Bài 1: Dặm dài 80 năm vẻ vang

Lời tòa soạn: Kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân (12-7-1946/12-7-2026), để tri ân những đóng góp và hy sinh của các thế hệ CBCS lực lượng an ninh trong suốt chiều dài lịch sử, Báo An ninh Thủ đô trân trọng giới thiệu hành trình lịch sử 80 năm với những chiến công xuất sắc, trong đó có những chiến công đã trở thành kinh điển, biên soạn trong hệ thống giáo trình của lực lượng Công an nhân dân.

Chiến công hôm qua, bài học hôm nay

Trong tiến trình phát triển đầy tự hào của cách mạng Việt Nam, mỗi thành quả mà dân tộc đạt được không chỉ bắt nguồn từ ý chí kiên cường và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, mà còn gắn liền với những đóng góp thầm lặng song hết sức to lớn của các lực lượng đảm trách nhiệm vụ giữ vững an ninh chính trị, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và gìn giữ cuộc sống bình yên cho Nhân dân. Nổi bật trong đó là lực lượng An ninh nhân dân - một bộ phận đặc biệt quan trọng của CAND Việt Nam - luôn được khẳng định như “thanh bảo kiếm sắc bén” và “lá chắn thép” tuyệt đối trung thành, chỗ dựa tin cậy của Đảng và Nhà nước.

Lực lượng An ninh - lá chắn thép, thanh bảo kiếm sắc bén bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân

Những chiến công tiêu biểu trong suốt 80 năm qua không chỉ góp phần làm nổi bật vai trò hết sức quan trọng của lực lượng An ninh Công an Thủ đô trong sự nghiệp cách mạng, mà còn tạo nền tảng để đúc kết những bài học kinh nghiệm có giá trị, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh mới.

Trải qua các giai đoạn chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, nhiều thế hệ CBCS An ninh Công an Thủ đô đã không ngừng hy sinh, cống hiến cả trí tuệ, công sức và xương máu, lập nên nhiều chiến công trên mặt trận đấu tranh chống các thế lực phản cách mạng, góp phần làm rạng danh truyền thống vẻ vang của lực lượng CAND. Những đóng góp to lớn ấy đã được Đảng, Nhà nước và nhân dân ghi nhận, đánh giá cao, khẳng định vị thế và vai trò đặc biệt quan trọng của lực lượng An ninh Công an Thủ đô trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Lực lượng An ninh nhân dân luôn khẳng định vị trí vai trò trong tiến trình cách mạng

Hành trình 80 năm vinh quang của lực lượng An ninh Công an Thủ đô là một bản hùng ca gắn liền với mọi bước tiến của cách mạng Việt Nam. Từ những ngày đầu gian khó cho đến kỷ nguyên vươn mình hội nhập, lực lượng An ninh Công an Thủ đô luôn là điểm tựa vững chắc, lập nên bao chiến công vang dội, cống hiến trọn vẹn cho khát vọng độc lập, tự do và sự bình yên của Tổ quốc. Dấu ấn lịch sử chói lọi ấy được khắc họa đậm nét qua từng chặng đường thử thách của từng giai đoạn lịch sử.

Dấu ấn đầu tiên, đánh dấu sự ra đời của lực lượng An ninh nhân dân

Ra đời trong cao trào Cách mạng Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, từ những tổ chức bảo vệ cách mạng tiền thân như “Trinh sát”, “Tự vệ đỏ”, “Danh dự Việt Minh”, “Tự vệ cứu quốc”, “Tự vệ chiến đấu”... đã hình thành và lớn mạnh, trở thành những mũi nhọn sắc bén giữa lòng quần chúng. Họ không phải là những chiến sĩ mang quân hàm hào nhoáng, mà là những người con bình dị của nhân dân - có người là phu xe, người là thợ rèn, người là học sinh, nông dân - nhưng tất cả đều mang một trái tim rực lửa cách mạng. Len lỏi vào từng cơ sở, xâm nhập mọi góc chợ, bám sát từng nóc nhà, họ kiên trì theo dõi, nắm chắc tình hình, dũng cảm đột kích, triệt phá các ổ nhóm mật thám, phản cách mạng và tay sai bán nước.

Ngay từ khi lực lượng Công an được thành lập, những cán bộ chiến sĩ Công an nhân dân nói chung và lực lượng An ninh nhân dân nói riêng mang một sứ mệnh thiêng liêng - trấn áp các lực lượng phản cách mạng, giữ gìn an ninh, trật tự, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ và tính mạng, tài sản của nhân dân. Trong bối cảnh khó khăn bộn bề và lực lượng còn mỏng, thế hệ đầu tiên của lực lượng An ninh đã mưu trí, dũng cảm, vượt qua khó khăn, một lòng tận trung với Đảng, dựa vào nhân dân để chiến đấu với ý chí quyết thắng kẻ thù, bảo vệ nền độc lập, tự do mà dân tộc ta mới giành được.

