Bán hàng livestream qua KOL: Doanh nghiệp cần lưu ý gì để tránh bị ấn định, truy thu thuế?

Tình huống pháp luật

Trong bối cảnh cơ quan thuế đang tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh trên nền tảng số, đồng thời đối soát dữ liệu từ ngân hàng, đơn vị vận chuyển, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, những sai sót trong kê khai, nộp thuế có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị ấn định và truy thu thuế.

Thực tế, có không ít doanh nghiệp kinh doanh mỹ phẩm chủ yếu bán hàng qua mạng xã hội thông qua các buổi livestream do KOL/Influencer thực hiện. Đơn hàng phát sinh trực tiếp trong phiên livestream với số lượng lớn, hình thức thanh toán đa dạng như chuyển khoản, COD (giao hàng và thu tiền hộ) và ví điện tử. Thường thì, doanh nghiệp ký hợp đồng với KOL để quảng bá và bán hàng, chi trả thù lao hoặc hoa hồng dựa trên doanh thu…

Trên thực tế, doanh nghiệp chưa kiểm soát và ghi nhận đầy đủ doanh thu từ các phiên livestream; Việc xuất hóa đơn cho khách lẻ, đặc biệt là các đơn hàng nhỏ, chưa được thực hiện đầy đủ. Trước xu hướng cơ quan thuế siết chặt quản lý hoạt động kinh doanh online, doanh nghiệp lo ngại phát sinh rủi ro về nghĩa vụ thuế và các chế tài liên quan.

Trước thực tế này, doanh nghiệp lo ngại, đặt ra các vấn đề: Doanh thu bán hàng qua livestream phải kê khai và nộp những loại thuế nào? Trường hợp doanh thu chưa được ghi nhận đầy đủ, cơ quan thuế có quyền ấn định và truy thu thuế hay không? Việc không xuất hóa đơn đầy đủ ảnh hưởng như thế nào đến nghĩa vụ thuế? Và doanh nghiệp có thể đối mặt với những rủi ro, chế tài gì khi bị kiểm tra, thanh tra thuế?

Luật sư tư vấn

Luật sư Đinh Cẩm Tú - Công ty Luật hợp danh Thiên Nam.

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Đinh Cẩm Tú, Công ty Luật hợp danh Thiên Nam cho biết, doanh thu phát sinh từ hoạt động bán hàng online qua livestream vẫn là doanh thu từ hoạt động kinh doanh và doanh nghiệp có nghĩa vụ kê khai, nộp đầy đủ các loại thuế theo quy định của pháp luật.

Luật sư Đinh Cẩm Tú cho hay, theo quy định, doanh nghiệp bán hàng qua livestream phải kê khai và nộp thuế giá trị gia tăng đối với doanh thu bán hàng thực tế phát sinh và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập chịu thuế. Doanh thu từ livestream được xác định là doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp, không phân biệt hình thức bán hàng hay kênh bán hàng.

Các khoản chi phí như thuê KOL, chi phí quảng cáo, vận chuyển chỉ được tính là chi phí được trừ khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định, có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế liên quan.

Trường hợp doanh nghiệp không ghi nhận hoặc ghi nhận không đầy đủ doanh thu, cơ quan thuế có quyền ấn định và truy thu thuế. Luật Quản lý thuế năm 2019 và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP quy định, người nộp thuế sẽ bị ấn định thuế khi không phản ánh đầy đủ, trung thực, chính xác số liệu kế toán làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế.

Căn cứ ấn định thuế bao gồm dữ liệu do cơ quan thuế quản lý; Dữ liệu từ ngân hàng, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và mạng xã hội; Việc so sánh với các cơ sở kinh doanh cùng ngành nghề, quy mô; Kết quả kiểm tra, thanh tra còn hiệu lực và tỷ lệ thu thuế trên doanh thu theo từng lĩnh vực. Trên cơ sở đó, cơ quan thuế có quyền truy thu số thuế còn thiếu theo quy định.

Cũng theo Luật sư Đinh Cẩm Tú, việc không xuất hóa đơn đầy đủ cho các đơn hàng bán ra trong các phiên livestream, đặc biệt là các đơn hàng nhỏ lẻ, là sai sót phổ biến của nhiều doanh nghiệp. Hành vi này không làm giảm nghĩa vụ thuế mà còn gia tăng nguy cơ bị ấn định doanh thu, khiến doanh nghiệp chịu bất lợi khi cơ quan thuế xác định doanh thu cao hơn so với số đã kê khai.

Khi bị kiểm tra, thanh tra thuế, doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn, bị truy thu thuế và tính tiền chậm nộp. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, doanh nghiệp còn có thể bị buộc khắc phục hậu quả. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng, các hành vi trốn thuế hoặc mua bán trái phép hóa đơn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Thực tế cho thấy, bán hàng qua livestream vẫn phát sinh đầy đủ nghĩa vụ về hóa đơn và thuế như các hình thức kinh doanh truyền thống. Việc không xuất hóa đơn không giúp doanh nghiệp “né thuế” mà còn làm tăng rủi ro pháp lý khi cơ quan thuế đối soát dữ liệu từ nhiều nguồn.

Để tránh vi phạm, Luật sư Đinh Cẩm Tú khuyến cáo các doanh nghiệp: Thứ nhất, ghi nhận doanh thu kịp thời và đầy đủ: Doanh nghiệp cần xây dựng quy trình kiểm soát doanh thu phát sinh từ các phiên livestream trên nhiều nền tảng, bảo đảm mọi khoản thu đều được ghi nhận chính xác; Thứ hai, xuất hóa đơn đầy đủ cho tất cả các đơn hàng, kể cả đơn hàng nhỏ lẻ và khách hàng không yêu cầu hóa đơn: Việc tuân thủ quy định về hóa đơn là cơ sở quan trọng để chứng minh doanh thu đã kê khai đúng.

Thứ ba, kê khai và nộp đầy đủ các loại thuế: Doanh nghiệp cần bảo đảm kê khai đúng thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp trên cơ sở doanh thu thực tế, tránh tình trạng kê khai thiếu dẫn đến bị truy thu, xử phạt và tính tiền chậm nộp; Thứ tư, thực hiện đúng nghĩa vụ thuế liên quan đến KOL: Khi chi trả thù lao hoặc hoa hồng cho KOL, doanh nghiệp phải khấu trừ, kê khai và nộp thuế theo đúng quy định để tránh phát sinh rủi ro pháp lý.

Phạm Hồng