Ban nhạc BuratinoX chính thức tái xuất với album 'Khúc nhạc trở lại'

+ PV: Chào nhà báo Phan Việt Anh, BuratinoX được hình thành như thế nào, đâu là cơ duyên đưa các anh đến với rock?

Nhà báo Phan Việt Anh: BuratinoX bắt đầu từ những năm 1994 - 1997, khi chúng tôi còn là học sinh Trường THPT Việt Đức. Những thành viên đầu tiên gồm tôi, Nam Thắng và Anh Quân. Chúng tôi đều có chung niềm đam mê âm nhạc, thường nghe các ban nhạc quốc tế như The Beatles, Led Zeppelin, Pink Floyd,... và nhiều nhóm rock nổi tiếng khác.

Thời điểm đó, hầu hết các ban nhạc sinh viên đều chơi nhạc cover và chúng tôi cũng vậy. Với những người không được đào tạo bài bản, việc chơi lại các ca khúc nổi tiếng chính là một cách học nhạc. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, chúng tôi nhận ra rằng nếu muốn đi xa hơn thì phải tự sáng tác, tự biểu diễn những tác phẩm của mình.

Khoảng năm 1998 - 1999, những ca khúc đầu tiên như “Hãy sống” hay “Mẹ ơi con muốn”... ra đời. Đó cũng là những sáng tác góp phần tạo nên dấu ấn của BuratinoX trên các sân khấu của sinh viên Hà Nội thời điểm ấy.

Nhóm nhạc BuratinoX trên sân khấu những năm 1999 - 2000.

“Đến một lúc nào đó, âm nhạc tự kéo tôi quay trở lại”

+ PV: Vì sao BuratinoX quyết định trở lại vào thời điểm này?

Nhà báo Phan Việt Anh: Thực ra tôi không nghĩ có một “thời điểm vàng” nào cả. Điều quan trọng là đến lúc mình cảm thấy đủ yêu thích trở lại, cộng với các yếu tố khác phù hợp như công việc, cuộc sống lúc này, thế là lại chơi nhạc thôi.

Thực ra, tôi và các anh em khác trong nhóm chưa bao giờ rời bỏ âm nhạc. Chỉ là mỗi người theo đuổi theo một cách khác nhau. Ý tưởng về âm nhạc vẫn luôn đến với chúng tôi. Và đến lúc phù hợp, như bây giờ chẳng hạn, thì tự chúng tôi lại tìm đến âm nhạc, và tìm đến nhau.

Sau khi tái lập BuratinoX, từ năm 2023, vì những lý do khách quan có, chủ quan có, nên kế hoạch ra album cứ bị đình trệ, có những thành viên đến rồi đi. Cuối cùng, những người phù hợp nhất vẫn là những người đã đồng hành từ rất lâu, gồm tôi, Nam Thắng và Phan Hòa. Có lẽ đó cũng là một cái duyên.

Tôi và các anh em khác trong nhóm chưa bao giờ rời bỏ âm nhạc. Chỉ là mỗi người theo đuổi theo một cách khác nhau

+ PV: Khi nghe lại những bản nhạc từ cuối thập niên 1990, cảm xúc của anh như thế nào?

Nhà báo Phan Việt Anh: Điều tôi nhớ nhất là sự nhiệt huyết. Ngày đó, điều kiện để chơi và theo đuổi âm nhạc với những gã học trò tay ngang như bọn tôi rất thiếu thốn. Chúng tôi gặp nhiều khó khăn trong việc tìm được một cây đàn tốt, âm thanh hồi đó lại mới chỉ đạt ở mức phát ra tiếng kêu là “ngon” rồi. Công nghệ thu âm những ngày ấy cũng không thể so sánh với hiện nay. Mọi thứ gần như được chúng tôi thực hiện bằng đam mê và sự cố gắng.

