Báo cáo từ LinkedIn: AI chưa phải là nguyên nhân chính gây thất nghiệp

Nhiều người tin rằng AI là nguyên nhân chính gây thất nghiệp

Tuy nhiên, những dữ liệu thực tế từ mạng lưới nghề nghiệp lớn nhất thế giới lại vạch ra một bức tranh hoàn toàn khác biệt. Nền tảng LinkedIn mới đây đã chính thức xác nhận hoạt động tuyển dụng chung đã sụt giảm 20% kể từ năm 2022. Thế nhưng, trái với những lo ngại bùng nổ thời gian qua, nền tảng này khẳng định AI không phải là yếu tố thúc đẩy sự chững lại của thị trường. Thay vào đó, môi trường kinh tế vĩ mô mới là tác nhân chính.

Bức tranh tuyển dụng và nguyên nhân chính gây thất nghiệp

Theo thông tin từ TechCrunch trích dẫn cuộc phỏng vấn tại hội nghị Semafor World Economy, ông Blake Lawit - Giám đốc Pháp lý và Đối ngoại Toàn cầu của LinkedIn - đã đưa ra những phân tích sâu sắc nhằm bác bỏ quan điểm cho rằng AI đang gây ra sự sụt giảm trong khâu tuyển dụng. Ông nhấn mạnh sự suy yếu của thị trường lao động hiện tại có mối liên hệ chặt chẽ hơn nhiều với bài toán kinh tế vĩ mô, cụ thể là xu hướng tăng lãi suất nhằm kiềm chế lạm phát của các ngân hàng trung ương, khiến các doanh nghiệp buộc phải thắt chặt hầu bao và thu hẹp quy mô mở rộng kinh doanh.

Để minh chứng cho nhận định này, vị giám đốc đã viện dẫn khối lượng dữ liệu khổng lồ mà LinkedIn đang trực tiếp quản lý. Ông chia sẻ: "Tại LinkedIn, chúng tôi sở hữu một biểu đồ kinh tế bao gồm hơn một tỷ thành viên. Chúng tôi có dữ liệu chi tiết về các công ty, cơ hội việc làm và các kỹ năng chuyên môn. Đó thực sự là một lăng kính tuyệt vời, phản ánh theo thời gian thực những gì đang diễn ra trên thị trường lao động". Ông Lawit cho biết đội ngũ phân tích đã tiến hành rà soát kỹ lưỡng vì mọi người đều mong mỏi tìm ra câu trả lời xác đáng cho câu hỏi: Liệu AI có đang tác động tiêu cực đến việc làm ngay lúc này hay không? Kết quả thu được cho thấy, một cách khách quan nhất, hệ thống chưa nhìn thấy dấu hiệu rõ ràng của sự dịch chuyển đó.

Các chuyên gia phân tích lập luận rằng nếu AI thực sự đang tiến hành thay thế người lao động trên quy mô lớn, tình trạng mất việc làm sẽ hiển hiện một cách vô cùng rõ nét tại các lĩnh vực đặc thù, vốn được xem là dễ bị ảnh hưởng bởi quá trình tự động hóa. Những bộ phận này bao gồm hỗ trợ chăm sóc khách hàng, các vị trí hành chính văn phòng hay tiếp thị và quảng cáo. Dẫu vậy, ông Lawit xác nhận công ty không ghi nhận những tác động chênh lệch hay sự sụt giảm bất thường nào tại các khu vực nhạy cảm đó. Theo ông, tỷ lệ tuyển dụng quả thực có đi xuống trên bình diện chung, nhưng nó không hề giảm sâu hơn ở những ngành nghề được cho là tâm điểm của làn sóng AI.

Bên cạnh đó, vị lãnh đạo của LinkedIn cũng xoa dịu những lo ngại liên quan đến các vị trí ở cấp độ mới vào nghề (entry-level). Dữ liệu chỉ ra rằng không có sự sụt giảm nghiêm trọng nào trong việc tuyển dụng lực lượng lao động trẻ tuổi, những sinh viên vừa tốt nghiệp đại học đang tìm kiếm công việc đầu tiên khi đem so sánh với tỷ lệ tuyển dụng của các chuyên gia ở cấp trung hay cấp cao.

AI không phải nguyên nhân chính gây thất nghiệp, nhưng đang tái định hình kỹ năng cốt lõi

Mặc dù dữ liệu ở thời điểm hiện tại cho thấy trí tuệ nhân tạo chưa phải là tác nhân gây ra sự đóng băng của thị trường nhân sự, ông Blake Lawit vẫn đưa ra những lời cảnh báo mang tính chiến lược về sự dịch chuyển tất yếu của nền kinh tế. Công nghệ này có thể chưa tạo ra một làn sóng sa thải hàng loạt lúc này, nhưng nó đang làm thay đổi bản chất của công việc một cách vô cùng nhanh chóng. Vị giám đốc không loại trừ khả năng AI có thể thay thế một số vị trí việc làm nhất định trong lộ trình dài hạn, đồng thời lưu ý: "Điều đó không có nghĩa là nó sẽ không xảy ra trong tương lai, chỉ là chưa phải ở thời điểm hiện tại".

Thay vì lo lắng thái quá về viễn cảnh bị máy móc thay thế, người lao động nên tập trung vào một xu hướng thực tế và cấp bách hơn: sự tiến hóa của các yêu cầu về bộ kỹ năng làm việc. Ông Lawit chỉ ra rằng trong vòng vài năm trở lại đây, ngay cả trước khi AI tạo sinh trở thành một hiện tượng bùng nổ, những kỹ năng cốt lõi cần thiết để hoàn thành một công việc ở mức độ trung bình đã thay đổi khoảng 25%. Sự phát triển liên tục của các công cụ và quy trình mới đã và đang buộc người lao động phải liên tục cập nhật kiến thức để đáp ứng yêu cầu từ giới chủ.

Đáng chú ý hơn cả, với sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công cụ AI tạo sinh, tốc độ thay đổi kỹ năng này đang được đẩy lên một ngưỡng hoàn toàn mới. Dựa trên biểu đồ dữ liệu của mình, LinkedIn đưa ra dự báo rằng tỷ lệ thay đổi kỹ năng cốt lõi cho một vị trí công việc trung bình sẽ nhảy vọt lên mức 70% vào năm 2030. Điều này có nghĩa là trong tương lai gần, cách thức con người tiếp cận, phân tích và hoàn thành các nhiệm vụ chuyên môn sẽ khác biệt rất lớn so với những gì chúng ta đang làm hôm nay.

Nhìn nhận một cách tổng thể, ông Lawit đúc kết lại bằng một thông điệp thực tế dành cho lực lượng lao động toàn cầu: "Vì vậy, ngay cả khi bạn không thay đổi chỗ làm, công việc của bạn cũng đang tự thay đổi". Lời khẳng định này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập không ngừng và khả năng thích ứng linh hoạt. Trí tuệ nhân tạo hiện tại không phải là một "kẻ cướp việc", mà đóng vai trò như một chất xúc tác buộc người lao động phải tái đào tạo và nâng cấp kỹ năng để duy trì vị thế cạnh tranh trong một thị trường ngày càng được số hóa sâu rộng.

Bùi Tú