Bài toán AI chưa giải được ở Ấn Độ

Ba năm sau khi ChatGPT xuất hiện, ngành outsourcing của Ấn Độ vẫn tăng trưởng. Doanh thu tiếp tục đi lên, tuyển dụng chưa dừng lại - trái ngược với những dự báo ban đầu rằng AI sẽ nhanh chóng làm “xói mòn” mô hình này.

Ngành IT Ấn Độ vẫn đứng vững trước làn sóng AI. Nguồn: Quartz

Hiệp hội các công ty công nghệ và dịch vụ quốc gia Ấn Độ (Nasscom) cho biết tổng doanh thu của các doanh nghiệp công nghệ Ấn Độ dự kiến vượt 315 tỷ USD trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3, tăng khoảng 6% so với năm trước. Nhưng đằng sau những con số tích cực, tâm lý thị trường lại kém lạc quan hơn.

Chỉ số Nifty IT từng giảm mạnh sau những dự báo cho rằng các công cụ lập trình AI có thể khiến nhu cầu nhân lực truyền thống sụt giảm.

Lo ngại này không phải không có cơ sở. Trong nhiều thập kỷ, ngành IT Ấn Độ phát triển dựa trên một lợi thế đơn giản: Chi phí lao động thấp. Các công ty như Infosys hay Tata Consultancy Services cung cấp đội ngũ kỹ sư thực hiện các công việc lặp lại như bảo trì hệ thống, xử lý hỗ trợ và viết mã cơ bản.

Sự xuất hiện của các công cụ như Claude Code đặt mô hình này trước thách thức mới. Một lập trình viên có kinh nghiệm, nếu được hỗ trợ bởi AI, có thể hoàn thành khối lượng công việc lớn hơn nhiều so với trước. Về lý thuyết, điều đó đồng nghĩa với việc nhu cầu thuê nhân lực quy mô lớn có thể giảm.

Nhưng trong thực tế, quá trình thay thế diễn ra chậm hơn dự kiến.

Phần lớn hệ thống công nghệ của doanh nghiệp không phải là những nền tảng mới được xây dựng từ đầu. Chúng là các cấu trúc phức tạp tích lũy qua nhiều năm, với mã nguồn cũ, thiếu tài liệu và nhiều hệ thống phải vận hành đồng thời. Trong môi trường như vậy, việc triển khai AI không đơn giản là “cài đặt một công cụ mới”.

Các dự án AI thường đạt hiệu quả cao trong những hệ thống mới, nơi kiến trúc rõ ràng và dữ liệu sạch. Nhưng với các hệ thống cũ, chi phí tích hợp và rủi ro vận hành khiến nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh kỳ vọng. Kết quả là, thay vì cắt giảm mạnh nhân sự, họ vẫn duy trì đội ngũ kỹ sư để đảm bảo hệ thống hoạt động ổn định.

Điều này đang định hình lại vai trò của các công ty outsourcing. Thay vì chỉ cung cấp nhân lực giá rẻ, họ dần chuyển sang các dịch vụ có giá trị cao hơn, đặc biệt là tư vấn triển khai AI. Việc tận dụng công nghệ mới không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn đòi hỏi hiểu biết về toàn bộ hệ thống vận hành của doanh nghiệp - một lĩnh vực mà các nhà cung cấp dịch vụ lâu năm có lợi thế.

Nandan Nilekani ước tính thị trường dịch vụ liên quan đến AI có thể đạt quy mô 300–400 tỷ USD vào năm 2030.

Dữ liệu gần đây phần nào phản ánh xu hướng này. Tata Consultancy Services cho biết doanh thu liên quan đến AI tăng hai chữ số trong quý gần nhất, dù vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng doanh thu. Đồng thời, số lượng nhân sự trong ngành chưa giảm đồng loạt, cho thấy tự động hóa chưa tạo ra cú sốc ngay lập tức.

Một yếu tố khác là sự gia tăng của các “trung tâm năng lực toàn cầu” - các đơn vị công nghệ nội bộ phục vụ riêng cho từng tập đoàn lớn. Những trung tâm này đang tuyển dụng ngày càng nhiều kỹ sư tại Ấn Độ, phản ánh xu hướng doanh nghiệp muốn kiểm soát trực tiếp năng lực công nghệ của mình. Ngay cả trong mô hình này, các công ty outsourcing vẫn tham gia thông qua dịch vụ thiết lập, vận hành và tối ưu hệ thống.

Tất cả cho thấy tác động của AI đối với ngành IT Ấn Độ không diễn ra theo cách tuyến tính. Công nghệ này đang thay đổi cấu trúc ngành, nhưng chưa làm suy yếu nền tảng của nó.

Trong ngắn hạn, AI không xóa bỏ nhu cầu - nó tái định nghĩa nhu cầu. Và trong một ngành được xây dựng trên khả năng thích ứng, điều đó có thể là lợi thế hơn là mối đe dọa.

Ngọc Lâm