Bây giờ, công nghệ hỗ trợ rất nhiều. Việc thu thanh, phối khí hay xử lý kỹ thuật đều thuận lợi hơn trước. Do đó, chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng đã đến lúc mình cần làm những điều thú vị tiếp với âm nhạc.

Album "Khúc nhạc trở lại" đánh dấu màn tái xuất của nhóm nhạc BuratinoX.

+ PV: Điều gì trong âm nhạc của BuratinoX từ ngày xưa đến hôm nay vẫn còn nguyên?

Nhà báo Phan Việt Anh: Đó là quan niệm âm nhạc phải xuất phát từ cảm xúc thật. Từ trước đến nay, BuratinoX luôn theo đuổi âm nhạc thật. Tất nhiên có nhiều quan điểm về cái thật, nhưng với chúng tôi, thì là thật về yếu tố cảm xúc. Ca sĩ phải hát thật. Trống, đàn hay nhạc cụ nào khác phải do người chơi thật. Còn hiệu ứng âm thanh (effect) thì nó là phần hỗ trợ kỹ thuật, là đương nhiên.

Sản phẩm cuối cùng phải là kết quả của lao động con người. Đừng sợ nó không hoàn hảo. Âm nhạc đẹp bởi chính những chỗ chưa hoàn hảo tuyệt đối. Một nốt nhấn mạnh, một nốt buông nhẹ, một chút rung động trong cách chơi nhạc đều là dấu ấn của người nghệ sĩ. Máy móc không thể thay thế điều đó. Vì vậy, từ ngày đầu tiên cho đến bây giờ, BuratinoX vẫn giữ một quan điểm: “Chúng tôi muốn âm nhạc phải là cuộc chơi của cảm xúc”.

Âm nhạc của BuratinoX không chạy theo thị trường

+ PV: Hiện nay nhiều người cho rằng khán giả đang mua trải nghiệm giải trí tổng thể hơn là chỉ nghe âm nhạc. Anh nghĩ sao?

Nhà báo Phan Việt Anh: Tôi nghĩ nhận định đó không sai. Khán giả có quyền lựa chọn thứ họ muốn thưởng thức. Họ có thể bỏ tiền để xem một concert với những màn trình diễn hoành tráng, hiệu ứng sân khấu lớn hay những tiết mục thiên về giải trí, đó là quyền của họ.

Còn chúng tôi cũng có quyền làm thứ âm nhạc mà chúng tôi cho là đúng. Tôi nghĩ nếu một ngày âm nhạc của chúng tôi và khán giả “gặp nhau”, điều này sẽ đặc biệt tốt. Nếu âm nhạc của chúng tôi và khán giả không “gặp nhau”, cũng là chuyện bình thường. Tôi chưa bao giờ nghĩ phải chạy theo thị trường để được khán giả đón nhận nhiều hơn.

+ PV: AI đang ngày càng tham gia sâu vào lĩnh vực sáng tạo. Anh có lo ngại một ngày nào đó AI sẽ thay thế người nghệ sĩ?

Nhà báo Phan Việt Anh: Tôi không lo ngại về vấn đề này. Tôi nghĩ rằng AI chỉ là công cụ. AI bây giờ tôi thấy có thể tạo ra thứ âm thanh nghe tròn trịa, dễ chịu, nhưng không thể thay thế con người trong nghệ thuật.

Đối với tôi, điều quan trọng nhất của âm nhạc là cảm xúc và rung động riêng của mỗi cá nhân. AI không có những thứ đó. Có thể AI tạo ra một bản nhạc hoàn chỉnh về mặt kỹ thuật, nhưng phần mềm này không thể mang đến những điều chỉ con người mới có thể gửi gắm vào tác phẩm. Bởi vậy, tôi chưa bao giờ lo lắng chuyện AI sẽ thay thế nghệ sĩ, hoặc thậm chí có thể nói là không quan tâm. Việc mình cứ làm thôi. Kệ! (cười).

