực hiện thực chất, không chỉ dừng ở hồ sơ, giấy tờ.

Đại biểu đề nghị bổ sung quy định về sự tham gia của các tổ chức đại diện người lao động tại những doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn. Theo đại biểu, trong bối cảnh pháp luật cho phép thành lập các tổ chức đại diện người lao động khác ngoài tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp, dự thảo Luật cần quy định rõ vai trò của các tổ chức này trong việc tham gia bảo vệ quyền lợi người lao động về an toàn, vệ sinh lao động. Việc bổ sung quy định sẽ góp phần bảo đảm tính tương thích với Bộ luật Lao động năm 2019; đồng thời, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong quá trình thực hiện các quy định về an toàn, vệ sinh lao động.

Ngọc Châm