Các lực lượng Liêm phóng hoạt động trên địa bàn Hà Nội đã kiên quyết trấn áp phản cách mạng, với các biện pháp thực hiện rất linh hoạt và mềm dẻo, đảm bảo chấp hành nghiêm chỉnh sách lược “hòa hoãn” của Đảng và Chính phủ. Gần một năm kiên trì đấu tranh, các lực lượng Liêm phóng hoạt động trên địa bàn Hà Nội đã biết tận dụng sức mạnh tuyệt đối hơn địch về chính trị và tinh thần để khắc phục những yếu kém hơn địch về vật chất, kỹ thuật, sáng tạo ra nhiều cách đánh phù hợp với đặc điểm tình hình Thủ đô.

Lực lượng An ninh Công an Thủ đô đã đẩy mạnh các phong trào “Ba không”, “Ngũ gia liên bảo”, phối hợp với các lực lượng vũ trang đấu tranh chống hoạt động do thám, gián điệp và bọn phản động tay sai; bẻ gãy nhiều cuộc càn quét của địch, bảo vệ hậu phương và khu căn cứ kháng chiến.

Tháng 5-1946, lực lượng an ninh đã thu được những tài liệu về âm mưu của thực dân Pháp dùng lực lượng quân sự kết hợp với lực lượng chính trị phản động ở Hà Nội để gây ra cuộc đảo chính lật đổ chính quyền cách mạng, tiêu diệt các cơ quan đầu não của ta. Theo kế hoạch, được quân Tưởng hậu thuẫn và phối hợp ngầm với thực dân Pháp, dự định lợi dụng ngày Quốc khánh Pháp – 14-7-1946, ném lựu đạn vào quân Pháp đang diễu binh tại Hà Nội, tạo cớ cho Pháp tấn công các cơ quan Trung ương, bắt giữ lãnh đạo Việt Minh và dựng lên một chính phủ thân Pháp. Âm mưu này không chỉ nhằm lật đổ chính quyền cách mạng mà còn là sự thách thức trắng trợn đối với khát vọng độc lập của dân tộc.

Các trinh sát an ninh tham gia phá vụ án phố Ôn Như Hầu

Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Lê Giản, Tổng giám đốc Nha Công an Trung ương, hầu hết cán bộ chủ chốt, lực lượng trinh sát chính trị đang hoạt động tại Thủ đô, một bộ phận Công an xung phong và cảnh sát đã được huy động vào chiến dịch đặc biệt này. Bên cạnh đó còn có sự hỗ trợ của các lực lượng vệ quốc đoàn và tự vệ chiến đấu. Qua nhiều tháng theo dõi sát sao, lực lượng An ninh nhân dân đã thu thập được những chứng cứ xác thực, từ danh sách đối tượng đến các kế hoạch chi tiết.

Sáng ngày 12-7-1946, lực lượng An ninh nòng cốt là nhiều CBCS An ninh Công an Hà Nội bất ngờ phong tỏa số 7 phố Ôn Như Hầu (nay là phố Nguyễn Gia Thiều) và 41 điểm khác tại Hà Nội, bắt giữ Phan Kích Nam, Bí thư đệ nhất khu của Việt Quốc và hơn 300 đối tượng; thu giữ hàng chục súng ngắn, lựu đạn, hàng trăm truyền đơn kêu gọi lật đổ chính quyền, cùng tài liệu mật liên kết với quân Tưởng và thực dân Pháp. Những bằng chứng tội ác như dụng cụ tra tấn và bảy xác chết chôn sau sân nhà được phơi bày, hé lộ sự tàn bạo của những kẻ phản bội, bán nước. Chỉ 48 giờ trước khi quân Pháp diễu binh, âm mưu đảo chính bị đập tan, các đảng phái phản động tan rã, nhiều kẻ tháo chạy sang Trung Quốc. Chiến công vang dội này góp phần to lớn thúc đẩy tiến trình phát triển của cách mạng, là sự kiện quan trọng, là mốc son vẻ vang của lực lượng An ninh nhân dân; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng và vai trò, vị trí của lực lượng An ninh nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự. Chiến thắng đó đã đập tan cuộc đảo chính phản cách mạng của Quốc dân đảng ở Hà Nội và các địa phương, đánh đòn quyết định làm tan rã lực lượng của một đảng phản động mạnh nhất lúc bấy giờ, phá tan thế liên kết giữa thế lực nội phản với giặc ngoại xâm; góp phần giữ vững chính quyền cách mạng trước muôn vàn khó khăn, thử thách, tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Chiến công đó còn thể hiện sự mưu trí, sáng tạo trong đấu tranh của lực lượng An ninh nhân dân; khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng và vai trò, vị trí của lực lượng An ninh nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự.

Ngày 12-7-1946 sau đó được lựa chọn là ngày truyền thống của lực lượng An ninh nhân dân, đặt dấu ấn mở đầu cho những chiến công thành tích xuất sắc trong 80 năm qua của lực lượng tinh nhuệ này.

Châu Anh