Chưa bao giờ nghĩ phải chạy theo thị trường để được khán giả đón nhận nhiều hơn...

+ PV: Trong album “Khúc nhạc trở lại”, các thành viên tham gia sáng tạo như thế nào?

Nhà báo Phan Việt Anh: Trong album lần này, tôi là người viết các ca khúc và xây dựng phần ý tưởng thể hiện. Từ xưa đến nay, BuratinoX không làm việc theo kiểu một người viết tất cả rồi những người khác chỉ thực hiện theo.

Mỗi thành viên đều phải đóng góp tư duy âm nhạc trên chính nhạc cụ họ đảm nhiệm. Người chơi guitar sẽ tìm ra cách đánh guitar phù hợp với bản nhạc. Người chơi bass cũng sẽ có cách xử lý nốt đàn, cách thể hiện riêng. Người đánh trống cũng phải tự sáng tạo phần việc của mình. Miễn sao những điều đó phải đạt yêu cầu về tổng thể. Đó là quá trình làm việc tuy thủ công nhưng cũng rất thú vị. Một bản nhạc của chúng tôi, khi đã thành tác phẩm, thường sẽ là kết quả tư duy của anh em trong nhóm, dù ít dù nhiều.

+ PV: Là một nhà báo đồng thời là người sáng tác, với anh, hai vai trò này có liên quan gì đến nhau không?

Nhà báo Phan Việt Anh: Công việc làm báo và sáng tác âm nhạc không hoàn toàn có điểm hợp nhất nhưng lại bổ trợ nhiều cho nhau. Nghề báo giúp tôi tiếp xúc với nhiều con người, câu chuyện và những góc nhìn khác nhau. Chính những trải nghiệm đó giúp tôi có thêm chất liệu để suy nghĩ và sáng tác âm nhạc. Điều này làm cho cách nhìn nhận cuộc sống của mình đa chiều hơn, sâu sắc hơn. Và hơn hết, báo là nghề, mà nghề là để đảm bảo cuộc sống. Cuộc sống đảm bảo rồi thì mới chơi được nhạc. (cười)

+ PV: Nếu có thể gặp lại chàng sinh viên Phan Việt Anh của năm 1996, anh sẽ nói gì?

Nhà báo Phan Việt Anh: Tôi nghĩ mình sẽ nhắc nhở bản thân trong quá khứ rằng hãy kiên trì hơn với âm nhạc. Ngày đó, chúng tôi phải đối mặt với nhiều thứ: công việc, gia đình, điều kiện vật chất và cả những giới hạn của môi trường chơi nhạc. Có những lúc tôi đã bị phân tâm.

Nếu được quay lại quá khứ, có lẽ tôi sẽ tự nhủ phải bền bỉ hơn một chút. Nhưng nhìn ở góc độ khác, mọi trải nghiệm đều có giá trị riêng của nó. Điều quan trọng nhất là hôm nay mình vẫn đang làm điều bản thân yêu thích.

+ PV: Anh mong khán giả đón nhận album mới như thế nào?

Nhà báo Phan Việt Anh: Tôi không có mong muốn cụ thể nào cả. Ai thích thì cứ nghe thôi. Ai muốn trao đổi, bàn luận, chúng tôi luôn sẵn sàng trò chuyện.

Điều quan trọng nhất là chúng tôi đã làm hết khả năng và tạo ra thứ âm nhạc từ cảm xúc và tư duy thật. Việc khán giả tiếp nhận theo cách như thế nào là quyền của họ. Với BuratinoX, âm nhạc chưa bao giờ là cuộc chạy đua theo xu hướng. Chúng tôi quan niệm âm nhạc chỉ đơn giản là hành trình nuôi dưỡng đam mê và tiếp tục sống cùng những cảm xúc đó.

+ PV: Xin cảm ơn nhà báo Phan Việt Anh chúc anh cùng BuratinoX gặt hái được nhiều thành công trong thời gian tới!

Minh Châu