Báo chí Cách mạng đồng hành cùng khát vọng bứt phá

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt 101 nhà báo tiêu biểu, đoạt Giải Báo chí Quốc gia qua các năm, nhân dịp Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026). Ảnh: ST

Đại hội XIV của Đảng xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân từ 10% trở lên trong giai đoạn 2026-2030, tạo nền tảng để đất nước bước vào nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình cao và tiến tới trở thành nước phát triển vào năm 2045. Đây không đơn thuần là một chỉ tiêu kinh tế, mà là một khát vọng phát triển lớn lao, thể hiện quyết tâm đưa dân tộc bước sang một giai đoạn phát triển mới.

Nhưng tăng trưởng hai con số không phải là câu chuyện riêng của Chính phủ hay của cộng đồng doanh nghiệp. Đó là một công trình chung của toàn xã hội. Muốn đi đến đích, đất nước cần nhiều hơn vốn đầu tư, công nghệ hay hạ tầng. Đất nước cần niềm tin, cần sự đồng thuận, cần khát vọng, và cần tinh thần dấn thân, cống hiến của hàng chục triệu người dân.

Chính trong hành trình ấy, báo chí cách mạng có một sứ mệnh đặc biệt: Khơi dậy khát vọng, kiến tạo đồng thuận và kết nối sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc thành động lực phát triển.

Khát vọng phát triển luôn là điểm khởi đầu của mọi cuộc bứt phá

Nhìn lại lịch sử thế giới, có thể thấy không quốc gia nào thực hiện được những bước nhảy vọt phát triển nếu thiếu một khát vọng lớn được xã hội cùng chia sẻ. Nhật Bản sau chiến tranh không có nhiều tài nguyên hơn trước. Hàn Quốc những năm 1960 vẫn là một quốc gia nghèo với thu nhập bình quân đầu người thấp hơn nhiều nước đang phát triển khác. Singapore khi mới độc lập gần như không có lợi thế về diện tích, dân số hay tài nguyên thiên nhiên. Điều giúp họ thay đổi vận mệnh không chỉ là chính sách đúng hay thể chế hiệu quả. Sâu xa hơn, đó là khả năng tạo dựng một khát vọng phát triển đủ mạnh để huy động cả xã hội cùng hành động.

Mọi cuộc bứt phá đều bắt đầu từ việc người dân tin rằng tương lai có thể tốt đẹp hơn hiện tại. Niềm tin ấy không tự nhiên xuất hiện, mà được nuôi dưỡng bằng những câu chuyện truyền cảm hứng, bằng những tấm gương dấn thân, bằng những thành tựu được ghi nhận và lan tỏa, cũng như việc xã hội hiểu rõ mình đang đi đâu và vì sao phải đi theo con đường đó. Đó chính là không gian mà báo chí cách mạng phát huy vai trò đặc biệt của mình.

Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, báo chí cách mạng luôn đồng hành cùng những khát vọng lớn của đất nước. Trong chiến tranh, báo chí khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí độc lập dân tộc. Trong thời kỳ đổi mới, báo chí góp phần tạo dựng nhận thức xã hội về cải cách và hội nhập. Và ngày nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, báo chí tiếp tục có sứ mệnh truyền đi khát vọng hùng cường, thịnh vượng. Bởi lẽ, muốn phát triển nhanh và bền vững, trước hết xã hội phải cùng nhìn về một hướng.

Đồng thuận xã hội - nguồn lực đặc biệt của tăng trưởng hai con số

Trong kinh tế học hiện đại, người ta ngày càng nhận ra rằng tốc độ phát triển của một quốc gia không chỉ phụ thuộc vào vốn vật chất mà còn phụ thuộc vào vốn xã hội. Vốn xã hội được tạo nên từ niềm tin, sự hợp tác và khả năng cùng hành động vì những mục tiêu chung. Một quốc gia có thể có nguồn lực rất lớn nhưng nếu xã hội phân tán, niềm tin suy giảm, các chủ thể không cùng hướng tới một mục tiêu chung thì rất khó tạo ra những đột phá phát triển. Ngược lại, khi xã hội có sự đồng thuận cao, các nguồn lực sẽ được huy động nhanh hơn, chi phí thực hiện chính sách thấp hơn, khả năng chấp nhận đổi mới cao hơn và động lực phát triển mạnh mẽ hơn.

Tăng trưởng hai con số trong những năm tới đòi hỏi Việt Nam phải triển khai đồng thời nhiều chương trình cải cách lớn: Đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy kinh tế tư nhân và tái cấu trúc bộ máy nhà nước.

Không có cải cách lớn nào thành công nếu thiếu sự đồng thuận xã hội. Và không có công cụ nào hiệu quả hơn báo chí trong việc tạo dựng sự đồng thuận ấy. Báo chí là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Báo chí giúp người dân hiểu vì sao phải cải cách; giúp doanh nghiệp hiểu cơ hội đang mở ra ở đâu; và giúp xã hội hiểu những khó khăn trước mắt để cùng chia sẻ, vượt qua.

