Bảo đảm an toàn hồ đập mùa mưa lũ

Hồ chứa nước Pá Khoang (xã Mường Phăng) là một trong những công trình thủy lợi trọng điểm của tỉnh, đồng thời là hồ chứa lớn nhất trong hệ thống hồ chứa do Công ty TNHH Quản lý Thủy nông Điện Biên quản lý với dung tích khoảng 40 triệu m³. Bước vào cao điểm mùa mưa, tần suất kiểm tra, giám sát tại hồ chứa được tăng cường hơn những ngày thường. Cán bộ kỹ thuật của công ty duy trì chế độ trực, thường xuyên kiểm tra thân đập, tràn xả lũ, cống lấy nước và theo dõi sát diễn biến mực nước.

Hệ thống quan trắc tự động truyền hình ảnh, dữ liệu về máy chủ của Công ty TNHH Quản lý thủy nông Điện Biên.

Ông Phạm Hồng Hà, Công ty TNHH Quản lý thủy nông Điện Biên, cho biết: Bước vào mùa mưa lũ, công ty xác định công tác bảo đảm an toàn hồ đập là nhiệm vụ trọng tâm. Chúng tôi tăng cường kiểm tra hiện trạng các công trình, theo dõi sát diễn biến thời tiết và mực nước tại các hồ chứa để chủ động xây dựng phương án vận hành, điều tiết phù hợp. Cùng với đó, hệ thống quan trắc tự động truyền hình ảnh, dữ liệu về máy chủ của công ty, giúp cán bộ kỹ thuật theo dõi từ xa, kịp thời phát hiện những diễn biến bất thường, góp phần bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.

Công ty TNHH Quản lý Thủy nông Điện Biên trực tiếp quản lý, vận hành hơn 30 công trình thủy lợi, trong đó có 13 hồ chứa nước dung tích lớn phân bố tại nhiều địa phương. Để các công trình vận hành an toàn, đơn vị thường xuyên tổ chức kiểm tra thân đập, tràn xả lũ, cống lấy nước, hệ thống tiêu thoát nước và các thiết bị cơ khí; đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết để xây dựng phương án tích trữ, điều tiết nước phù hợp với từng công trình.

Ông Vũ Xuân Viễn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Quản lý Thủy nông Điện Biên cho biết: Cùng với việc đánh giá công năng sử dụng của từng hồ chứa, đơn vị luôn chủ động rà soát những vị trí có nguy cơ mất an toàn để kịp thời sửa chữa, khắc phục. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành hồ chứa cũng từng bước được đẩy mạnh. Một số công trình đã được lắp đặt trạm quan trắc mực nước tự động, truyền dữ liệu và hình ảnh trực tiếp về trung tâm điều hành của công ty.

Các hồ đập trên địa bàn tỉnh luôn được các ngành chức năng quản lý chặt chẽ, nhất là trong mùa mưa bão.

Theo kết quả kiểm tra hiện trạng an toàn đập, hồ chứa thủy lợi năm 2026 của Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong số 14 hồ chứa được đánh giá, có 13 hồ xếp loại A, một hồ xếp loại B và không có hồ nào ở mức C; từ đầu năm đến nay chưa ghi nhận sự cố do thiên tai gây ra.

Tuy nhiên, một số công trình vẫn còn hư hỏng cục bộ như thấm thân đập, nứt tường tràn, xói lở thân tràn, hư hỏng cống lấy nước và van điều tiết. Hiện các cơ quan chuyên môn đang triển khai phương án khắc phục, đồng thời sửa chữa, nâng cấp một số công trình trọng điểm như Pe Luông, Hồng Khếnh, Na Hươm nhằm bảo đảm an toàn vận hành trong mùa mưa lũ.

Không chỉ các hồ chứa thủy lợi, công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa tại các công trình thủy điện trên địa bàn tỉnh cũng được siết chặt trước mùa mưa lũ.

Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, từ ngày 5 - 15/5/2026, Sở Công Thương đã chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương tổ chức kiểm tra 17 công trình thủy điện, gồm: 13 công trình đang vận hành và 4 công trình đang thi công. Nội dung kiểm tra tập trung vào hiện trạng công trình, quy trình vận hành hồ chứa, phương án ứng phó thiên tai, hệ thống cảnh báo vùng hạ du... Qua kiểm tra, các công trình cơ bản đáp ứng yêu cầu vận hành an toàn, các đơn vị quản lý duy trì nghiêm chế độ kiểm tra, theo dõi, sẵn sàng xử lý các tình huống phát sinh trong mùa mưa lũ.

Công tác kiểm tra, theo dõi các hồ đập được thực hiện thường xuyên, bảo đảm công trình vận hành an toàn trong mùa mưa lũ.

Bà Lê Thị Lưỡng, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Qua kiểm tra, phần lớn các công trình thủy điện thực hiện nghiêm quy trình vận hành hồ chứa, duy trì quan trắc, kiểm tra định kỳ và chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, thiết bị phục vụ công tác phòng, chống thiên tai. Nhiều nhà máy đã ứng dụng hệ thống giám sát tự động, truyền dữ liệu trực tuyến về cơ quan quản lý; không phát hiện dấu hiệu bất thường về nứt, lún, thấm đập hay sạt lở nghiêm trọng, đồng thời thực hiện tốt công tác cảnh báo xả lũ và bảo vệ hành lang an toàn hồ chứa.

Trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, công tác bảo đảm an toàn hồ đập có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, địa phương. Với việc chủ động kiểm tra, đánh giá hiện trạng, ứng dụng công nghệ trong giám sát, kịp thời sửa chữa các hạng mục xuống cấp và chuẩn bị đầy đủ phương án ứng phó thiên tai, Điện Biên đang nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành hệ thống hồ chứa, đập thủy lợi và thủy điện, bảo đảm an toàn công trình, phục vụ phát triển sản xuất và ổn định đời sống Nhân dân.

Quang Long