Băng núi đồi làm cao tốc lên miền ngược

Căng mình vượt bão lũ lịch sử

Quá nửa chặng đường của năm 2026 qua đi cũng là lúc dự án cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng đánh dấu thêm một bước tiến mới. 27km đầu tiên trên tổng chiều dài 60km đã hoàn thiện các hạng mục tuyến chính, sẵn sàng đưa vào khai thác ngay sau khi thủ tục nghiệm thu được hoàn tất.

Đoạn tuyến cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng đã cơ bản hoàn thành sau hơn 700 ngày vượt khó.

Không chỉ xóa "điểm cụt" của tuyến cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn, rút ngắn một nửa thời gian di chuyển từ cao tốc này đến trung tâm TP Lạng Sơn (so với di chuyển trên QL1A), đoạn tuyến được thông xe còn là tiền đề quan trọng để các nhà thầu đưa toàn bộ dự án về đích vào tháng 9 năm nay, rút ngắn thời gian so với hợp đồng 3 tháng.

Cùng các đồng nghiệp "căng mình" ở dự án trong khoảng thời gian dài, ông Trần Văn Chuân, Giám đốc Ban QLDA cao tốc Hữu Nghị - Chi Lăng kể, một năm trước đó, từ tháng 5 - 10/2025, mưa lũ diễn ra liên tục đúng vào cao điểm đào đắp. Khí thế thi công của khoảng 1.400 máy móc thiết bị với gần 3.000 kỹ sư, công nhân lập tức bị chùng xuống giữa bối cảnh khối lượng công việc còn lại vô cùng lớn. Nguy cơ chậm tiến độ hiện hữu.

Ban quản lý dự án đã quán triệt tất cả nhà thầu "bảo toàn" quân số, máy móc, số lượng chỉ tăng, không bớt. Đến tháng 11, trời quang, mưa dứt, các mũi thi công tỏa ra đồng loạt ở các hạng mục. Máy móc huy động gấp đôi, kỹ sư, công nhân huy động gấp 3 lần, làm quên ngày đêm, quên ngày nghỉ cuối tuần.

Quên mình vượt thách thức

Giữa núi đồi trùng điệp, hơn 2.000 kỹ sư, công nhân cũng đang miệt mài thi công tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh kết nối "quê hương cách mạng", mở rộng giao thương, cải thiện điều kiện đi lại của người dân các tỉnh biên giới.

Hơn 2 năm kể từ ngày khởi công, tính đến đầu tháng 6/2026, dự án đã xác lập hàng loạt cột mốc ấn tượng: Thông tuyến vào tháng 12/2025; hoàn thiện thảm nhựa một bên tuyến phân đoạn 62km (từ Đồng Đăng đến Đông Khê), phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 trong năm 2026, tạo tiền đề đưa giai đoạn 2 về đích đúng kế hoạch (dự kiến năm 2027).

Ông Nguyễn Đức Tuấn, Phó tổng giám đốc Công ty CP Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh (doanh nghiệp dự án) kể, thời điểm thảm những mét bê tông nhựa đầu tiên, bà con nhân dân trong vùng háo hức lên tuyến "live stream", chụp ảnh chia sẻ lên mạng xã hội. Cán bộ, công nhân phải nỗ lực bằng mồ hôi, công sức, thậm chí bằng cả tính mạng để vượt qua nhiều thách thức giữa đại ngàn.

Đó là giai đoạn bão chồng bão, lũ chồng lũ từ tháng 5 - 9/2025. Đỉnh điểm là trận lũ quét vào cuối tháng 9/2025 khiến 3 cán bộ, kỹ sư của doanh nghiệp dự án thiệt mạng.

Sau sự cố, không ít người có tâm lý xao động, có những bữa cơm trở nên lặng lẽ với những tiếng thở dài, phần vì nhớ đồng nghiệp, phần vì chưa hết lo lắng trước thiên tai. Song, bằng mọi giải pháp, công trường Đồng Đăng - Trà Lĩnh vẫn "gạn" từng ngày thời tiết thuận lợi, sáng đèn 24/7 để kịp thông xe trước 19/5, tạo tiền đề hoàn thành dự án.

Vượt "bão giá", bù tiến độ những ngày "tắc" mặt bằng

Nhìn "rừng" máy móc vận hành hết công suất giữa đại ngàn, ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc ban điều hành dự án đường bộ cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn vẫn nhớ như in những ngày thấp thỏm "ngóng" mặt bằng để hạ đồi, đắp tuyến.

Thi công cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn.

Khởi công tháng 3/2025, khoảng 3 tháng sau đó, dự án bước vào cao điểm nhận mặt bằng. Thế nhưng, thời tiết thêm một lần thử sức kiên nhẫn của nhà thầu với những trận mưa triền miên, kéo dài đến tận tháng 11/2025.

Dự án Chợ Mới - Bắc Kạn lại có đặc thù băng cắt nhiều quả đồi, núi, thung lũng, việc triển khai thi công giai đoạn mở tuyến, các hạng mục đào, đắp nền gặp nhiều khó khăn, yêu cầu tính chất kỹ thuật rất cao. Nhiều giải pháp đẩy nhanh tiến độ thi công được ban điều hành dự án cùng tư vấn giám sát, nhà thầu thi công thống nhất triển khai.

Trực tiếp chỉ huy thi công khoảng 18km tuyến chính, ông Trần Hải Đăng, Giám đốc điều hành thuộc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành nhẩm tính, nếu trừ thời gian chờ mặt bằng và thời tiết bất lợi, thời gian thi công thực tế của nhà thầu chỉ được khoảng hơn 400 ngày, bằng khoảng 60% so với thời gian hợp đồng ký kết.

Trong quỹ thời gian ít ỏi ấy, khối lượng công việc tăng gấp rưỡi so với kế hoạch ban đầu với thách thức trước mắt là những vị trí đồi cao tới 120 - 130m dốc thẳng đứng, xe gần như không thể lên thi công.

Giải pháp tối ưu là tăng số lượng máy xúc, máy ủi kết hợp tăng ca làm việc gấp đôi thông thường để hạ thủ công độ cao của các đồi.

Giữa biến động nhiên liệu xảy ra bất ngờ từ đầu tháng 3/2026, đẩy giá vật liệu lên cao, trong khi nhà thầu ở nhiều dự án dừng, giãn các mũi thi công thì Phương Thành vẫn bổ sung 20 - 30 đầu máy, tăng công suất đào lên 16 - 17 nghìn m3 chặt mỗi ngày so với công suất thông thường khoảng 11 - 12 nghìn m3/ngày.

Chung khó khăn về biến động giá, ông Nguyễn Đức Tuấn cho biết, tại dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh, để ứng phó, doanh nghiệp dự án, tổng thầu đã nhanh chóng làm việc với các nhà cung cấp lớn để ổn định nguồn cung. Chủ đầu tư đồng thời cam kết việc điều chỉnh giá, phối hợp địa phương cập nhật chỉ số giá kịp thời, giúp nhà thầu gỡ từng nút thắt.

Nam Khánh