Bài 2: Nghị định 65/2026/NĐ-CP: Rút ngắn 30% thời gian và chi phí tuân thủ thời gian xử lý thủ tục hành chính

Không yêu cầu cung cấp, xuất trình những giấy tờ đã có trong Cơ sở dữ liệu

Theo Bộ Tư pháp, việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) trong lĩnh vực Quản tài viên, quản lý, thanh lý tài sản đã và đang được thực hiện nhưng chưa có giải pháp bổ trợ phù hợp, có những trường hợp Sở Tư pháp rất khó xác định những trường hợp nào không được đăng ký hành nghề quản lý, thanh lý tài sản với tư cách cá nhân. Đồng thời, quy định kiểm soát thủ tục hành chính hiện nay cũng không cho phép Sở Tư pháp có quyền yêu cầu Quản tài viên bổ sung hay cung cấp thêm giấy tờ mà pháp luật không quy định.

Do đó, tại Nghị định mới, Bộ Tư pháp đã quán triệt thực hiện nguyên tắc đơn giản hóa, bao gồm: quy định 03 cách thức thực hiện TTHC (nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính hoặc qua môi trường điện tử); quy định 04 hình thức của các thành phần hồ sơ (bản sao kèm bản chính để đối chiếu hoặc bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử hoặc bản sao điện tử có chứng thực từ bản chính) phù hợp với 03 cách thức thực hiện TTHC nêu trên và bảo đảm yêu cầu giá trị pháp lý của hồ sơ; quy định thống nhất theo nguyên tắc thời hạn giải quyết TTHC là ngày làm việc; thể chế hóa Nghị quyết 66.7/2025/NQ-CP của Chính phủ quy định cơ quan thực hiện TTHC khai thác thông tin, dữ liệu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia, Cơ sở dữ liệu chuyên ngành và hệ thống thông tin theo quy định pháp luật để giải quyết TTHC trên môi trường điện tử, không yêu cầu cá nhân, tổ chức cung cấp, xuất trình những giấy tờ, tài liệu này.

Trên cơ sở thực hiện các nguyên tắc nêu trên, Bộ Tư pháp đã giảm giảm được ít nhất 30% thời gian xử lý TTHC và ít nhất 30% chi phí tuân thủ thời gian xử lý TTHC.

Bên cạnh đó, ngày 15/11/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP quy định cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên dữ liệu. Trong đó, có yêu cầu các cơ quan giải quyết TTHC phải khai thác các Cơ sở dữ liệu quốc gia để thay thế cho việc yêu cầu cá nhân, tổ chức cung cấp bản sao có chứng thực, bản sao từ sổ gốc… các giấy tờ là thành phần của TTHC mà đã có trong các Cơ sở dữ liệu quốc gia. Thực hiện Nghị quyết số 66.7, Nghị định đã quy định đối với thành phần hồ sơ là Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản chỉ phải nộp loại giấy tờ này khi cơ quan giải quyết TTHC không khai thác được đầy đủ, chính xác thông tin về Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

01 trình tự thủ tục đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề

Nghị định quy định 01 trình tự thủ tục đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên áp dụng cho cả người đề nghị cấp là người Việt Nam và luật sư nước ngoài, kiểm toán viên là người nước ngoài; quy định 03 cách thức nộp hồ sơ để người đề nghị lựa chọn (nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính đến Sở Tư pháp nơi người đó cư trú hoặc trực tuyến trên môi trường điện tử); quy định 04 hình thức của giấy tờ phù hợp với cách thức nộp hồ sơ mà người đề nghị lựa chọn; rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và làm rõ trách nhiệm của Sở Tư pháp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc cấp chứng chỉ hành nghề Quản tài viên.

Bổ sung quy định về thu hồi chứng chỉ hành nghề Quản tài viên, cụ thể là những trường hợp vi phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của Quản tài viên, đồng thời bảo đảm sự thống nhất với các quy định khác của Nghị định. Nghị định bổ sung trường hợp thu hồi chứng chỉ do không tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm từ 03 lần trở lên để thống nhất với quy định mới về trách nhiệm của Quản tài viên trong việc tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm; bổ sung quy định thu hồi chứng chỉ đối với trường hợp: “Đồng thời hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại hai doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trở lên hoặc vừa hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản vừa hành nghề với tư cách cá nhân” để xử lý đối với trường hợp Quản tài viên vi phạm quy định: “Tại cùng một thời điểm, người có chứng chỉ hành nghề Quản tài viên chỉ được đăng ký hành nghề quản lý, thanh lý tài sản ở một doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản hoặc đăng ký hành nghề với tư cách cá nhân” ….

Nghiêm cấm “mượn” tên, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Khác với Luật Phá sản năm 2014, Luật Phục hồi, phá sản không quy định về loại hình tổ chức hoạt động của doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, điều kiện để doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản mà giao cho Chính phủ quy định chi tiết nội dung này. Thực hiện nhiệm vụ Luật Phục hồi, phá sản giao, Nghị định quy định về loại hình tổ chức, hoạt động của doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản theo hướng kế thừa 02 hình thức (công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân) đã được quy định tại Luật Phá sản năm 2014, đồng thời bổ sung quy định về tên gọi của doanh nghiệp, chuyển các quy định về thành viên hợp danh của công ty quản lý, thanh lý tài sản và chủ doanh nghiệp tư nhân quản lý, thanh lý tài sản sang Điều tương ứng.

Đối với Quản tài viên, Nghị định quy định trách nhiệm của Quản tài viên báo cáo Chấp hành viên và tuân thủ quyết định của Chấp hành viên trong quá trình thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản, tham gia bồi dưỡng nghiệp vụ Quản tài viên hằng năm; làm rõ trách nhiệm báo cáo Sở Tư pháp về hoạt động hành nghề là trách nhiệm của Quản tài viên hành nghề với tư cách cá nhân, vì nếu hành nghề tại doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản thì trách nhiệm báo cáo thuộc về doanh nghiệp…

Đối với doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, Nghị định bổ sung một số trách nhiệm thuộc nhóm hành vi bị nghiêm cấm trước đây để nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong hoạt động hành nghề. Theo đó, không được thực hiện các hành vi quy định tại các điểm b, c, d và đ khoản 1 Điều 15 của Nghị định; Cho cá nhân, tổ chức khác sử dụng tên, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của mình để hành nghề quản lý, thanh lý tài sản, bổ sung trách nhiệm báo cáo Chấp hành viên và tuân thủ quyết định của Chấp hành viên trong quá trình thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản.

Điều chỉnh chi phí Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trong phục hồi, phá sản

Nghị định đã điều chỉnh căn cứ xác định thù lao Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản từ tháng lương cơ sở như hiện nay thành mức trung bình cộng của mức lương tối thiểu tháng của các vùng để bảo đảm tăng mức thù lao cho Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản một cách hợp lý, bù đắp công sức, chất xám và tạo động lực để Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản làm việc hiệu quả mà vẫn bảo đảm quyền lợi của các chủ thể khác trong vụ việc phục hồi, phá sản.

Bình An