Quan trọng hơn, báo chí tạo ra không gian đối thoại giữa chính sách và cuộc sống, giữa ý chí của Nhà nước và nguyện vọng của nhân dân. Đó là quá trình chuyển hóa chủ trương thành nhận thức xã hội và nhận thức xã hội thành hành động xã hội. Ở góc độ đó, báo chí không chỉ truyền tải thông tin mà còn góp phần kiến tạo đồng thuận.

Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Trải qua các cuộc kháng chiến giành độc lập và bảo vệ Tổ quốc, đại đoàn kết đã trở thành nguồn sức mạnh lớn nhất của dân tộc Việt Nam. Ngày nay, trong hòa bình và phát triển, sức mạnh ấy tiếp tục là lợi thế chiến lược của đất nước. Khác với nhiều quốc gia có nguồn tài nguyên dồi dào hoặc thị trường nội địa khổng lồ, lợi thế lớn nhất của Việt Nam nằm ở khả năng huy động sức mạnh của toàn dân tộc. Đó là sức sáng tạo của đội ngũ trí thức; là tinh thần khởi nghiệp của cộng đồng doanh nhân; là sự cần cù của người lao động; là nhiệt huyết của thế hệ trẻ; và là tình cảm, nguồn lực của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Nhưng những nguồn lực ấy chỉ phát huy tối đa khi được kết nối thành một chỉnh thể thống nhất. Báo chí chính là một trong những lực lượng quan trọng thực hiện sứ mệnh kết nối đó. Mỗi câu chuyện về một doanh nghiệp đổi mới sáng tạo; mỗi bài viết về một địa phương cải cách thành công; mỗi tấm gương cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; hay mỗi sáng kiến mang lại lợi ích cho cộng đồng - tất cả đều góp phần lan tỏa tinh thần cống hiến và khẳng định rằng sự phát triển của đất nước là công việc của tất cả mọi người. Khi người dân thấy mình là một phần của hành trình phát triển quốc gia, sức mạnh đại đoàn kết sẽ được khơi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Từ người phản ánh đến người đồng hành cùng phát triển

Sự phát triển của đất nước đang đặt ra những yêu cầu mới đối với báo chí cách mạng. Báo chí không thể chỉ dừng lại ở vai trò phản ánh sự kiện, và cũng không chỉ thực hiện chức năng giám sát, phản biện xã hội. Những chức năng đó vẫn vô cùng quan trọng nhưng chưa đủ. Trong bối cảnh mới, báo chí cần trở thành một lực lượng đồng hành cùng công cuộc phát triển đất nước.

Đồng hành không có nghĩa là ca ngợi một chiều, và càng không có nghĩa là né tránh những vấn đề tồn tại. Ngược lại, đồng hành đòi hỏi báo chí phải trung thành với sự thật, bảo vệ lợi ích quốc gia và lợi ích của nhân dân bằng tinh thần xây dựng cao nhất. Một nền báo chí mạnh là nền báo chí vừa phát hiện những điểm nghẽn cần tháo gỡ, vừa phát hiện những động lực mới cần được nhân lên; vừa phản ánh khó khăn, vừa lan tỏa niềm tin; đồng thời vừa cảnh báo rủi ro, vừa truyền cảm hứng cho đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, trong bối cảnh khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc mọi mặt đời sống, báo chí cần trở thành lực lượng tiên phong lan tỏa tư duy đổi mới, tinh thần học hỏi và văn hóa sáng tạo trong toàn xã hội. Bởi cuối cùng, cạnh tranh giữa các quốc gia không chỉ là cạnh tranh về nguồn lực mà còn là cạnh tranh về tinh thần phát triển.

Đồng hành cùng khát vọng bứt phá

Lịch sử gần một thế kỷ của báo chí cách mạng Việt Nam là lịch sử đồng hành cùng dân tộc trong những thời khắc quan trọng nhất. Từ khát vọng độc lập đến khát vọng thống nhất; từ khát vọng thoát nghèo đến khát vọng đổi mới; và hôm nay là khát vọng phát triển hùng cường.

Nếu tăng trưởng hai con số là mục tiêu của quốc gia, thì đồng thuận xã hội chính là con đường để đi tới mục tiêu ấy. Nếu đại đoàn kết là nguồn sức mạnh lớn nhất của dân tộc, thì báo chí chính là một trong những lực lượng quan trọng nhất góp phần khơi dậy và kết nối nguồn sức mạnh đó.

Trong kỷ nguyên phát triển mới, báo chí cách mạng không chỉ truyền tải thông tin, mà còn kiến tạo niềm tin; không chỉ phản ánh hiện thực, mà còn góp phần định hình tương lai. Báo chí không chỉ đồng hành cùng đất nước trên hành trình phát triển, mà còn góp phần tạo nên động lực tinh thần để đất nước bứt phá.

Và khi khát vọng phát triển được thắp sáng trong mỗi con người, khi niềm tin được củng cố trong toàn xã hội, khi sức mạnh đại đoàn kết được chuyển hóa thành hành động chung, thì mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ không còn là một con số trong văn bản, mà sẽ trở thành hiện thực sống động của một Việt Nam phát triển, hùng cường và thịnh vượng./.

TS. NGUYỄN SĨ DŨNG